Yaklaşık dört aydır devam eden çatışmaları sona erdirmek amacıyla İsviçre'de bir araya gelen ABD ve İran heyetleri arasındaki kritik barış görüşmeleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı ve bölgedeki gelişmelere ilişkin sert açıklamalarının ardından krize dönüştü. İran heyeti, Trump'ın sözlerini protesto ederek müzakere salonundan ayrıldı.
Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmeler kapsamında ABD ve İran temsilcileri, İsviçre'nin Buergenstock kentinde düzenlenen Lucerne Gölü Zirvesi'nde bir araya geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf'ın başkanlık ettiği heyetler, kalıcı ateşkes ve bölgesel gelişmeleri görüşmek üzere masaya oturdu.
GERGİN BAŞLANGIÇ
Müzakereler başlamadan kısa süre önce İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına tepki olarak Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını duyurması, görüşmelerin atmosferini daha da gergin hale getirdi.
TRUMP'TAN SERT MESAJLAR
Zirvenin seyrini değiştiren gelişme ise ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları oldu. Fox News'e konuşan Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması halinde ağır sonuçlarla karşılaşacağını belirterek sert ifadeler kullandı. Trump ayrıca sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın bölgedeki müttefik unsurlarını kontrol altına alması gerektiğini savundu ve aksi durumda askeri karşılık verilebileceğini öne sürdü.
İRAN HEYETİNDEN TEPKİ
Trump'ın açıklamalarına yanıt veren İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin tehditlerle geri adım atmayacağını söyledi. Kalibaf, "Tehditleri bir sonuca ulaşsaydı bugünkü çaresizliğe düşmeyeceklerini hiç düşünmüyorlar mı? ABD’lilerin tehditlerini ciddiye almıyoruz." ifadelerini kullandı.
Kalibaf ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri'nin her türlü tehdide karşı hazırlıklı olduğunu belirterek ABD'li yetkililerin açıklamalarında daha dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
MASAYI TERK ETTİLER
Açıklamaların ardından İran heyeti, Trump'ın tehdit içerdiğini savunduğu sözlerini protesto ederek görüşmelerin yapıldığı binadan ayrıldı. Bu gelişme, kalıcı barış umutlarının gölgesinde yeni bir diplomatik krizin ortaya çıkmasına neden oldu.
VANCE'TAN İYİMSER MESAJ
Yaşanan gerilime rağmen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerden olumlu sonuç alınabileceğini savundu. Vance, ABD yönetiminin İran halkıyla ilişkilerde yeni bir dönem başlatmak istediğini belirterek, "Son birkaç saat içinde büyük ilerleme kaydettik. Bölgesel çapta tam bir ateşkes sağlanması konusunda kararlıyız" dedi.
Vance ayrıca Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatıldığına dair sahadan doğrulanmış bir bilgi bulunmadığını söyledi.
İSRAİL'DEN YENİ AÇIKLAMA
Görüşmelerin önemli başlıklarından biri olan Lübnan cephesinde ise İsrail ordusu, ateşkese taraf olmadığını ve kontrolündeki bölgelerden çekilmeyi planlamadığını açıkladı. Lübnanlı yetkililer ise son saldırılarda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
İsrail kamuoyunda savaşın sonuçlarına ilişkin tartışmalar sürerken, yayımlanan anketlerde halkın büyük bölümünün süreçten İran'ın avantajlı çıktığını düşündüğü belirtildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre ise son aylarda yaşanan saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bini aştı.