Kentsel dönüşüm yalnızca belediyelerin, müteahhitlerin veya hak sahiplerinin meselesi değildir. Kentin geleceğini ilgilendiren bu süreç, tüm paydaşların ortak sorumluluğudur.
Samsun Gazetesi’nin mahalle mahalle gerçekleştirdiği röportajlarda vatandaşların benzer kaygıları öne çıkıyor: Evimin değeri nasıl belirlenecek? Ne kadar borçlanacağım? Yeni konutuma ne zaman kavuşacağım?
Bu soruların yanıt bulması, yalnızca teknik çözümlerle değil, güvene dayalı bir iletişimle mümkün.
Kentsel dönüşüm ortak akılla yönetilmeli
Öncelikle bilinmelidir ki kentsel dönüşüm sürecinin belediye öncülüğünde yürütülmesi, yüklenici firmalar ile baş başa kalınmaması, kurumsal denetim, şeffaflık ve kamu yararının gözetilmesi açısından önemli bir güven unsurudur.
Yerel yönetimlerin sürece öncülük etmesi, vatandaşların haklarının korunması ve dönüşümün planlı şekilde ilerlemesi bakımından güçlü bir zemin oluşturur.
Ancak bu güvenin sürdürülebilir olması, belediyelerin koordinasyonunda kamu kurumlarının, üniversitelerin, meslek odalarının, sivil toplum kuruluşlarının ve en önemlisi vatandaşların sürece aktif katılımıyla mümkündür.
Çünkü kentsel dönüşüm, ortak akıl ve iş birliğiyle başarıya ulaşabilecek çok paydaşlı bir süreçtir.
Önemli olan, bu paydaşların birbirinden bağımsız hareket etmesi değil, aynı masa etrafında ortak hedefler doğrultusunda çalışabilmesidir.
Şeffaflık ve güven uzlaşmanın temel adımıdır
Vatandaş, taşınmazının hangi yöntemle değerlendiğini, kendisine sunulan teklifin nasıl oluşturulduğunu ve dönüşümün ekonomik sonuçlarını açıkça bilmelidir.
Adil ve bilimsel esaslara dayanan gayrimenkul değerleme çalışmaları, anlaşılır finansman modelleri ve sosyal destek mekanizmaları bu nedenle büyük önem taşır.
Uzlaşma, imza toplamanın ötesinde tarafların bilgi sahibi olarak ortak bir geleceğe karar verebilmesidir.
Kentsel dönüşüm projelerinin hazırlık aşamasından itibaren vatandaşın görüş ve beklentilerinin sürece dahil edilmesi önemlidir.
Mahalle toplantıları, katılımcı çalıştaylar ve düzenli bilgilendirme süreçleriyle kentlinin görüşleri karar mekanizmalarına taşınmalıdır.
Elbette ortak karar almak, herkesin her talebinin karşılanması anlamına gelmez.
Ancak farklı beklentilerin bilimsel, hukuki ve ekonomik gerçekler çerçevesinde değerlendirilmesi, daha adil ve uygulanabilir çözümler üretilmesini sağlar.
Samsun için ortak bir dönüşüm vizyonu
Samsun’un her mahallesinin yapı stoku, afet riskleri, mülkiyet yapısı ve sosyal koşulları farklıdır.
Bu nedenle dönüşüm, mahallelerin ihtiyaçlarını dikkate alan bütüncül bir stratejiyle yürütülmelidir.
Belediyelerin öncülüğünde, ilgili kurumların, üniversitelerin, meslek odalarının, STK’ların ve vatandaşların katılımıyla oluşturulacak ortak çalışma platformları, bu sürecin önemli bir parçası olabilir.
Kentsel dönüşümün başarısı yalnızca yenilenen bina sayısıyla değil; sağlanan güven, kurulan uzlaşma ve iyileşen yaşam kalitesiyle ölçülmelidir.
Çünkü kentin geleceği tek bir kurumun değil, o kentte yaşayan ve çalışan herkesin ortak meselesidir.