- Samsun, 13 Mart 2026’da Tokat-Erbaa depremi sonrası zemin riski gündeme geldi.
- Jeofizik Mühendisleri Odası Şube Başkanı Özcan Özen değerlendirmelerde bulundu.
- 5.6 büyüklüğündeki depremin Samsun’da alüvyon zeminlerde daha güçlü hissedildiği belirtildi.
- Vatandaşa etkisi: gevşek zeminlerde rezonans ve sıvılaşma riskine dikkat çekildi.
- Takip/sonraki adım: Samsun için kapsamlı jeofizik ve geoteknik analiz çağrısı yapıldı.
- Resmî kaynak Jeofizik Mühendisleri Odası; ayrıntılar Samsun Gazetesi’nde.
SAMSUN'DA HİSSEDİLEN ŞİDDETLİ DEPREM
Jeofizik Mühendisleri Odası Şube Başkanı Özcan Özen, Tokat’ın Erbaa ilçesi merkezli meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki depremin Samsun’da özellikle alüvyon zeminlerde belirgin şekilde hissedildiğini belirterek, uzun süren sarsıntının zemin büyütmesi ve rezonans etkisinden kaynaklandığını dile getirdi.
ZEMİNE DİKKAT ÇEKTİ
Özen, Tokat-Erbaa havzasının Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun Orta Karadeniz segmentlerinde yer alan, sismik aktivitesi yüksek bir bölge olduğunu belirtti. Depremin ardından yaklaşık 65 artçı sarsıntı kaydedildiğini ifade eden Özen, bu sarsıntıların kuzey-kuzeybatı yönünde, yani Samsun’a doğru bir dağılım gösterdiğini söyledi. Depremin Samsun’da özellikle alüvyon ve zemin büyütmesi yüksek bölgelerde hissedildiğini kaydeden Özen, merkez üssünün Samsun’a kuş uçuşu yaklaşık 68 kilometre mesafede olduğunu belirtti. Yapılan gözlemlere göre ilk sarsıntının ardından genliği giderek azalan ancak yaklaşık bir dakika süren bir salınım yaşandığını ifade eden Özen, bu durumun düşük frekanslı yüzey dalgalarının Samsun’daki suya doygun alüvyal zeminlerde büyümesiyle ortaya çıktığını dile getirdi.
SIVIŞLAŞMA RİSKİ
Zemin profilinin hakim periyodu ile deprem dalgalarının periyodunun örtüşmesinin rezonans etkisini artırdığını belirten Özen şunları söyledi: "Sarsıntı süresinin bu denli uzun olması, bölgedeki geoteknik değerlendirmelerin yalnızca statik veya basitleştirilmiş yaklaşımlarla değil, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği normlarına uygun olarak dinamik çevrimsel yükleme koşullarına göre yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Depremin PGA değerinin bölgesel olarak düşük seyretmesi sahayı sıvılaşma riskine karşı güvenli kılmaz. Zira sarsıntı süresinin 1 dakika gibi uzun bir süreye yayılması, zemin tabakalarındaki çevrimsel gerilme sayısını dramatik şekilde artırır. Kumlu matris içerisinde hızla yükselen boşluk suyu basıncı, efektif gerilmeyi sıfıra yaklaştırarak sıvılaşma tetikleme potansiyelini son derece tehlikeli boyutlara taşır. Zemin dinamiği prensiplerine ve güvenli mühendislik tasarımlarına bağlı kalmak kamu yararınadır.
AFAD sismik ağ verileri ve saha gözlemleri ışığında, Tokat-Erbaa depremi, uzak mesafeli sığ depremlerin kalın alüvyon birimlerdeki uzun periyotlu kinematik etkisini net bir şekilde ortaya koymuştur. Samsun genelinde deneyimlenen uzun süreli deprem dalgaları alüvyon ve gevşek zeminlerde sarsıntı süresinin ve zemin büyütmesinin hayati rolünü bir kez daha kanıtlamıştır."
CİDDİ BİR UYARI
Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun geçmişte 7.0 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlatan Özen, "5.6 gibi orta büyüklükteki bir depremde dahi Samsun'un alüvyon ve gevşek zeminlerinde gözlemlenen uzun süreli sarsıntı ve zemin büyütmesi, gelecekte yaşanabilecek olası büyük ana şoklar için yapısal ve geoteknik açıdan çok ciddi bir uyarı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle, geoteknik projelerde jeofizik yöntemlerin uygulanması ve dinamik verilerin sürece dahil edilmesi zemin davranış modellerinin yeniden kalibre edilmesi için kapsamlı analiz çalışmalarının acil konusunu oluşturmaktadır" diye konuştu.
Samsun’da tehlikeli o yola güvenlik kalkanı!