Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların inşaatı tamamlandıktan sonra da düzenli olarak denetlenmesini sağlayacak yeni bir uygulama üzerinde çalışıyor. Hazırlanan yönetmelik taslağı kapsamında, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılarda 5 yılda bir zorunlu gözlemsel denetim yapılması öngörülüyor. Denetimlerde özellikle kolon kesilmesi, kaçak kat yapılması ve taşıyıcı sisteme sonradan müdahale edilmesi gibi yapı güvenliğini tehlikeye atan değişiklikler araştırılacak.
BİNALARDA 5 YILDA BİR DENETİM DÖNEMİ
Bakanlık tarafından hazırlanan yeni düzenlemeyle, yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanıma açıldıktan sonraki süreçte de kontrol edilmesi hedefleniyor.
Taslağa göre Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar, beşer yıllık aralıklarla yapı denetim kuruluşları tarafından incelenecek.
Uygulamayla binaların ruhsat ve onaylı projelerine uygunluğunun korunması, sonradan yapılan tehlikeli müdahalelerin tespit edilmesi amaçlanıyor.
HANGİ BİNALAR DENETLENECEK?
Yeni uygulama, ilk aşamada Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapıları kapsayacak.
2021 yılından itibaren tamamlanarak yapı kullanma izni alan yeni binalarda uygulanan Bina Kimlik Sertifikası sistemi sayesinde yapıların teknik ve idari bilgileri dijital ortamda takip edilebiliyor.
Hazırlanan taslakta, 23 Haziran 2021 ve sonrasında tamamlanarak Bina Kimlik Sertifikası asılan yapıların periyodik denetim kapsamına alınması öngörülüyor.
Dolayısıyla yeni düzenleme, mevcut bütün binaların aynı anda zorunlu denetime alınacağı anlamına gelmiyor.
KOLONLAR VE KAÇAK KATLAR KONTROL EDİLECEK
Binalarda yapılacak denetimlerin odağında taşıyıcı sistem güvenliği yer alacak.
Denetim ekiplerinin kontrol edeceği başlıca konular şöyle:
-
Kolonlara ve diğer taşıyıcı elemanlara müdahale edilip edilmediği
-
Binaya ruhsata aykırı kat eklenip eklenmediği
-
Yapıda gözle görülebilen tehlikeli çatlakların bulunup bulunmadığı
-
Kat sayısının ve taban alanının onaylı projeye uygunluğu
-
Binanın kullanım amacı ve ruhsatına aykırı değişiklikler yapılıp yapılmadığı
Özellikle iş yerlerinin bulunduğu zemin katlarda gerçekleştirilen yapısal değişikliklerin incelenmesi hedefleniyor.
DENETİM EKİPLERİNİ BAKANLIK GÖREVLENDİRECEK
Yeni sistemde denetim yapacak kuruluşların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından elektronik ortamda belirlenmesi planlanıyor.
Görevlendirilen yapı denetim kuruluşlarının binalara giderek inceleme yapması ve tespit edilen aykırılıkları raporlaması öngörülüyor.
Denetim sırasında belirlenen uygunsuzlukların fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelendirilmesi de planlanan uygulamalar arasında yer alıyor.
KURALLARA AYKIRI BİNALARA NE OLACAK?
Denetimlerde kolon kesilmesi, taşıyıcı sisteme müdahale veya ruhsata aykırı değişiklik gibi durumların belirlenmesi halinde hazırlanan raporlar ilgili idarelere iletilecek.
Tespit edilen aykırılığın niteliğine ve oluşturduğu riske göre mevzuat kapsamında gerekli işlemler değerlendirilecek.
Tehlikenin boyutuna bağlı olarak güçlendirme, kullanımın kısıtlanması veya yıkım gibi işlemler gündeme gelebilecek.
Ancak her uygunsuzluk tespitinin doğrudan yıkım kararı anlamına gelmediği, yapılacak teknik değerlendirmelerin belirleyici olacağı belirtiliyor.
BİNA MUAYENELERİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Bakanlığın hazırladığı yönetmelik taslağının 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Yeni düzenlemeyle binaların kullanım süresince projelerine uygun kalmasının sağlanması ve deprem güvenliğini olumsuz etkileyen müdahalelerin erken aşamada belirlenmesi amaçlanıyor.
Beş yılda bir denetim yapılmasına ilişkin hüküm, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'da zaten bulunuyor. Hazırlanan yönetmelik ise bu denetimlerin nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin uygulama esaslarını düzenlemeyi hedefliyor.
Düzenleme henüz taslak aşamasında olduğu için uygulama ayrıntıları ve başlangıç tarihi, nihai yönetmeliğin yayımlanmasıyla kesinleşecek.
