Türkiye’de sosyal yardım sisteminde yeni bir dönemin kapısını açması beklenen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar devam ediyor. Yeni modelde yalnızca bireysel gelir değil, hanenin tamamının ekonomik ve sosyal koşulları dikkate alınacak.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın açıklamalarına göre sistem üzerinde 14 farklı kurumla birlikte çalışılıyor. Pilot uygulamaların 2026’da başladığı, modelin 2027 yılında ülke genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiği bildirildi.
HANE GELİRİ ESAS ALINACAK
Yeni sistemde yardım miktarının belirlenmesinde hane merkezli bir değerlendirme yapılacak. Ailede yaşayan kişilerin gelirleriyle birlikte çocuk sayısı, yaşlılık, engellilik ve anne-babanın durumu gibi farklı göstergeler de hesaba katılacak.
Amaç, ihtiyaç sahibi haneleri belirlenen bir gelir eşiğine kadar desteklemek olacak. Bakanlık, sistemin yalnızca nakdi yardım sağlamayı değil, çalışabilir durumdaki kişileri istihdama yönlendirmeyi de hedeflediğini açıkladı.
ASGARİ ÜCRET DETAYINDA DİKKAT
Kamuoyunda sistemle ilgili “hane geliri doğrudan asgari ücrete tamamlanacak” ifadeleri öne çıksa da resmi açıklamalarda şu aşamada kesin bir asgari ücret tamamlama formülü duyurulmuş değil.
Bakanlık açıklamalarında, hanelerin belirli bir “eşik gelir seviyesine” ulaştırılacağı belirtiliyor. Bu eşiğin net asgari ücretin tamamı olup olmayacağı, ödeme miktarının nasıl hesaplanacağı ve kimlerin ne kadar destek alacağı henüz açıklanmadı.
MEVCUT YARDIMLARDAN FARKLI BİR MODEL
Mevcut sosyal yardım uygulamalarında birçok destek için hane içinde kişi başına düşen gelir ve mal varlığı dikkate alınıyor. Bazı yardımlarda kişi başına gelirin net asgari ücretin üçte birinden düşük olması temel kriterlerden biri olarak uygulanıyor.
GETAD’ın ise daha geniş kapsamlı bir değerlendirme sistemiyle çalışması ve farklı sosyal destekleri daha bütüncül bir yapıya dönüştürmesi planlanıyor.
2027’DE TÜRKİYE GENELİ HEDEFLENİYOR
Pilot uygulamalar ve simülasyon çalışmalarından elde edilecek sonuçların ardından modelin kapsamının kesinleşmesi bekleniyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, GETAD’ın 2027 yılında tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Hak sahipliği şartları, gelir eşiği, başvuru yöntemi ve ödeme tutarlarının ise uygulama takvimi netleştikçe açıklanması bekleniyor.
