GİRİŞ
Asarcık, Samsun’un yüksek kesimlerinde yer alan ilçelerinden biridir. Dağ köyleri, doğal ve tarihî dokusunu koruyarak hem geçmişi hem de güncel yaşamı yansıtır. Asarcık’ta Dağ Köylerinin Korunan Dokusu, yerleşim, tarım ve sosyal ritimlerin dağ yaşamıyla nasıl bütünleştiğini gösterir.
DAĞ KÖYLERİNİN MEKÂNSAL ÖZELLİKLERİ
Asarcık’ın dağ köyleri, topoğrafyanın doğal eğimlerine göre inşa edilmiştir. Taş evler, dar sokaklar ve yamaçlara yayılan yerleşim, hem estetik hem de güvenlik açısından uyum sağlar. Bu dokular, modern müdahalelerle bozulmadan korunur.
Kültür ve Turizm Bakanlığı köy koruma çalışmaları, dağ köylerindeki yerleşimlerin hem tarihî hem de doğal açıdan korunmasının önemini vurgular.
TARIM VE GÜNLÜK RUTİN
Dağ köylerinde tarım, sınırlı düz arazilerde yapılır; teraslar ve küçük bahçeler kullanılır. Hayvancılık ve bahçe işleri günlük yaşamın merkezindedir. Sabah erken saatlerden itibaren başlayan tarım işleri, köy sakinlerinin yaşam ritmini belirler.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, Asarcık köylerinde geleneksel yöntemlerle yapılan tarım, hem üretimi hem de yerleşim dokusunu sürdürülebilir kılar.
SOSYAL YAŞAM VE KOMŞULUK
Dağ köylerinin dar sokakları, komşuluk ilişkilerini güçlendirir. İmece kültürü, ortak tarım çalışmaları ve sosyal etkinlikler, toplumsal dayanışmayı pekiştirir. Çocuklar sokaklarda oyun oynarken, yetişkinler işlerini paylaşır.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kırsal Sosyoloji Araştırmaları, dağ köylerinin toplumsal bağları koruyan yapılar olduğunu göstermektedir.
EKONOMİK VE KÜLTÜREL BOYUT
Köylerde küçük ölçekli tarım ve hayvancılık, yerel ekonominin temelini oluşturur. Aynı zamanda el sanatları ve yöresel üretim, kültürel değerlerin aktarılmasına katkı sağlar. Dağ köyleri, turizm açısından da potansiyel barındırır.
Samsun İl Tarım ve Kültür Müdürlükleri raporları, Asarcık’ın köylerinde ekonomik ve kültürel yaşamın doğal dokuyla uyumlu biçimde sürdürüldüğünü ortaya koyar.
ASARCIK DAĞ KÖYLERİNDE YAŞAM ÖZELLİKLERİ
|
Alan |
Özellik |
|
Yerleşim |
Yamaçlara uyumlu taş evler ve dar sokaklar |
|
Günlük Rutin |
Tarım, hayvancılık ve bahçe işleri |
|
Sosyal Yaşam |
Komşuluk, imece ve çocuk oyunları |
|
Ekonomi |
Küçük ölçekli tarım ve el sanatları |
|
Kültür |
Geleneksel üretim ve yaşam biçimi |
SIKÇA SORULAN SORULAR
Dağ köyleri neden koruma altındadır?
Tarihî ve doğal dokuyu kaybetmeden, sürdürülebilir yaşamı sağlamak için korunur.
Günlük yaşam nasıl şekillenir?
Sabah erken başlayan tarım ve hayvancılık işleri ile sosyal etkileşimler köy ritmini belirler.
Turizm köy yaşamını etkiler mi?
Doğru planlandığında ekonomik ve kültürel katkı sağlar, dokuyu bozmadan destekler.
SONUÇ VE ÖNERİLER
Asarcık’ın dağ köyleri, doğa ve tarih ile uyumlu bir yaşam sürdürmektedir. Yerleşim, tarım, hayvancılık ve sosyal ilişkiler bu dokuya göre şekillenir. Yerel yönetimlerin köyleri koruması ve sürdürülebilir kullanım politikaları, Asarcık’ta Dağ Köylerinin Korunan Dokusunun gelecekte de yaşatılmasını garanti eder.
