Samsun'da fındık hasadının başlamasıyla üreticinin gündeminde bu kez satış zamanı var. Sezonun ilk günlerinde oluşan fiyatlar, TMO'nun alım rakamları ve ilerleyen döneme ilişkin beklentiler, "Fındığı şimdi satmak mı yoksa bekletmek mi daha avantajlı?" sorusunu gündeme taşıdı. Her iki seçeneğin de üretici açısından avantajları ve riskleri bulunuyor.
HASATLA BİRLİKTE GÖZLER FİYATLARA ÇEVRİLDİ
Samsun'un özellikle Çarşamba, Terme, Salıpazarı ve Ayvacık gibi fındık üretiminin yoğun olduğu ilçelerinde hasat hareketliliği sürüyor. Bahçeden çıkan ürünün pazara inmeye başlamasıyla birlikte üreticiler fiyatları yakından takip ediyor.
Sezonun ilk döneminde piyasaya yoğun ürün girişi yaşanması, üreticinin satış konusunda daha dikkatli hareket etmesine neden oluyor. Bir tarafta hasat masraflarını karşılamak ve nakit ihtiyacını gidermek isteyenler bulunurken diğer tarafta ilerleyen dönemde daha yüksek fiyat oluşabileceği düşüncesiyle ürününü bekletenler yer alıyor.
HEMEN SATIŞIN EN BÜYÜK AVANTAJI NAKİT
Fındığını hasadın hemen ardından satan üretici açısından en önemli avantaj, ürününü kısa sürede nakde çevirebilmek.
İşçilik, patoz, taşıma, gübre ve diğer üretim giderleri nedeniyle sezon sonunda ödeme yükü artan üreticiler için erken satış önemli bir finansman kaynağı oluşturuyor.
Ürünün hemen satılması aynı zamanda depolama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Böylece uygun olmayan saklama koşullarından kaynaklanabilecek nem, küflenme veya kalite kaybı gibi riskler de azaltılmış oluyor.
ERKEN SATAN OLASI YÜKSELİŞİ KAÇIRABİLİR
Madalyonun diğer yüzünde ise fiyat ihtimali bulunuyor. Hasat dönemindeki yoğun ürün arzının ardından piyasaya giren fındık miktarının azalması ve talebin güçlenmesi durumunda fiyatların ilerleyen dönemde yukarı yönlü hareket etmesi mümkün.
Bu senaryoda ürününün tamamını sezon başında satan üretici, daha sonraki olası fiyat artışından yararlanamıyor.
Ancak fiyatların mutlaka yükseleceğine ilişkin bir garanti de bulunmuyor. Rekolte, ihracat, sanayicinin talebi ve piyasa koşulları fiyatların seyrini değiştirebiliyor.
BEKLEYEN ÜRETİCİNİN AVANTAJI NE?
Acil nakit ihtiyacı bulunmayan üreticiler açısından fındığı uygun şartlarda muhafaza ederek piyasayı takip etmek farklı fiyat seviyelerini değerlendirme imkanı sağlayabiliyor.
Özellikle piyasaya yoğun ürün girişinin azalmasının ardından fiyatların yükselmesi halinde bekleyen üreticinin kilogram başına elde edeceği gelir artabiliyor.
Kilogramdaki değişim ürün miktarı arttıkça çok daha büyük rakamlara ulaşıyor. Örneğin fiyatın 10 lira yükselmesi, 1 ton fındığın brüt değerinde 10 bin liralık fark anlamına geliyor. 30 liralık değişim ise 1 tonda 30 bin liraya karşılık geliyor.
BEKLEMENİN DE MALİYETİ VAR
Fındığı satmayıp bekletmek ise risksiz bir seçenek değil. Ürünün doğru koşullarda kurutulması ve muhafaza edilmesi gerekiyor.
Depolama koşullarının uygun olmaması halinde ürünün kalitesinde bozulma yaşanabilir. Kalite ve randıman kaybı ise daha yüksek fiyat beklentisiyle bekletilen fındığın satış değerini olumsuz etkileyebilir.
Bunun yanında piyasa fiyatının beklenenin aksine düşmesi halinde üretici hem zaman kaybedebilir hem de sezon başında yakaladığı fiyatın altında satış yapmak durumunda kalabilir.
1 TONDA HER 1 LİRA BİN LİRA DEMEK
Fındıkta fiyat hareketinin üreticinin toplam gelirine etkisi ürün miktarı üzerinden daha net görülüyor.
Bir kilogram fındığın fiyatındaki yalnızca 1 liralık değişiklik, 1 ton üründe 1000 liralık gelir farkı oluşturuyor.
Buna göre kilogram fiyatında 20 liralık hareket 1 tonda 20 bin lira, 50 liralık hareket ise 50 bin liralık fark anlamına geliyor.
Bu nedenle üreticinin satış için belirlediği fiyat seviyesi, özellikle birkaç ton ürünü bulunan işletmelerde toplam geliri ciddi şekilde değiştirebiliyor.
TMO FİYATI DA ÜRETİCİNİN HESABINDA
TMO'nun 2026 sezonu için açıkladığı alım fiyatları da üreticilerin satış kararında önemli bir referans oluşturuyor. Levant kalite fındık için kilogram başına 250 lira, Giresun kalite için ise 255 liralık alım fiyatı açıklanmış durumda.
Üretici bu nedenle yalnızca serbest piyasadaki günlük rakamları değil, kamu alım fiyatını, randımanı ve teslim koşullarını da birlikte değerlendiriyor.
ÜRETİCİNİN ÖNÜNDE İKİ FARKLI SENARYO
Fındığını hemen satan üretici nakit ihtiyacını karşılıyor, depolama ve olası kalite kaybı riskinden kurtuluyor. Buna karşılık ilerleyen aylarda yaşanabilecek fiyat artışını kaçırma ihtimali bulunuyor.
Bekleyen üretici ise olası yükselişten daha fazla gelir elde etme şansı yakalarken fiyatların düşmesi, ürünün değer kaybetmesi ve parasına daha geç ulaşması risklerini üstleniyor.
Bu nedenle Samsunlu üreticinin bu sezonki kazancında yalnızca fındığın kaç liradan satıldığı değil, hangi tarihte satıldığı da belirleyici olacak.
Samsun'un damak çatlatan lezzetleri: Bunları tatmadan dönmeyin!
Samsun'da açık hava sineması devam ediyor! Sıradaki durak belli