ABD ile İran arasındaki gerilimde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. ABD'li bir yetkili, iki ülke arasında savaşı sona erdirmeye yönelik hazırlanan mutabakat zaptının dijital ortamda imzalandığını öne sürdü.
İMZALARIN DİJİTAL ORTAMDA ATILDI
İddiaya göre, mutabakat zaptında ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın imzası yer aldı. Söz konusu gelişmenin, iki ülke arasındaki krizin çözümü açısından önemli bir dönüm noktası olduğu değerlendiriliyor.
TRUMP'TAN İLK MESAJ
İddiaların ardından açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin olumlu mesajlar verdi.
Trump, "Cuma günü Hürmüz tamamen açılacak. İran ile çok iyi anlaşıyoruz. Anlaşma yapmayı başardık. Ortadoğu'da çok güzel şeyler olacak. Petrol düşüyor, borsa yükseliyor. İran nükleer silah sahibi olmayacak. İran'ın yapması gerekenler var, sonra yaptırımlar hafifler" ifadelerini kullandı.
GÖZLER 19 HAZİRAN'A ÇEVRİLDİ
Uzun süredir devam eden diplomatik temasların ardından uluslararası kamuoyu, 19 Haziran'da atılması beklenen adımlara odaklandı. Olası anlaşmanın bölgesel güvenlik, enerji koridorları ve küresel piyasalar üzerindeki etkileri yakından takip ediliyor.
TRUMP'TAN HÜRMÜZ BOĞAZI VURGUSU
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine de değinen Trump, petrol yüklü gemilerin güvenli şekilde geçiş yaptığını belirterek, "Gemiler, çoğu petrol yüklü olarak, Hürmüz Boğazı'ndan hareket etmeye başladı. Gemiler tamamen güvenli, emniyetli ve tertemiz olan Güney Otoyolu'ndan geçiyorlar" dedi.
VANCE: ANLAŞMA METNİNİ AÇIKLAMAYI UMUYORUZ
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise anlaşma metninin kısa süre içerisinde açıklanmasını beklediklerini söyledi. Vance, İsviçre'de gerçekleştirilmesi planlanan imza törenine İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılmasının beklendiğini ifade etti.
"İRAN'IN HANGİ KONULARDA TAVİZ VERECEĞİNİ GÖRECEĞİZ"
Vance, "Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede ücretsiz olarak açılmasını bekliyoruz. İranlıların hangi konularda taviz vereceğini göreceğiz" değerlendirmesinde bulundu.
İRAN'DAN LÜBNAN MESAJI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Lübnan'da kalıcı ateşkes sağlanmasının, ABD ile varılan mutabakatın ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.
İŞTE MADDE MADDE 14 MADDELİK TASLAK ANLAŞMA
1- Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ve derhal düşmanlıkların sona erdirilmesi.
2- ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı gösterme taahhüdü.
3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.
4- ABD'nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekme taahhüdü.
5- İran'ın düzenlemeleriyle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.
6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın mali kaynaklarına tam erişim sağlaması.
7- ABD ve müttefikleri tarafından en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planlarının sunulması.
8- Nükleer konulara dayalı nihai anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarıyla BM Güvenlik Konseyi ve UAEA kaynaklı kısıtlamaların kaldırılması amacıyla 60 günlük müzakereler yürütülmesi.
9- İran'ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi.
10- Müzakere süreci boyunca ABD'nin bölgedeki güçlerini artırmaması ve yeni yaptırımlar uygulamaması.
11- Müzakerelerin son 60 günlük döneminde dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması ve bu miktarın yarısının müzakereler başlamadan önce İran'a verilmesi.
12- Anlaşmanın uygulanması için bir izleme mekanizması kurulması.
13- Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.
14- Nihai müzakerelerin yalnızca zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanması konularını kapsaması; İran'ın füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara desteğinin müzakere gündeminden çıkarılması.