banner1579

banner1577

banner1334

banner1499

banner1525

banner1534

banner1581

Çalışanlara kötü haber!

Kısa çalışma ödeneği alan veya ücretsiz izne çıkartılan anne adaylarının son 1 yılda 90 gün prim koşulunu yerine getirmiş olması gerekli. Eğer koşul sağlanamazsa doğum parasından yararlanılamayacak. Emzirme ödeneği için de 120 gün koşulu bulunuyor. Bu mağduriyetlerin sonlanması için acil yasa değişikliği gerekli. 

Genel 27.01.2021, 21:21
1673
Çalışanlara kötü haber!

Çalışanlara kötü haber! Çalışan on binlerce kişiyi ilgilendiriyor. Paralar kesiliyor. 4 ay boyunca ödeme yok ve hiçbir para desteğini alamayacaklar. Büyük mağduriyet yaşanıyor. Günü tamamlayamadıkları için devlet yardımlarını almaya hak kazanamıyorlar. Çalışan anne adayları pandemi döneminde kısa çalışma ödeneği aldı veya ücretsiz izne çıkarıldı. Son 1 yılda 90 gün prim ödeme koşulu bulunuyor. Kısa çalışmada olan veya ücretsiz izne çıkarılan kişiler bu süreyi tamamlayamayınca büyük mağduriyet yaşıyor. Çünkü bu destekler analık izni başladığı zaman kesiliyor. Prim koşulu da tamamlanamayınca 4 ay boyunca parasız kalıyorlar. Doğum yapanlara 232 lira destek veriliyor, bunun da şartı 120 gün koşulu. Eğer şart sağlanmazsa ödeme yok. Bu mağduriyetlerin önlenmesi için acil yasa değişikliği gerekiyor.

Çalışan on binlerce kişiyi kapsıyor. Büyük bir sorunla karşı karşıya kalınıyor ve sayı giderek artıyor. Paralar kesiliyor ve 4 ay boyunca hiçbir gelir olmuyor. Kısa çalışma ödeneği alan veya ücretsiz izne çıkartılan anne adaylarının son 1 yılda 90 gün prim koşulunu yerine getirmiş olması gerekli. Eğer koşul sağlanamazsa doğum parasından yararlanılamayacak. Emzirme ödeneği için de 120 gün koşulu bulunuyor. Bu mağduriyetlerin sonlanması için acil yasa değişikliği gerekli. 

Sosyal güvenlik mevzuatına göre, 4/a (SSK) ve 4/b (BAĞ-KUR) statüsünde çalışan kadınların gebeliklerinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonraki ilk sekiz haftalık (çoğul gebelikte 10 haftalık) döneme kadar olan süreç “analık hali” olarak kabul ediliyor. Analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ve emzirme ödeneği veriliyor.

18 HAFTALIK SÜRE İÇİNDE ÖDENEK VERİLİYOR
 
Analık ödeneğinden 4/a statüsünde çalışanlar, köy ve mahalle muhtarları, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefleri, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar ile tarımsal faaliyette bulunan kadınlar yararlanabiliyor. Söz konusu kadın çalışanların doğumdan önceki ve sonraki 8’er haftalık sürede, çoğul gebelikte ise toplam 18 haftalık sürede geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor.
 
SGK'DAN İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ
 
Kadın işçilerin bu dönemdeki tek gelir kaynağı, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) aldıkları geçici iş göremezlik gelirinden oluşuyor. Ödenek tutarı, prime esas brüt ücretlerinin 3’te 2’si oranında veriliyor. Yatarak tedavi olmak zorunda kalan anneler ise brüt ücretlerinin yarısı oranında ödenek alabiliyor. 
 
DESTEKTEN YARARLANMANIN 3 KOŞULU VAR
 
Halk arasında “analık parası” veya “doğum parası” olarak da adlandırılan geçici işgöremezlik ödeneğinden yararlanabilmenin üç koşulu bulunuyor. Birincisi, analık izninin başladığı tarih itibarıyla sigortalılık niteliğinin sona ermemesi gerekiyor.
 
İkincisi, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün sigorta primi bildirilmiş olması (4/b’li kadınlar için primlerin ödenmesi) gerekiyor. Analık hali süresinde işyerinde çalışılmaması ve doğum olayının gerçekleşmesi de diğer koşulları oluşturuyor. BAĞ-KUR’lu kadınlar ile primlerini kendileri yatıranların ödenek alabilmeleri için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekiyor.
 
KISA ÇALIŞMA VE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI
 
Kanunda normal çalışma zamanları düşünülerek konulan son bir yıl içinde 90 gün prim koşulu, pandemi döneminde kadın sigortalıların birçoğu açısından ulaşılamaz hale geldi. Geçen yıl 16 Mart’tan itibaren karantina dolayısıyla birçok sektörde kısıtlamalar başladı. Ertesi hafta kısıtlamanın kapsamı genişletildi ve daha çok sektörde faaliyetler durduruldu. Mart ayının son haftasından başlamak üzere kısa çalışma uygulamasına geçildi. 17 Nisan’dan itibaren de işten çıkarma yasağına paralel olarak ücretsiz izin uygulamasına başlandı.
 

 PARA DESTEĞİ KESİLİYOR
 
On aydır kesintisiz veya fasılalı olarak kısa çalışma ya da ücretsiz izin uygulamasında olan yüz binlerce işçi bulunuyor. İki gruptaki işçilerin toplamı yazın dahi aylık 1.5 milyon kişinin altına düşmedi. Kesintisiz veya fasılalı olarak uzun süredir kısa çalışmada veya ücretsiz izinde olan hamile kadınlar gebeliklerinin 32. haftasından sonra analık iznine ayrılmak zorundalar. Bu nedenle kısa çalışma ödenekleri ve ücretsiz izin desteği analık izninin başladığı tarihten itibaren kesiliyor.









 
ANALIK YARDIMI ALINAMAYACAK
 
Buna karşılık, son 1 yıl içinde 90 gün prim koşulunu yerine getiremeyenler doğum öncesi ve sonrası 16 haftalık dönemde analık yardımı alamayacaklar. Yeni doğan bebek dolayısıyla ihtiyaçlarının arttığı dönemde hiçbir gelirleri olmayacak.
 
2021'DE 232 LİRA OLARAK BELİRLENDİ
 
Doğum yapan sigortalı kadınlara bir defalığına mahsus emzirme ödeneği veriliyor. Halk arasında “süt parası” olarak da adlandırılan emzirme ödeneğinin tutarı 2021 yılı için 232 lira olarak belirlendi.
 
EMZİRME ÖDENEĞİ İÇİN 120 GÜN KOŞULU
 
Emzirme ödeneği alabilmek için kadın çalışanların doğumdan önceki son bir yılda 120 gün sigorta primlerinin bulunması gerekiyor. 120 gün koşulunu yerine getiremeyenler emzirme ödeneği de alamayacaklar.
 
Normalde emzirme ödeneği, kadının sigortalı bir işte çalışmayıp kocasının sigortalı olması durumunda da veriliyor. Ancak, kısa çalışma veya ücretsiz izin döneminde işçi işveren arasındaki iş sözleşmesi askıda olmakla birlikte devam ettiği için eşlerinden dolayı da ödenek alma hakları olmayacak.
 

 ÇÖZÜM GEÇİCİ MADDEYLE '90 VE 120 GÜN KOŞULU'NUN ARANMAMASI
 
Sorunun çözümü için 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 16 ve 18. maddelerinin değiştirilmesi ya da geçici bir madde eklenerek pandemi döneminde emzirme ödeneğinde 120 gün ve analık yardımında da 90 gün koşulunun aranmaması gerekiyor.
 
ŞİMDİDEN ETKİLENMEYE BAŞLADILAR
 
Uzun işsizlik döneminin ardından geçen yılın ortalarında çalışmaya başladıktan sonra kısa çalışma veya ücretsiz izne çıkartılan hamile çalışanlar bu durumdan şimdiden etkilenmeye başladı. Önümüzdeki günlerde mağduriyet yaşayan kadınların sayısının hızla artması bekleniyor. Yasal düzenleme yapılırken, ödenekten yararlanamamış kişiler için de geriye dönük hak tanınması ihtiyacı bulunuyor. Habertürk/Ahmet Kıvanç

Yorumlar (0)