banner1365

banner1469

banner1345

banner1468

banner1397
03.04.2019, 09:28

Cemil Meriç'in Bu Ülke'si

Bu haftaki yazımı Merhum Cemil Meriç'in Türk Sosyologlarının ve Sosyal Bilimcilerinin adeta başucu kitabı hüviyeti kazanmış olan "Bu Ülke" isimli eserine ayırdım. Eserin ilk baskısı 1974 yılına aittir.  Eldeki mevcut baskı ise 2016 yılına ait olup 50. Baskıyı işaret etmektedir. Zihin açıcı olması ve kitapla ilgili malumat vermesi bakımından bazı pasajları sizinle paylaşmak istiyorum:
Murdar bir halden muhteşem bir maziye kanatlanmak gericilikse, her namuslu insan gericidir. (s. 82)
Kamus bir milletin hafızası yani kendisi; heyecanıyla, hassasiyetiyle, şuuruyla. Kamûsa uzanan el, namusa uzanmıştır. Her mukaddesi yıkan Fransız ihtilali, tek mukaddese saygı göstermiştir: Kâmusa.(s. 88)
İzm'ler idrakimize giydirilmiş deli gömlekleridir. İtibarları menşe'lerinden geliyor. Hepsi de Avrupalı. (s. 92)
İdeolojiler siyaset dünyasının haritalarıdır. Haritasız denize açılınır mı? Ama harita tehlikeli bir yolculukta tek kılavuz olamaz. Pusulaya da ihtiyaç var. Pusula: Şuur. Tarih şuuru, milliyet şuuru, kişilik şuuru. İdeolojilerin peşine takılanlar pusulasızlardır. (s. 95)
Slogan ilkelin, budalanın, papağanın ideolojisidir. Düşünce ile çığlık bağdaşmaz. Şuurun sesi çığlık değildir. Yabani bağırır, medeni insan konuşur. (s. 95) 
Toprak sarsıyor!... Hep birden esfel-i safiline yuvarlanmak istemiyorsak gözlerimizi açmalıyız. İnsanlar sloganla güdülmez. Düşünceye hürriyet, sonsuz hürriyet. Kitaptan değil, kitapsızlıktan korkmalıyız. Bütün ideolojilere kapıları açmak, hepsini tanımak, hepsini tartışmak ve Türkiye'nin kaderini onların aydınlığında fakat tarihimizin büyük mirasına dayanarak inşa etmek. İşte, en doğru yol. (s. 96)
"Çağdaşlaşmak" Avrupa'nın yeni bir ihraç metaı; kokain ve LSD gibi. Şuuru felce uğratan bir zehir. "Çağ-dışılık" ithamı, iftiraların en alçakçası, en abesi. Aynı çağda muhtelif çağlar vardır. Çağdaşlaşmak neden Hıristiyan batının putlarına perestiş olsun. (s. 99) 
Kitap fazla ciddi, gazete fazla sorumsuz. Dergi, hür tefekkürün kalesi. Belki serseri ama taze ve sıcak bir tefekkür. Kitap çok defa tek insanın eseri, tek düşüncenin yankısı; dergi ise bir zekâlar topluluğunun. Bir neslin vasiyetnâmesidir dergi; daha doğrusu mesajıdır. Kapanan her dergi kaybedilen bir savaş, hezimet veya intihardır. (s. 102-103)
Tanzimat sonrası Türk aydınına en çok yakışan sıfat müstağripliktir (Batıcı/Batılılaşmış). Edebiyatımız bir gölge edebiyat; düşüncemiz bir gölge düşünce. Üç edebi tür muteberdir: Taklid, intihal, tercüme. (s. 139)
Edebiyatımızda Yunanperestlik (Nev-i Yunanilik) Yahya Kemal ve Yakup Kadri ile başlar. İran'dan Yunan'a geçen iki dost bu yolculuktan altın meyvelerle dönerler. Ama anlarlar ki gurbet tehlikelerle dolu... Bâki'leri, Gâlip'leri, Hamit'leri yetiştiren bir şiiri, Yunân-ı kadîme bağlamak, ummanı ırmağa bağlamaktır. (s. 145)
İslâmiyet'in temel mefhumu eşitliktir. Bu bir amaç değil, bir haktır. Hürriyet, eşitliğin bir başka adı veya görünüşü. Sınıf kabul etmeyen, imtiyaz tanımayan bir dinde kimin kime karşı hürriyeti? Batı, hürriyeti bir hata işleme hakkı olarak tarif ediyor. Müslüman'ın böyle bir hakkı yoktur. Çünkü o ebedi hakikatin, yegane hakikatin, cihanşümul hakikatin emrindedir. (s. 173)
Din, Avrupa için bir afyondur, bütün ideolojiler gibi. Avrupa'nın tarihi, bir sınıf kavgası tarihidir. Osmanlı için şuurdur din; tesanüttür, sevgidir. Osmanlı toplumu insan haysiyetine ve inanç birliğine dayanır. (s. 179)
Kanun, eski Yunan'dan beri "büyük sineklerin yırtıp geçtiği, küçük sineklerin takılıp kaldığı bir örümcek ağı" gibidir. Machiavelli insanlığı ikiye ayırır: Tarihi yapanlar ve tarihin malzemesi. Çobanla sürü gibi. (s. 2015)
Rousseau için şeytan; Özel mülkiyettir. İnsan, bir tarlanın etrafını çitle kuşatıp, burası benimdir dediği günden beri doğru yoldan uzaklaşmış. Cinayet cinayeti kovalamış, facia faciayı. Sonunda medeniyet denilen bu yapma düzen kurulmuş. (220)

Yorumlar (2)
Mehmet BOZKURT 8 ay önce
Hocam, size teşekkür ediyorum. Çünkü çok faydalı ve zihne dokunan bir yazı olmuş. Cemil Meriç'in ise mekanı cennet olsun.
Cemali Demir 8 ay önce
Cemil Meriç gibi öz değerlerine bağlı bir yazarı zikretmeniz çok iyi olmuş hocam. Gelenekten kopmadan gelişmek... Sanırım zorlandığımız husus bu kitapta anlatılmış.
Yazarın da dediği gibi : " Namaz kılan toplumun psikolojiye, zekat veren toplumun da sosyolojiye ihtiyacı yoktur.
banner1371
18°
kapalı
Namaz Vakti 14 Kasım 2019
İmsak 05:47
Güneş 07:15
Öğle 12:24
İkindi 14:59
Akşam 17:23
Yatsı 18:46