Yapay zekâ teknolojilerinin günlük yaşamda hızla yaygınlaşması, su kaynakları üzerindeki dolaylı etkileri de gündeme taşıdı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekâ sistemlerinin arka planda ciddi miktarda su tüketimine neden olduğunu belirterek, dijital dönüşümün su verimliliğiyle birlikte planlanması gerektiğini söyledi.
"SAMSUN'DA SU TÜKETİMİNİN YÜZDE 2-3'Ü YAPAY ZEKÂ KAYNAKLI"
Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekâya karşı olunmaması gerektiğini ancak çevresel etkilerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti. Samsun özelinde değerlendirmelerde bulunan Demir, "Samsun'da tüketilen suyun yaklaşık yüzde 2 ila 3'ünün yapay zekâ kaynaklı tüketimden kaynaklandığı hesaplanmaktadır. Bu durum, sulama alanlarının önemli bir kısmına denk gelen bir su kaybı anlamına gelmektedir." dedi.
VERİ MERKEZLERİ SU TÜKETİYOR
Yapay zekâ uygulamalarının görünmeyen su tüketimine dikkat çeken Demir, her sorgunun arka planda ciddi bir kaynak kullanımı oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: "Her yapay zekâ uygulaması dev veri merkezlerinde çalışıyor. Bu merkezlerdeki sunucular yüksek ısı üretiyor ve soğutulmaları gerekiyor. Bu soğutma süreçlerinde ciddi miktarda su kullanılıyor. Tek bir sorgu küçük görünse de, milyarlarca işlem düşünüldüğünde toplam etki oldukça büyüktür."
"SU YÖNETİMİ STRATEJİK BİR GÜVENLİK MESELESİ"
Türkiye'nin iklim değişikliğinin etkilerini her geçen gün daha fazla hissettiğini vurgulayan Demir, su kaynaklarının korunmasının artık stratejik bir konu haline geldiğini söyledi. "Ülkemiz, iklim değişikliğinin etkilerini giderek daha yoğun hissetmektedir. Son yıllarda artan sıcaklıklar, düzensiz yağış rejimi, uzun süren kurak dönemler, azalan yeraltı su seviyeleri ve su kaynakları üzerindeki baskılar, su yönetimini ulusal güvenlik düzeyinde stratejik bir konu hâline getirmiştir. Kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı bakımından Türkiye, su stresi yaşayan ülkeler arasında yer almakta; mevcut eğilimlerin devam etmesi hâlinde önümüzdeki yıllarda su fakirliği sınırına daha da yaklaşacağı öngörülmektedir."
Demir, veri merkezlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte enerji kadar su ihtiyacının da planlanması gerektiğini belirterek, "Bugün enerji yatırımları planlanırken su ihtiyacının da aynı ölçüde dikkate alınması gerekmektedir. Çünkü enerji ile su birbirinden ayrı düşünülemeyecek iki stratejik kaynaktır." ifadelerini kullandı.
"HEDEF DAHA FAZLA DEĞİL, DAHA SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPAY ZEKÂ"
Yapay zekânın doğru kullanıldığında su yönetiminde önemli katkılar sağlayabileceğini belirten Demir, şunları söyledi: "Ancak burada önemli olan, yapay zekâyı bir tehdit olarak görmek değildir. Aksine doğru planlandığında yapay zekâ, su kaynaklarının korunması için en güçlü araçlardan biri olabilir. Akıllı sulama sistemleri sayesinde tarımsal su tüketimi azaltılabilir; su şebekelerindeki kaçaklar gerçek zamanlı olarak tespit edilebilir; kuraklık ve taşkın riskleri önceden tahmin edilebilir; baraj işletmeleri daha verimli yönetilebilir; şehirlerin su talebi daha doğru planlanabilir." Demir, "Bu nedenle asıl hedefimiz, 'daha fazla yapay zekâ' değil, 'daha sürdürülebilir yapay zekâ' olmalıdır." dedi.
"YEŞİL YAPAY ZEKÂ YAKLAŞIMI GELİŞTİRİLMELİ"
Yapay zekâ sistemlerinin çevresel etkisinin azaltılması gerektiğini vurgulayan Demir, "Artık yalnızca güçlü yapay zekâ sistemlerinden değil, çevresel etkisi düşük yapay zekâ sistemlerinden de söz etmek zorundayız. Bunun için yeni bir yaklaşım olan Yeşil Yapay Zekâ yaklaşımını geliştirilmeliyiz." ifadelerini kullandı. Demir, bu yaklaşımın daha az enerji tüketen algoritmalar, yenilenebilir enerji kullanan veri merkezleri, alternatif su kaynaklarıyla çalışan soğutma sistemleri ve düşük karbonlu dijital altyapıları esas alması gerektiğini söyledi.
SÜRDÜRÜLEBİLİR DİJİTAL DÖNÜŞÜM İÇİN ÖNERİLER
Prof. Dr. Yusuf Demir, sürdürülebilir dijital dönüşüm için üniversitelerde disiplinler arası araştırmaların desteklenmesi, belediyeler ve su idarelerinde yapay zekâ tabanlı su yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılması, veri merkezlerinde su ayak izi ölçümü ve raporlamasının artırılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca yapay zekâ stratejilerinin ulusal su verimliliği ve iklim değişikliğine uyum politikalarıyla birlikte planlanmasının önemine dikkat çeken Demir, "21. yüzyılda ülkelerin gerçek zenginliği yalnızca veri üretme kapasitesiyle değil; su kaynaklarını ne kadar akılcı yönettikleriyle de ölçülecektir. Çünkü geleceğin en stratejik kaynağı petrol değil; temiz, güvenli ve sürdürülebilir sudur. Yapay zekâ çağında en akıllı toplumlar, teknolojiyi geliştirirken suyu da koruyabilen toplumlar olacaktır." dedi.
Samsun'da doğanın en güzel hali! Nilüferler açtı
Samsun'da akaryakıta bir okkalı zam daha!
DAHA FAZLA SAMSUN HABERİ İÇİN TIKLAYINIZ
