“Ev genci” sözü son zamanlarda sık duyuluyor. Okula gitmeyen, bir işte çalışmayan gençlerden söz ederken kullanılıyor. Oysa aynı ifadeyle anılan gençlerin evde kalma nedenleri birbirinden çok farklı. Kimi mezun olduktan sonra aylardır iş arıyor, kimi eğitimine devam edememiş, kimi de evde bir yakınının bakımını üstlenmiş.
İş arayan bir gencin önüne çıkan ilanları düşünelim. Birinde deneyim şartı var. Bir başkasında çalışma saatleri, eve döneceği son otobüse yetişmesine izin vermiyor. Bir diğerinde teklif edilen ücretin ne kadarının yola ve yemeğe gideceğini hesaplamak gerekiyor. Evde ise akşam yemeğinde aynı soru soruluyor: “Başvurduğun yerden haber geldi mi?”
İŞSİZLİK SOSYAL HAYATI DA DARALTIYOR
Düzenli geliri olmayan bir genç için arkadaşlarıyla buluşmak bile hesaba dönüşebiliyor. Yol parası, bir çay, dışarıda yenecek bir yemek… Birkaç kez “Bu sefer gelemem” dedikten sonra davetler de seyrekleşebiliyor. İş arama süreci uzadıkça gençlerin gündelik hayatı ve çevresi daralabiliyor.
Ailelerin kaygısı anlaşılır. Çocuklarının kendi gelirini kazanmasını, geleceği için bir plan kurmasını istiyorlar. Ama her gün başvurunun sonucunu sormak, bir süre sonra evdeki sohbeti de iş arama sürecine sıkıştırıyor. Gençlerin ne yapmak istediklerini ve bunun önünde hangi engellerin durduğunu konuşmaya da yer açmak gerekiyor.
İLK İŞE GİRİŞİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER
İlk işine girmek isteyen bir gençten deneyim bekleyen işverenler, bu deneyimin nerede kazanılacağını da düşünmeli. Ücretli stajlar ve iş başında eğitim, bir gencin mesleği öğrenirken kendi masraflarını karşılayabilmesine imkân verebilir. İş ilanında ücretin, çalışma saatlerinin ve iş yerinin açıkça belirtilmesi de gencin daha başvurmadan koşulları değerlendirmesini sağlar.
“Ev gençleri” üzerine konuşurken tartışmayı evin kapısından dışarı taşımak gerekiyor. Bir gencin eğitimden iş hayatına geçerken karşılaştığı ilk engeli anlamadan, aylar sonra hâlâ neden aynı yerde olduğunu açıklamak zor.