Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığının hazırlıklarını sürdürdüğü sağlık düzenlemesinde, tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni önlemler üzerinde çalışılıyor. Düzenlemenin temel hedefi, 18 yaşından küçüklere sigara satışının önüne geçmek ve satış noktalarında yaş kontrolünü daha etkin hâle getirmek. Türkiye gazetesinin haberine göre, Japonya ve Güney Kore’deki uygulamalara benzer şekilde sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışında elektronik sistem veya cihazların kullanılması planlanıyor.
18 YAŞ ALTI SATIŞLARIN ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR
Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması’nın sonuçlarına da yer verildi. Araştırmaya göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ü, 18 yaşını doldurmadığı hâlde market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildi. Yeni sistemle bu tür satışların önüne geçilmesi ve yaş kontrolünün elektronik ortamda yapılması amaçlanıyor.
QR KODLA YAŞ DOĞRULAMASI YAPILACAK
Üzerinde çalışılan modele göre, ilgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak QR kod aracılığıyla elektronik yaş doğrulaması yapılacak. Alıcının telefonuyla okutulacak QR kod, sistem üzerinden kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirilecek. Böylece sigara satın almak isteyen kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığı kontrol edilebilecek.
KİŞİSEL BİLGİLER SATICIYLA PAYLAŞILMAYACAK
Sistemin, kişisel verilerin korunmasını esas alacak şekilde çalışması planlanıyor. Satıcıya, alıcının adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgileri aktarılmayacak. Ekranda yalnızca kişinin yaş şartını karşılayıp karşılamadığı bilgisi görülebilecek.
MARKET, BAKKAL VE BÜFELERDE UYGULANACAK
Elektronik kimlik doğrulama sisteminin market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında kullanılması değerlendiriliyor. Taslakta internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da yaş doğrulama sisteminin devreye alınması seçeneği üzerinde duruluyor. Ancak Türkiye’de tütün ürünlerinin internet üzerinden satışı mevcut mevzuat kapsamında yasak olduğu için bu başlığın nasıl düzenleneceği henüz netleşmedi.
GÜNLÜK SATIN ALIM MİKTARI DA DENETLENEBİLECEK
Yeni düzenleme kapsamında yalnızca yaş kontrolü değil, kişilerin günlük satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının da elektronik sistem üzerinden denetlenmesi planlanıyor. Bu sayede tütün ürünlerinin satışına yönelik daha kapsamlı bir takip mekanizması oluşturulması hedefleniyor.
BİR YILLIK UYUM SÜRECİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Sistemin geliştirilerek bir yıl içerisinde uygulamaya alınması öngörülüyor. Teknik altyapı ve uygulama esasları Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek. Bakanlık, bu süreçte Tarım ve Orman Bakanlığının görüşünü de alacak. Henüz taslak aşamasında bulunan düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklifin yasalaşması gerekiyor.
