Son yıllarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından artırılan denetimler, birçok vatandaşın emekli olduktan sonra maaşının kesilmesi ve yüksek borçlarla karşılaşmasına neden oluyor. Geçtiğimiz günlerde SGK’nın 245 bin kişinin sigortasını iptal etmesi, milyonlarca kişide “Hak gaspı yaşar mıyım?” sorusunu gündeme getirdi.
“SAHTE SİGORTALILIK” TUZAĞINA DİKKAT
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, sahte sigortalılığın en büyük risklerden biri olduğuna dikkat çekti. Erdursun’a göre sahte sigortalılık; bir kişinin fiilen çalışmadığı halde bir işyerinde çalışıyormuş gibi gösterilmesi anlamına geliyor. Bu durum; eş, dost işyerinde sigortalı gösterilme, aracıya para vererek sigorta yaptırma ya da gerçekte faaliyeti olmayan şirketler üzerinden bildirim yapılması gibi yollarla ortaya çıkabiliyor. Erdursun, “Bu tür kayıtlar ilk etapta sistemde görünse de, denetim sırasında ‘fiili çalışma yok’ tespiti yapılırsa geçersiz sayılıyor” dedi.
“GÜNLERİM GÖRÜNÜYOR” DEMEK YETERLİ DEĞİL
Erdursun, sosyal güvenlik sisteminin temel kuralına dikkat çekerek, “Sigorta, bildirimle değil, fiili çalışmayla kazanılır” uyarısında bulundu. SGK denetimlerinin yıllar sonra yapılabildiğini belirten Erdursun, bir işyerinde fiili çalışma tespit edilmezse geçmiş sigortalılık sürelerinin iptal edilebileceğini ifade etti.
EMEKLİLİKTEN SONRA DA DOSYA AÇILABİLİR
Denetimlerin yalnızca başvuru aşamasında yapılmadığını vurgulayan Erdursun, “SGK’nın denetim mekanizması her zaman başvuru anında sonuçlanmaz. Emekli aylığı bağlandıktan sonra gelen ihbar, toplu iş yeri incelemesi veya veri analizleri dosyanın yeniden açılmasına neden olabilir” dedi.
AĞIR FATURA: FAİZİYLE GERİ İSTENİYOR
Sahte sigortalılık tespit edilmesi halinde yalnızca prim günlerinin silinmediğini belirten Erdursun, ciddi yaptırımların söz konusu olduğunu ifade etti. Bu kapsamda emekli aylıkları, bayram ikramiyeleri, sağlık giderleri, işsizlik ödeneği ve diğer sosyal ödemelerin faiziyle birlikte geri talep edilebildiği bildirildi.
NEDEN BU YOLA BAŞVURULUYOR?
Erdursun, 1 Ekim 2008’de yapılan yasa değişikliğinin bu durumu artırdığını belirtti. Daha avantajlı olduğu için 4/A statüsünden emekli olmak isteyen bazı kişilerin fiilen çalışmadan sigortalı gösterildiğine dikkat çekti.
“SAHTE SİGORTALILIK ÇÖZÜM DEĞİL”
Sorunun çözümü için önerilerde bulunan Erdursun, isteğe bağlı 4/A prim ödeme hakkının yeniden getirilmesi gerektiğini ifade etti. Gerçekten çalışanların ise haklarını banka kayıtları, bordrolar ve tanık beyanlarıyla savunabileceğini belirtti. Erdursun, “Sahte sigortalılık bir çözüm değil; gecikmiş bir risktir. Sigorta, sistemde görünmekle değil, gerçekten çalışmakla kazanılır. Emeklilik konusunda uzmanlardan veya SGK merkezlerinden destek almak herkesin yararına olur” ifadelerini kullandı.