Şirket araçlarını kullanan sigortasız sürücülerle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamasında yeni bir düzenlemeye gidildi. Trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan kişilerin sigortalılık durumları kontrol edilirken, sigortasız olduğu belirlenen sürücüler hakkında doğrudan kayıt dışı istihdam işlemi yapılmayacak.
Yeni uygulamayla sürücü ile araç sahibi arasındaki ilişkinin niteliği araştırılacak. Arkadaşlık, akrabalık veya emanet araç kullanımı gibi durumlarla sigortasız işçi çalıştırılması birbirinden ayrılacak.
TRAFİK TUTANAĞI ARTIK TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
2021 yılından bu yana SGK ile il emniyet müdürlükleri arasında yürütülen uygulama kapsamında, trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık durumları inceleniyor.
NTV'nin haberine göre trafik ekipleri, sigortasız olduğu belirlenen sürücülere ilişkin tutanakları SGK'ya iletiyor. Araç plakası, sürücünün kimlik bilgileri, denetimin yapıldığı yer ve tarih gibi bilgileri içeren belgeler üzerinden kayıt dışı istihdam incelemesi gerçekleştiriliyor.
Yeni düzenlemeyle trafik tutanağı, tek başına idari para cezası uygulanması için yeterli kabul edilmeyecek. Sürücü ile şirket arasında geçmişte sigortalı çalışma ilişkisi bulunmuyorsa dosya SGK denetmenlerine gönderilecek.
SÜRÜCÜ VE ARAÇ SAHİBİNİN İFADESİ ALINACAK
SGK denetmenleri, sürücü ve araç sahibinin ifadelerini alarak aralarındaki ilişkinin niteliğini araştıracak. Aracın arkadaşlık veya akrabalık nedeniyle kullanılıp kullanılmadığı, emanet verilip verilmediği ve fiilen işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı değerlendirilecek.
İnceleme sonucunda hazırlanacak rapora göre işlem yapılacak. Böylece yalnızca şirket aracını kullandığı için sigortasız sürücünün otomatik olarak kayıt dışı çalışan sayılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
SİGORTASIZ ÇALIŞAN İÇİN CEZA 198 BİN 180 TL'YE ÇIKABİLİYOR
Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde şirketlere yönelik yaptırımlar devam ediyor. 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi kapsamında, sigortasız çalışan için işe giriş bildirgesinin zamanında verilmemesi halinde 66 bin 60 lira idari para cezası uygulanabiliyor.
Aynı ihlalin bir yıl içerisinde tekrarlanması ve yeniden tespit edilmesi durumunda ceza, her bir sigortasız çalışan için 198 bin 180 liraya kadar çıkabiliyor.
Bunun yanı sıra çalışanın aylık bildirimlerde yer almaması halinde 66 bin 60 lira, ücret bordrosunda bulunmaması durumunda 16 bin 515 lira ve yasal kayıtların geçersiz olması halinde 16 bin 515 lira tutarında ek cezalar da uygulanabiliyor.
Farklı ihlallere yönelik bu yaptırımlar, tespit edilen durumun niteliğine göre birlikte uygulanabiliyor.
KİRALIK ŞİRKET ARAÇLARINDA CEZA UYGULANACAK MI?
Ticari aracın kiraya verilmesi halinde de farklı bir değerlendirme yapılıyor. Aracı kullanan sürücünün, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalı çalıştırılması durumunda araç sahibine bu nedenle kayıt dışı istihdam cezası uygulanmıyor.
Ancak bu durumun geçerli olması için araç kira sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi ve taraflarca imzalanması gerekiyor.
Öte yandan ticari araçların karıştığı kazalarda sürücünün yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde araç sahibinin maddi ve hukuki sorumluluğu da gündeme gelebiliyor.
