Samsun'un Alaçam ilçesinde bulunan Sivritepe Höyüğü ve Kalesi, kentin pek bilinmeyen tarihî mirasları arasında yer alıyor. Karşıyaka Mahallesi'ne hâkim bir tepe üzerinde bulunan arkeolojik alanda, tarih öncesi dönemlerden Orta Çağ'a kadar uzanan yerleşim izlerine rastlandı. Höyüğün çevresinde görülebilen sur kalıntıları ve araştırmalarda tespit edilen seramik parçaları, bölgenin geçmişine ışık tutarken, alanda meydana gelen tahribatlar da dikkat çekiyor.

Samsun'un Az Bilinen Tarihî Noktası! Sivritepe Höyüğü Ve Kalesi

SAMSUN'DA BİNLERCE YILLIK TARİHİN İZLERİ

Samsun'un tarihî zenginlikleri arasında bulunan höyükler, geçmiş dönemlerde kurulan yerleşimlerin izlerini günümüze taşıyor.

Alaçam ilçesindeki Sivritepe Höyüğü ve Kalesi de farklı medeniyetlerin izlerini barındıran arkeolojik alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi'ne göre höyük, Karşıyaka Mahallesi'ni yukarıdan gören yüksek bir tepe üzerinde bulunuyor.

Samsun'un sokak lezzetleri! Bu tatlar damak çatlatıyor
Samsun'un sokak lezzetleri! Bu tatlar damak çatlatıyor
İçeriği Görüntüle

Çevresi tarım arazileriyle çevrili olan alanın üst kesimlerinde ağaçlık bölgeler yer alıyor.

SİVRİTEPE'DE HANGİ DÖNEMLERE AİT BULUNTULAR VAR?

Sivritepe Höyüğü'nün en dikkat çekici özelliklerinden biri, farklı tarihî dönemlerden izler taşıması.

Kültür envanterinde yer alan bilgilere göre höyük ve çevresindeki araştırmalarda yoğun seramik buluntularına rastlandı.

Bu buluntular arasında Orta Tunç Çağı, Demir Çağı, Helenistik Çağ ve Orta Çağ'a tarihlenen örnekler bulunuyor.

Ayrıca bilimsel yüzey araştırmalarında Geç Kalkolitik Çağ ve İlk Tunç Çağı'na ait yerleşim izleri de tespit edildi.

Bu veriler, Sivritepe'nin farklı dönemlerde insanlar tarafından kullanılmış bir yerleşim alanı olduğunu ortaya koyuyor.

KALENİN SUR DUVARLARI HÂLÂ GÖRÜLEBİLİYOR

Sivritepe'yi diğer bazı höyüklerden ayıran özelliklerden biri de kale kalıntılarının bulunması.

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'ndeki açıklamaya göre tepenin eteklerinde sur duvarlarına ait kalıntılar yer yer görülebiliyor.

Bu kalıntılar, alanın yalnızca yerleşim amacıyla değil, savunma açısından da kullanılmış olabileceğini düşündürüyor.

Ancak envanter kayıtlarında sur duvarlarının hangi dönemde inşa edildiğinin henüz araştırmalarla belirlenmediği ifade ediliyor.

Bu nedenle kalenin kesin yapım tarihi ve hangi medeniyet tarafından kullanıldığı konusunda net bir bilgi bulunmuyor.

ARKEOLOGLARIN YILLARDIR İLGİSİNİ ÇEKİYOR

Sivritepe Höyüğü, Samsun'da yürütülen arkeolojik araştırmalarda uzun yıllardır incelenen alanlardan biri.

Belleten dergisinde yayımlanan bilimsel araştırmaya göre Sivritepe, 1940 ve 1941 yıllarında bölgede çalışmalar gerçekleştiren arkeologlar tarafından bilim dünyasına tanıtıldı.

1955 yılında C. Burney, 1970 yılında J. A. Dengate ve 1971-1977 yılları arasında U. B. Alkım başkanlığındaki araştırma ekibi de bölge üzerinde incelemeler yaptı.

Daha sonraki araştırmalarda farklı tarihî dönemlere ait çanak ve çömlek parçaları tespit edildi.

Bilimsel çalışmada Sivritepe'nin yaklaşık 70 metreye 50 metre boyutlarında ve 10 metre yüksekliğinde olduğu belirtiliyor.

SİVRİTEPE'DE TARİHÎ BULUNTULAR NE ANLATIYOR?

Sivritepe Höyüğü'nde tespit edilen çanak ve çömlek parçaları, bölgenin geçmiş dönemlerdeki yerleşim özelliklerinin araştırılmasında önemli rol oynuyor.

Arkeolojik yüzey araştırmalarında bulunan seramik örnekleri, yerleşimlerin hangi dönemlerde kullanılmış olabileceğinin belirlenmesine yardımcı oluyor.

Sivritepe'de farklı çağlara tarihlenen buluntuların bulunması, Alaçam'ın tarih öncesinden sonraki dönemlere kadar uzanan kültürel geçmişini ortaya koyan veriler arasında değerlendiriliyor.

Ancak yalnızca yüzey buluntularından hareketle bölgede kesintisiz bir yerleşim bulunduğu sonucuna varılamıyor.

TARİHÎ ALANDA TAHRİBAT DİKKAT ÇEKİYOR

Sivritepe Höyüğü ve Kalesi'nin korunmasına ilişkin dikkat çekici bilgiler de bulunuyor.

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'ne göre höyüğün üst bölümlerine kurulan baz istasyonu nedeniyle arkeolojik alanda tahribat meydana geldi.

Baz istasyonunun bulunduğu bölümde düz bir alan oluştuğu ve tepeye elektrik hattı çekildiği belirtiliyor.

Arkeolojik alanlarda meydana gelen fiziki müdahaleler, tarihî tabakaların ve kalıntıların korunması açısından önem taşıyor.

Sivritepe'de geçmişte kaydedilen bu tahribatın güncel boyutuna ilişkin ise ayrıca saha incelemesi yapılması gerekiyor.

SİVRİTEPE HÖYÜĞÜ KORUMA ALTINDA MI?

Sivritepe Höyüğü ve Kalesi, Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'nde arkeolojik sit alanı olarak kayıtlı bulunuyor.

Alanın envanter kodu TR.SIT.55.081.003 olarak belirtiliyor.

2001 yılında alınan 316 sayılı koruma kurulu kararına ilişkin yayımlanmış bilgilere göre bölge birinci derece arkeolojik sit alanı olarak koruma altına alındı.

Bununla birlikte arkeolojik alanın güncel koruma sınırları ve sonraki kurul kararlarının ayrıca incelenmesi gerekiyor.

SİVRİTEPE HÖYÜĞÜ VE KALESİ NEREDE?

Sivritepe Höyüğü ve Kalesi, Samsun'un Alaçam ilçesine bağlı Karşıyaka Mahallesi'nde bulunuyor.

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'nde alanın koordinatları 41.6035 kuzey enlemi ve 35.5900 doğu boylamı olarak belirtiliyor.

Yüksek bir tepe üzerinde yer alan arkeolojik alan, çevresindeki yerleşim bölgelerine hâkim konumuyla dikkat çekiyor.

Ancak Sivritepe'nin düzenlenmiş bir ören yeri olarak ziyarete açık olduğuna, giriş saatlerine veya ziyaretçi tesislerine ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Bu nedenle bölge, serbestçe gezilebilen bir turistik alan olarak değerlendirilmemeli. Koruma kurallarına uyulması ve izinsiz kazı ya da müdahalede bulunulmaması gerekiyor.

ALAÇAM'DA TARİHÎ MİRAS YALNIZCA SİVRİTEPE İLE SINIRLI DEĞİL

Samsun'un Alaçam ilçesi, arkeolojik yerleşimler açısından dikkat çeken bölgeler arasında bulunuyor.

İlçede Sivritepe'nin yanı sıra Dedetepe, Elçitepe ve Gökçeboğaztepe gibi höyükler de yer alıyor.

Farklı dönemlere tarihlenen bu alanlar, Alaçam çevresinin tarih boyunca çeşitli yerleşimlere ev sahipliği yaptığını gösteren arkeolojik veriler sunuyor.

Özellikle Sivritepe'deki höyük ve sur kalıntılarının aynı alanda bulunması, bölgenin hem yerleşim hem de savunma tarihi bakımından araştırılmaya değer özellikler taşıdığını ortaya koyuyor.

SAMSUN'UN KORUNMASI GEREKEN TARİHÎ MİRASI

Sivritepe Höyüğü ve Kalesi, Samsun'un binlerce yıllık geçmişini yansıtan önemli arkeolojik alanlardan biri.

Farklı çağlara ait seramik buluntuları, sur duvarlarının kalıntıları ve yüksek konumuyla dikkat çeken höyük, Alaçam'ın tarihî kimliğinin önemli parçaları arasında bulunuyor.

Bölgenin bilimsel araştırmalarla daha ayrıntılı incelenmesi ve mevcut arkeolojik değerlerin korunması, Samsun'un kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

Muhabir: Nejla Kaya