Kredi kartı ve banka kartıyla yapılan ödemelerde bazı işletmelerin talep ettiği “kart farkı” ve “hizmet bedeli” yeniden gündemde. Tüketiciden yalnızca kartla ödeme yaptığı gerekçesiyle ek ücret alınması yasak. Uzmanlar, bu bedeli ödeyen vatandaşların Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurarak parasını yasal faiziyle geri isteyebileceğini belirtiyor.
Günlük alışverişlerden taksi yolculuklarına kadar pek çok alanda kartlı ödeme kullanılırken, bazı işletmelerin müşterilerden yüzde 12’ye varan oranlarda ek ücret talep ettiği belirtiliyor. Esnaf ise yüksek POS komisyonları ve tahsilat sürelerinin işletmeler üzerinde maliyet oluşturduğunu savunuyor.
KARTLA ÖDEMEDE EK ÜCRET ALMAK YASAK
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında üye işyerleri, müşterilerden kart kullanımı nedeniyle “komisyon” veya benzeri isimler altında ilave ödeme talep edemiyor.
Düzenleme hem kredi kartlarını hem de banka kartlarını kapsıyor. Kurala aykırı hareket edilmesi halinde üye işyeri sözleşmesinin feshedilmesi ve işletmeyle bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılamaması öngörülüyor.
Bu nedenle işletmelerin banka veya ödeme kuruluşlarına ödediği POS maliyetini müşteriden yalnızca kartla ödeme yaptığı gerekçesiyle ayrı bir ücret olarak tahsil etmesi mümkün değil.
YÜZDE 12'YE VARAN “KART FARKI” TALEBİ
Bazı işletmelerde kartla ödeme yapmak isteyen müşterilerden yüzde 5, yüzde 10 hatta yüzde 12’ye varan oranlarda ek ücret talep edilebildiği belirtiliyor.
Bu uygulama tüketicilerin tepkisine yol açarken, işletmeler ise artan POS maliyetlerini gerekçe gösteriyor.
İşletmeler maliyetlerini sattıkları ürün veya hizmetin genel fiyatına yansıtabilse de yalnızca ödeme yönteminin kredi veya banka kartı olması nedeniyle müşteriden ayrıca ücret alınamıyor.
POS KOMİSYONU İLE MÜŞTERİDEN ALINAN FARK AYNI DEĞİL
İşletmelerin bankalara ödediği POS komisyonları ile tüketiciden talep edilen “kart farkı” arasında önemli bir ayrım bulunuyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre Mayıs 2026 döneminde kredi kartıyla yapılan taksitsiz işlemlerde bankaların üye işyerlerine uygulayabileceği azami komisyon oranı yüzde 3,56 seviyesindeydi. Banka kartlarında ise azami üye işyeri ücreti yüzde 1,04 olarak uygulanıyor.
Örneğin 10 bin TL’lik bir alışverişte yüzde 3,56 oranındaki komisyon 356 TL’ye karşılık geliyor.
Ancak aynı alışveriş için tüketiciden yüzde 10 “kart farkı” alınması durumunda ek ödeme 1.000 TL’ye, yüzde 12 fark alınması halinde ise 1.200 TL’ye yükseliyor.
ÖDENEN KART KOMİSYONU GERİ ALINABİLİR
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, kredi veya banka kartıyla yapılan ödemelerde “hizmet bedeli” adı altında tüketiciden ilave ücret alınamayacağını belirtti.
Ağaoğlu, kart farkını ödemek zorunda kalan tüketicilerin ellerindeki fiş veya faturayla Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabileceğini ifade etti.
“YASAL FAİZİYLE GERİ ALABİLİRLER”
Tüketicilere önemli bir uyarıda bulunan Ağaoğlu, “Bu farkı ödemek zorunda kalan tüketicilerimiz, fiş veya faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak ödedikleri bedeli yasal faiziyle geri alabilirler” dedi.
Bu nedenle kartla ödeme sırasında ayrıca komisyon tahsil edilen vatandaşların ödeme belgesi, fiş veya faturalarını saklamaları önem taşıyor.
TAKSİLERDE KARTLA ÖDEME İÇİN YENİ DÖNEM
Kartlı ödeme tartışmalarının yaşandığı alanlardan biri de taksiler oldu.
13 Şubat 2026’da yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihazı kullanımına yönelik yeni düzenleme yapıldı.
Sistemle taksimetrede oluşan ücretin cihaza otomatik aktarılması, manuel tutar girişinin önlenmesi, yolculuk bilgilerinin kaydedilmesi ve fiş veya e-Belge düzenlenmesi öngörülüyor.
Taksicilerin cihazı kullanmaya başladıktan sonra 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla anlaşarak kartla ödeme kabul etmesi gerekiyor.
Mevcut taksiler için geçiş süresinin 16 Kasım 2026’ya kadar uzatıldığı belirtildi.
ESNAF DA POS KOMİSYONLARINDAN ŞİKÂYETÇİ
Tüketiciler ek kart ücretlerine tepki gösterirken esnaf cephesinde ise POS komisyonları ve tahsilat süreleri tartışılıyor.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, yüksek komisyonların yanı sıra kartlı satışlardan elde edilen paranın geç hesaba aktarılmasının özellikle küçük işletmeleri zorladığını söyledi.
Palandöken, banka komisyon oranlarının daha makul seviyelere çekilmesi gerektiğini belirterek hem tüketicinin hem de esnafın mağduriyetinin önüne geçilmesi çağrısında bulundu.
