Şehit aileleri, gaziler ve vazife malullerinin mali ve sosyal haklarında önemli iyileştirmeler öngören kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda 382 milletvekilinin oy birliğiyle kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle gazi ve malul aylıkları artırılırken, 15 Temmuz ile terörle mücadelede yaralanmasına rağmen mevzuat gereği malul sayılmayan vatandaşlara da aylık bağlanmasının önü açıldı.
TBMM'DE 382 MİLLETVEKİLİNDEN OY BİRLİĞİ
TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Meclis'te grubu bulunan tüm partilerin ortak iradesiyle kabul edildi. Oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının "evet" oyu verdiği düzenlemeyle şehit yakınları, gaziler ve vazife malullerine yönelik birçok mali ve sosyal hakta iyileştirmeye gidildi.
Yeni kanun kapsamında vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıklarının hesaplanmasında esas alınan dereceler yükseltildi.
Buna göre aylıklar, eğitim durumuna bakılmaksızın en az 10. derecenin 1. kademesi üzerinden hesaplanacak. En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için ise 8. derecenin 1. kademesi esas alınacak.
BAKIMA MUHTAÇ GAZİ VE MALULLERE ÖDEME ARTIYOR
Kanunla bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ek ödeme de yükseltildi. Daha önce net asgari ücretin 2 katı olarak uygulanan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarıldı.
Buna göre evde bakım yardımı alan gazilere yapılan ödemenin 70 bin 187 liraya yükselmesi öngörülüyor.
Hayatını kaybeden tüm vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın da net asgari ücretin altında kalmaması yasal güvence altına alındı.
ŞEHİT ANNE VE BABALARININ AYLIKLARINA GÜVENCE
Yeni düzenlemeyle şehit anne ve babalarına bağlanan aylıklar için "asgari ücretin altına düşmeme" güvencesi getirildi.
Buna göre şu anda 7-9 bin lira arasında aylık alanların ödemeleri 14 bin 37 liraya, toplam ödeme asgari ücret seviyesinde olacak şekilde yükseltilecek. 15-16 bin lira seviyesinde aylık alanların maaşları ise 21 bin 500 liraya çıkacak.
GAZİ AYLIKLARINDA YENİ DÖNEM
Gazilere maluliyet derecelerine göre ödenecek aylıklarda da artış yapılacak. Yeni düzenlemeye göre gazilere en az 58 bin 590 liradan 68 bin liraya kadar aylık verilecek. Maluliyet derecesi ağır olanların aylığı ise 86 bin liraya ulaşacak.
Erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillere bağlanacak toplam aylık için de taban tutar belirlendi.
Bu kişilere bağlanacak toplam aylık, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarın altında olamayacak.
15 TEMMUZ'DA YARALANANLARA AYLIK HAKKI
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri de 15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralanmasına rağmen maluliyet derecesi alamayan vatandaşları kapsıyor.
15 Temmuz gecesi yaralanıp maluliyet derecesi alamayan gazilere de aylık bağlanacak. Yasanın yürürlüğe girmesiyle aylığın 28 bin 76 lira olması ve gösterge artışlarına göre yükselmesi öngörülüyor.
Bu kişiler ayrıca elektrik ve su indirimi ile ücretsiz ulaşım gibi muharip gazilere sağlanan diğer sosyal haklardan da yararlanabilecek.
TERÖRLE MÜCADELEDE YARALANANLAR DA KAPSAMDA
Terörle mücadele sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuat kapsamında malul sayılmayan ve engellilik durumları derecelendirilemeyen kişiler de düzenlemenin kapsamına alındı.
Gerekli şartları taşıyanlara 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Bu tutarın 28 bin 76 lira olması öngörülüyor.
Düzenleme; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucularını kapsıyor.
HANGİ YARALANMALAR KAPSAMA GİRECEK?
Terör eylemleri sonucunda ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın vücutta penetran yaralanmaya yol açması kapsamda değerlendirilecek.
EYP, mayın, havan, roket ve el bombası gibi patlayıcıların blast ve termal etkileri sonucu meydana gelen yaralanmalar ile terör örgütü mensuplarının kesici, delici veya ezici yakın muharebe saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da düzenlemeye dahil edilecek.
Yaralanmanın olay tarihinde basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmaması gerekecek. Ayrıca mevcut sağlık durumu ile olay tarihindeki yaralanma arasındaki illiyet bağının, en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi şartı aranacak.
Şartları sağlayan kişilere SGK tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
BAŞVURU İÇİN BİR YILLIK SÜRE
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar açısından bir defaya mahsus uygulanacak.
Hak sahiplerinin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde olay tarihinde görev yaptıkları kurumlara başvurmaları gerekecek.
Daha sonra malul oldukları tespit edilen kişiler hakkında ise vazife malullüğü hükümleri uygulanacak ve bu madde kapsamında bağlanan aylıkları kesilecek.
YENİDEN MUAYENEDE 55 YAŞ SINIRI
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların durumlarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle yeniden muayene edilmelerine ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenlendi.
Buna göre yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi, 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınarak uygulanacak.
15 TEMMUZ'DA MALUL SAYILMAYANLARA DA DÜZENLEME
FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki olayların ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesi sırasında yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayanlar da kapsama alındı.
Bu kişilere düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda aylık bağlanacak.
SGK tarafından yapılacak ödemeler ise faturası karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilebilecek.
“YENİ BİR DÖNEMİN KAPILARINI ARALIYORUZ”
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlemeye ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Şehitlerimizin bizlere emaneti kıymetli ailelerinin ve vatanımız uğruna canlarını ortaya koyan kahraman gazilerimizin haklarını güçlendiren yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz." dedi.
Göktaş düzenlemelerle birlikte, "Tüm şehitlerimizin anne ve babalarına ödenen aylıkları, asgari ücretin altında kalmayacak şekilde iyileştiriyoruz." dedi.
15 Temmuz gazilerine yönelik düzenlemeye de değinen Göktaş, "15 Temmuz ve terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılarak aylık bağlananların aylıklarını artırıyoruz." dedi.
Göktaş, düzenlemeyle ağır engelli gazilere ödenen bakım aylığını arttırdıklarını da söyledi.
DÜZENLEME 1 EYLÜL'DEN İTİBAREN GEÇERLİ
Kanun kapsamındaki bazı düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanacak.
Terörle mücadele görevleri sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik yeni aylık hakkını içeren hükümler ise 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
