TBMM yeni yasama yılına 1 Ekim Perşembe günü başlayacak. Memur, emekli, işçi yeni yasama yılında taleplerinin karşılanmasını iktidardan bekliyor.
Memur, emekli, işçi , dul ve yetim, maaş, ücret ve aylıkların ek zam ya da seyyanen zamla artırılmasını aylardır meydanlarda dile getiriyor. Temmuzda 23 bin 552 liraya yükseltilen en düşük emekli aylığı ile memur maaşı temmuz zammının üzerinden iki ay geçmesine rağmen erimeye başladı. Yılbaşında 28 bin 75 lira olarak saptanan asgari ücrete temmuzda ara zam yapılmadı. Milyonlarca asgari ücretlinin eline geçen para iyiden iyiye kuşa döndü. Memur sendikaları konfederasyonu memur ile memur emeklisine ek zam verilmesini hükümetten istedi. Emekli sendikaları sokaklarda her gün “açız” diye bağırıyor.
Memur emeklileri temmuz 2023’te memura verilen 8077 lira tutarındaki seyyanen zammın kendilerine de ödenmesi için mücadele yürütüyor. Memur emeklisi bir yurttaş seyyanen zammı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. Yüce Mahkeme’den başvuruya ilişkin olumlu karar çıkarsa 8 bin 77 liranın memur emeklisine de verilmesi gündeme gelecek. Hükümetin olası olumlu kararı karşısında tutumunun ne olacağı şimdiden kestirilemiyor.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2027 yılında uygulanacak ücreti belirleme çalışmalarına aralık ayının ilk günlerinde başlayacak. İşçi tarafı temsilcisi Türk-İş , önerilerinin dikkate alınmadığı gerekçesiyle geçen yıl komisyon toplantılarına katılmamıştı. Komisyon yapısının değiştirilmesini savunan Türk-İş’in tutumuna hükümetten olumlu yanıt gelmedi. Eğer beş işçi, beş işveren ve beş hükümet temsilcilerinden oluşan mevcut komisyonun yapısı korunursa Türk-İş’in bu yılki toplantılara da katılmaması yüksek olasılık. DİSK ve Hak-İş de komisyon yapısının genişletilmesini, pazarlık masasına oturmak ı istiyor. Asgari Ücrete en çok yüzde 30 zam yapılacağı ileri sürülüyor.
2000 yılı sonrasında emekli olan SSK ve Bağ-Kur’lular yeni intibak yasasının çıkarılmasını siyasi iradeden bekliyor. 2012 yılında hayata geçirilen 6283 sayılı yasa ile 2000 öncesi işçi, esnaf ve çifti emeklilerinin aylıklarına 50 ile 350 TL arasında zam yapılmıştı. 2000 sonrasında emekli olanlar yasadan muaf tutulmuştu. O emekliler aynı hakkın yeni intibak yasası ile kendilerine tanınmasını istiyor. Bu konuda söz bile verilmişti. Lakin o sözler unutuldu. Aradan geçen 14 yılda 50 ve 350 lira enflasyon güncellemesiyle epey yüksek miktara ulaştı. İntibak yasasının çıkarıldığı dönemde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olan Faruk Çelik, bir süre önce emekli aylıklarının iyileştirilmesi için yeni intibak yasasının çıkarılmasının zorunluluğuna dikkat çekmişti. Zira o sözü de kendisi vermişti. Bir anlamda günah çıkarıyor Faruk Çelik.
En büyük haksızlığa uğrayan kitlenin başında bir günle emekli olabilmeyi kaçıranlar geliyor. Toplumun büyük beklentisi karşısında 2023 yılında çıkarılan 7438 sayıl yasa ile 8 Eylül 1999 öncesi SSK girişi olan milyonlarca kişi yaş sınırına takılmadan prim gün şartını doldurmaları kaydıyla emeklilik hakkını edindi. Kamuoyunda emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili düzenleme olarak bilinen yasadan 4.5 milyon dolayındaki kişi bir günle emeklilik hakkını kaçırdı. SSK’ya girişleri 9 Eylül 1999 ve sonrası olanlar kademeli emeklilik hakkının kendilerine tanınmasını istiyor. İlgili düzenleme yapılmazsa bir günle emekliliği kaçıranlar 15-20 yıl daha çalışmak zorunda kalacak. Gerçekten bu insanlara büyük haksızlık yapıldı. Yakınmalarında son derece haklılar.
Bağ-Kur kapsamındaki bakkal, manav, berber, kasap gibi küçük esnaf 9000 prim gün sayısının 7200 düşürülmesini umutla bekliyor. Prim gün sayısının 7200’e düşürülmesi durumunda beş yıl erken emekli olabilecekler. Emekli olabilme statüleri SSK’lılarla eşitlenecek. Siyasi iktidarın bu konuda çok sayıda verilmiş sözü var. Ancak hala hayata geçirilemedi. Küçük esnafın bekleyişi sürüyor.
Çırak ve stajyerlikte geçen sürelerin emeklilik hesaplanmasında dikkate alınmasını bekleyen yüz binlerce emekçi var. Uzun vadeli prim ödenmediğinden çıraklık ve stajyerlik döneminde çalışılan süreler emeklilik hesaplanmasına dahil edilmiyor. Küçük yaşlarında çalışma yaşamına atılan emekçiler bu ayrımcılığın giderilmesini ısrarla talep ediyor. Banka promosyonlarının artırılması, bütün memura 3600 ek göstergenin verilmesi çalışanların ve emeklilerin diğer beklentisi.
Hükümet toplumun yaşamsal taleplerini karşılar mı bilinmez. Bunun anahtarı seçim.2027yılının kasım ayı ya da 2028 yılının mart-nisan aylarında seçim yapılabileceği konuşuluyor.Bu tarihlerden önce toplumsal taleplerin karşılanması zor görünüyor. Ancak seçim döneminde kasa açılacak halka dağıtılacak. O zamana dek milyonların mağduriyeti sürecek.