Halk arasında çok yaygın bir kanaat vardır: Üşüttüm, grip oldum. Soğukta kaldım, grip oldum. Bu kanı son derece yanlıştır. Üşütmekle, soğukta kalmakla grip olunmaz. Grip, nezle gibi soğuk algınlığı diye tabir edilen hastalıkların sebebi virüstür. Yani bakteri değil, daha küçük mikroplardır.
Sonbaharda, kışın öksürük, aksırık, balgam, ateş, boğaz ağrısı, ses kısıklığı, eklem ağrıları, halsizlik ile seyreden ve salgınlar yapan, üst solunum yollarında yerleşen virüslerin sebep olduğu, soğuk algınlığı, üst solunum yolu enfeksiyonu, grip, paçavra hastalığı diye adlandırdığımız hastalıkları virüsler nedeniyle ortaya çıkar. Soğukta kalmak, üşütmek de insan direncini düşürdüğü için daha kolay hasta olmamızı sağlar.
Kışın daha çok kapalı ortamlarda kaldığımız için hava yolu ile bulaşan bu virüsleri, öksürenin havaya saçtığını bir başka insan soluduğunda gribe, üst solunum yolu enfeksiyonuna yakalanır. Üst solunum yolu enfeksiyonu yapan virüsler havada uzun süre asılı kalır, eğer ortam havalandırılmadıysa birden çok insanın virüsü kapmasına ve hasta olmasına sebep olur. Kalabalık yerler, toplu taşıma araçları, kreşler, okullar, kamu binaları, hastaneler hastalığın yayıldığı yerlerdir. Özellikle gripli, üst solunum yolu enfeksiyonu olan birinin toplu taşıma araçlarına bindiğinde öksürerek onlarca insanı grip etmesi mümkündür. Öksürerek elini ağzına tutan ve elini virüs ile kirleten biri bir de otobüste tutamaklardan tutarsa, bir başkası aynı yeri tuttuğunda virüsü alır ve hastalık ile bulaşır.
Üst solunum yolu enfeksiyonu olan birinin topluma karışmaması, evinde istirahat etmesi, maske takması hastalığın yayılmasının önlenmesinde çok önemli koruyucu tedbirdir.
Nezle gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının daha hafif geçtiğine tanık oluruz. Grip sistemik bir hastalık olup daha ağır geçer. Nezleli bir insan günlük çalışmasına yapabilir ancak grip gibi sistemik tutulumu olan biri daha düşkündür, halsizdir, günlük işlerini yapamaz.
Rinovirüsler, üst solunum yolu hastalıklarını yapan virüslerin bir kısmıdır. Bu mikropların 500’den fazla alt tipi vardır.
İnfluenza, bir başka virüs grubudur. Bunların da birçok alt tipi vardır. Soğuk algınlığı ve nezlenin en çok nedenleri bunlardır.
Respiratuvar sinsidyal virüs grubu da özellikle bebeklerde, küçük çocuklarda daha ağır solunum yolu enfeksiyonu yapan virüs grubudur.
Koronavirüsler, artık dünyanın tanıdığı, hepimizin bildiği, dünyayı evine kapayan, ekonomiyi felç eden, milyonlarca insanın ölümüne neden olan pandeminin suçlusu virüs grubudur. Koronavirüsler asla dünyadan silinmedi, hâlâ hayatımızda, ancak geçirdiğimiz enfeksiyonlar nedeniyle vücudumuz bağışıklık kazandığı için dünya çapında pandemi yapma olasılığı azaldı. Artık eskisi gibi çok tehlikeli değil. Ama birçok üst solunum yolu enfeksiyonunun koronavirüs enfeksiyonu olabileceği unutulmamalıdır. Adenovirüsler hem üst solunum yolu enfeksiyonu hem de göz enfeksiyonları yapan bir virüs grubudur. Parainfluenza virüsler de çok sık rastlanılan üst solunum yolu enfeksiyonu nedenlerindendir. Bu virüsleri ayırmak ancak serolojik testler ile mümkündür. Antibiyotikler bu virüslerin enfeksiyonuna hiç fayda etmez. Antibiyotik kullanmak enfeksiyonun sürmesini uzatabilir de. Kışın eve girince elleri yıkamak, kapalı ortamları bol bol havalandırmak ve bu mevsimde grip aşısı yaptırmak koruyucudur. Vücut direncini artırmak en önemli çaredir. Ellerimizi sık yıkayalım…
