Son yıllarda sporcu beslenmesi alanında supplement ve ergojenik destek ürünlerinin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu ürünler çoğu zaman kas gelişimi ve performans artışı için zorunluymuş gibi lanse edilse de, bilimsel veriler bu görüşü tam olarak desteklememektedir. Sporcuların supplement kullanmadan kas geliştiremeyeceği veya performans artışı sağlayamayacağı yönündeki yaygın inanış, önemli ölçüde yanlış anlaşılmalara dayanmaktadır.
Ergojenik destekler; egzersiz performansını artırmak, yorgunluğu geciktirmek, antrenmana adaptasyonu kolaylaştırmak ve toparlanma sürecini hızlandırmak amacıyla kullanılan besin takviyeleri veya yöntemler olarak tanımlanmaktadır. Protein tozları, karbonhidrat takviyeleri, elektrolitler, vitamin ve mineraller bu gruba örnek olarak verilebilir. Ancak bu ürünlerin temel işlevi, dengeli ve yeterli bir beslenmenin yerine geçmek değil, mevcut beslenmeyi desteklemektir.
Bilimsel araştırmalar, enerji ve besin ögeleri gereksinimini karşılayan bir beslenme programı uygulayan bireylerin; kas kütlesi artışı, kuvvet gelişimi ve performans açısından gerekli makro (karbonhidrat, protein, yağ) ve mikro (vitamin, mineral) besin ögelerini doğal besin kaynaklarından sağlayabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, sağlıklı ve düzenli beslenen sporcular için supplement kullanımı zorunlu değildir.
Bununla birlikte bazı özel durumlarda takviye kullanımı yarar sağlayabilir. Yoğun antrenman programına sahip sporcular, özellikle protein gereksinimlerini besinlerle karşılamakta güçlük çekiyorsa protein takviyelerinden fayda görebilir. Dayanıklılık sporlarıyla uğraşan bireylerde uzun süreli egzersizler sırasında karbonhidrat ve elektrolit takviyeleri performansın korunmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca demir, D vitamini, kalsiyum veya magnezyum gibi mikro besin ögelerinin eksikliği saptanan sporcularda, hekim veya diyetisyen kontrolünde takviye kullanımı gerekli olabilir.
Öte yandan, gereksiz ve bilinçsiz supplement kullanımı toksisite, sindirim sistemi problemleri, böbrek ve karaciğer yükü gibi sağlık risklerine yol açabilmektedir. Bu nedenle supplementler, bilimsel gereklilik ve bireysel ihtiyaçlar doğrultusunda değerlendirilmelidir. Sporcu performansının temelini; düzenli antrenman, yeterli enerji alımı, dengeli beslenme ve uygun dinlenme oluşturmaktadır. Takviyeler ise ancak bu temelin üzerine, kontrollü bir şekilde eklenmelidir.
DİYETİSYEN ALPEREN AYYILDIZ SAMSUNSPOR A TAKIM DİYETİSYENİ