Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim sistemiyle çalışanları ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, satış hedeflerine göre miktarı değişen primlerin de kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabında dikkate alınması gerektiğine karar verdi. Böylece çalışanın her ay aynı miktarda prim almaması, bu ödemelerin tazminat hesabı dışında bırakılması için yeterli görülmedi.
DEĞİŞKEN PRİMLER DE HESABA KATILACAK
Yargıtay kararında, satış rakamları veya farklı verilere göre hesaplanan primlerin miktarı değişse bile kıdem tazminatı hesabında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Somut uyuşmazlıkta çalışanın belirli satış hedeflerine ulaştığı dönemlerde prim aldığı; işçinin beyanları, işverenin açıklamaları, tanık ifadeleri ve bordro kayıtları birlikte değerlendirilerek tespit edildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışanın son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalamasının bulunarak tazminata esas ücrete eklenmesi gerektiğine hükmetti.
DAVA NASIL BAŞLADI?
Davaya konu olayda işçi, haftalık çalışma süresinin yasal sınırları aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle ilave çalışmalar yaptığını belirterek iş sözleşmesini feshetti.
Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmesi talebiyle İş Mahkemesine başvuran çalışan, ödenmeyen işçilik alacaklarının yanı sıra satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlenmesini ve prim almasının engellenmesini de fesih gerekçeleri arasında gösterdi. İşçi ayrıca üstleri tarafından ağır işler verildiğini, performansı hakkında ağır ithamlarda bulunulduğunu ve psikolojik taciz niteliğinde davranışlara maruz kaldığını ileri sürdü.
19,5 SAATLİK FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ÖDENMEDİ
İş Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemlerde bu kayıtları esas aldı. İnceleme sonucunda çalışanın ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin bulunduğu tespit edildi. Kayıtların sunulmadığı dönemlerde ise tanık ifadeleri ve işçinin talepleri değerlendirildi. Fesih tarihinde ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunması nedeniyle çalışanın iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edildi. Mahkeme, kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti taleplerini kısmen kabul etti.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ PRİMLERİ HESABA KATMADI
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesine taşındı. Mahkeme, ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğuna ve iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine ilişkin tespitleri yerinde buldu. Ancak bordrolarda ÇPS Bonus adı altında gösterilen primlerin devamlılık taşımadığı sonucuna varıldı. Bu nedenle söz konusu prim ödemeleri kıdem tazminatına esas alınan giydirilmiş ücretin dışında bırakıldı.
YARGITAY KARARI BOZDU
Davacı işçinin avukatının kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi. Yargıtay, kıdem tazminatına esas ücret belirlenirken 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde belirtilen asıl ücretin yanında çalışana sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatlerin de dikkate alınması gerektiğini hatırlattı.
Yüksek Mahkeme, devamlılık gösteren primlerin yanı sıra yakacak, giyecek, kira, aydınlatma, servis ve yemek yardımı gibi ödemelerin de kıdem tazminatı hesabında dikkate alındığını belirtti. Özel sağlık sigortası veya hayat sigortası için yapılan prim ödemelerinin de tazminata esas ücrete eklenmesi gerektiği kaydedildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin primleri kıdem tazminatı hesabına dahil etmemesini hatalı buldu. Kararın oy birliğiyle bozulmasına hükmedildi.
