İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından gözler sandıktan çıkacak sonuçlara çevrilirken ABD Başkanı Donald Trump'tan dikkat çeken bir açıklama geldi.
Trump, 28 Ekim Çarşamba günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, seçim öncesinde Netanyahu'ya verdiği desteğin yarışın seyrini değiştirdiğini ileri sürdü.
ABD Başkanı, kendisinden üçüncü şahıs olarak söz ettiği paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Başkan Trump, Bibi Netanyahu'yu desteklediğinde bütün dengeler değişti. Şimdi büyük bir başbakan için kesin bir yenilgi yerine, geriden gelerek elde edilmiş büyük bir beraberlik, hatta Netanyahu için bir zafer söz konusu gibi görünüyor. Bunların hepsi Başkan Trump'ın desteğinden SONRA gerçekleşti. Başkan Trump yalnızca Orta Doğu, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri için iyi olanı istiyor." Trump'ın açıklaması, Netanyahu'nun seçimlerdeki durumunun henüz netleşmediği bir dönemde geldi.
SEÇİMLERE GÜNLER KALA NETANYAHU'YA DESTEK VERMİŞTİ
Trump, 18 Ekim'de, İsrail seçimlerine dokuz gün kala Netanyahu'ya açık destek vermişti. Netanyahu'yu İran'a karşı mücadelede ABD'nin önemli bir ortağı olarak tanımlayan Trump, İsrail Başbakanı'nın yeniden seçilmesini istediğini duyurmuştu.
ABD Başkanı, Netanyahu dışındaki bir ismin göreve gelmesi durumunda Washington'ın İran'la mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalabileceğini savunmuştu.
Trump, seçimlerden hemen önce desteğini bir kez daha yineleyerek İsrailli seçmenlere Netanyahu'ya oy verme çağrısında bulunmuştu.
NETANYAHU'DAN TRUMP'A TEŞEKKÜR
Trump'ın seçim öncesindeki desteğine Netanyahu da sosyal medya üzerinden karşılık vermişti. ABD Başkanı'na teşekkür eden Netanyahu, iki ülkenin İran'a yönelik politikalarındaki iş birliğine vurgu yapmış ve birlikte başladıkları işi tamamlayacaklarını söylemişti. Netanyahu ayrıca Trump'ın desteğini seçim kampanyasında kullanarak ABD ile kurduğu yakın ilişkiyi öne çıkarmıştı.
OY SAYIMINDA LİKUD İLK SIRADA
İsrail'de oy sayımı devam ederken açıklanan kısmi sonuçlar, Netanyahu'nun liderliğini yaptığı Likud Partisi'nin en fazla oy alan parti konumunu koruduğunu gösterdi. Associated Press'in 28 Ekim tarihli haberine göre, oyların yaklaşık yüzde 40'ının sayıldığı aşamada Likud'un oy oranı yüzde 21,70, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi'nin oy oranı ise yüzde 15,72 olarak kaydedildi.
Ancak Likud'un birinci parti olması, Netanyahu'nun yeniden hükümet kuracağı anlamına gelmiyor. İsrail'de başbakan doğrudan halk oyuyla seçilmiyor. Hükümetin kurulabilmesi için 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
İKİ BLOK DA ÇOĞUNLUĞA ULAŞAMADI
Seçim gecesi yayımlanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blok ile Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunun birbirine oldukça yakın sonuçlar aldığını ortaya koydu.
Güncellenen bazı projeksiyonlarda iki bloğun da 51 sandalye civarında kaldığı görüldü. Bu tablo, taraflardan hiçbirinin tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadığına işaret etti.
Arap partilerinin parlamentodaki temsilinin artabileceğine yönelik tahminler ise hükümet kurma görüşmelerinde bu partilerin tutumunu önemli hâle getirdi.
Netanyahu, Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümete karşı olduğunu belirtirken muhalefet lideri Eisenkot, seçim sonuçlarının değişim talebini yansıttığını savundu.
TRUMP'IN DESTEĞİ SEÇİM SONUCUNU DEĞİŞTİRDİ Mİ?
Trump'ın açıklamalarında öne çıkan iddia, Netanyahu'nun seçim performansındaki değişimin doğrudan kendi desteğinden kaynaklandığı yönünde oldu. Ancak bu iddiayı doğrulayan kesin bir veri bulunmuyor.
Seçim öncesinde yayımlanan kamuoyu araştırmalarında Netanyahu'nun partisinin ve koalisyon ortaklarının zorlandığı görülürken Trump'ın desteğinin kararsız seçmenler üzerinde ne ölçüde etkili olduğu belirsizliğini koruyor.
Reuters'a değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, Trump'ın açıklamasının Netanyahu'yu desteklemekte tereddüt eden bazı seçmenleri etkileyebileceğini, ancak geniş çaplı bir oy değişimine yol açtığının söylenemeyeceğini belirtmişti.
Dolayısıyla Trump'ın Netanyahu'yu yenilgiden kurtardığı yönündeki sözleri, kesinleşmiş bir seçim sonucundan ziyade ABD Başkanı'nın kendi siyasi etkisine ilişkin değerlendirmesi olarak öne çıkıyor.
MUHALEFETTEN TRUMP'IN MÜDAHALESİNE TEPKİ
Trump'ın Netanyahu'ya seçim öncesinde açık destek vermesi İsrail muhalefetinde de tartışma yaratmıştı.
Muhalefetin önde gelen isimlerinden Gadi Eisenkot, ABD Başkanı'na saygı duyduğunu ancak İsrail'in demokratik bir ülke olduğunu vurgulamıştı.
Eisenkot, ülkenin başbakanını yalnızca İsrail vatandaşlarının belirleyeceğini ifade ederek dışarıdan seçim sürecine müdahale edilmemesi gerektiğini savunmuştu.
Eski Başbakan Naftali Bennett de benzer şekilde İsrail'in geleceğine seçmenlerin karar vereceğini dile getirmişti.
GÖZLER KOALİSYON PAZARLIKLARINDA
İsrail'deki seçimlerin ardından siyasi belirsizlik devam ediyor. Nihai sonuçların netleşmesiyle birlikte partilerin parlamentodaki sandalye dağılımı kesinleşecek. Ardından hükümeti kurabilecek çoğunluğun sağlanması için siyasi görüşmeler başlayacak.
Hiçbir bloğun 61 sandalyeye ulaşamaması durumunda koalisyon pazarlıklarının uzaması, hatta yeni bir seçim ihtimalinin gündeme gelmesi mümkün.
Trump'ın Netanyahu için zafer ihtimalinden söz etmesine rağmen, İsrail Başbakanı'nın görevine devam edip edemeyeceği henüz kesinleşmiş değil.
