Beyaz eşya ve elektronik cihaz kullanan milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren yeni düzenleme Avrupa Birliği'nde uygulanmaya başladı. Çamaşır makinelerinden cep telefonlarına kadar birçok ürünü kapsayan "onarım hakkı" düzenlemesiyle, arızalanan ürününü değiştirmek yerine tamir ettirmeyi seçen tüketicilere belirli koşullarda 12 ay ek yasal güvence sağlanıyor. Üreticilere de yedek parça temini ve onarım hizmetleri konusunda yeni sorumluluklar getiriliyor.
BOZULAN ELEKTRONİK CİHAZLARDA YENİ DÖNEM BAŞLADI
Avrupa Birliği'nin 2024 yılında kabul ettiği onarım hakkı düzenlemesinin üye ülkelerde ulusal mevzuata aktarılması ve uygulanması için belirlenen son tarih 31 Temmuz 2026'ydı. Yeni düzenlemeyle arızalanan ürünlerin doğrudan yenisiyle değiştirilmesi yerine onarılması teşvik ediliyor. Böylece hem tüketicilerin masraflarının azaltılması hem de elektronik atık miktarının düşürülmesi hedefleniyor.
TAMİR ETTİRENE 12 AY EK YASAL GÜVENCE
Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi, onarılan ürünlerde yasal güvence süresinin uzatılması oldu. Satıcının yasal sorumluluk süresi içerisinde arızalanan bir ürün için değişim yerine onarım tercih edilmesi durumunda, mevcut yasal güvence süresi 12 ay uzatılıyor. Bu ek süre yalnızca tamir edilen parçayı değil, ürünün tamamını kapsıyor. Ancak uzatma hakkı aynı ürün için bir kez kullanılabiliyor. Söz konusu hak, 31 Temmuz 2026 ve sonrasında satın alınan, ilgili şartları karşılayan ürünler için geçerli.
HANGİ ELEKTRONİK CİHAZLAR KAPSAMDA?
Yeni düzenleme, Avrupa Birliği mevzuatında onarılabilirlik şartları belirlenmiş ürünleri kapsıyor. Bu ürünler arasında çamaşır makineleri, elektrikli süpürgeler, cep telefonları ve tabletler bulunuyor. Ürünlerin kapsamı, Avrupa Birliği'nin ilgili teknik ve onarılabilirlik kurallarına göre belirleniyor.
ÜRETİCİLERE YENİ ZORUNLULUKLAR GETİRİLDİ
Yeni sistem kapsamında üreticilerin de sorumlulukları artırıldı. Düzenlemenin kapsamına giren ve teknik olarak onarılabilen ürünler için üreticilerin makul süre içerisinde ücretsiz veya makul ücret karşılığında tamir hizmeti sunması gerekiyor. Ayrıca tüketicilerin onarım hizmetlerine ilişkin bilgilere kolayca ulaşabilmesi ve yedek parçaların makul fiyatlarla temin edilebilmesi amaçlanıyor.
2027'DE YENİ ONARIM PLATFORMU AÇILACAK
Avrupa Birliği, tüketicilerin güvenilir onarım hizmetlerine ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla yeni bir çevrim içi platform üzerinde de çalışıyor. 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan platformda, üye ülkeler için ayrı bölümler bulunacak. Böylece tüketiciler farklı tamir hizmetlerini araştırabilecek, onarım seçeneklerine daha kolay ulaşabilecek.
TÜRKİYE'DEKİ TÜKETİCİLERİ KAPSIYOR MU?
Yeni onarım hakkı düzenlemesi Avrupa Birliği üyesi ülkelerde uygulanıyor. Türkiye AB üyesi olmadığı için düzenleme Türkiye'de otomatik olarak geçerli olmuyor. Bu nedenle Avrupa Birliği'nde getirilen 12 aylık ek yasal güvence, Türkiye'de bozulan her beyaz eşya veya elektronik cihaz için doğrudan uygulanabilecek bir hak anlamına gelmiyor. Türkiye'deki tüketicilerin garanti, onarım ve ayıplı mal konusundaki hakları mevcut ulusal tüketici mevzuatı kapsamında değerlendirilmeye devam ediyor.
