Samsun, yalnızca Milli Mücadele tarihindeki yeriyle değil, binlerce yıllık arkeolojik geçmişi, kent belleği, geleneksel yaşamı ve tematik müzeleriyle de ziyaretçilerine geniş bir kültür rotası sunuyor. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün güncel “Müzeler” listesinde kent genelinde 18 müze, anı evi ve tematik ziyaret noktası bulunuyor.
1- SAMSUN MÜZESİ
Karadeniz’in dalgalarından esinlenen mimarisiyle dikkat çeken Samsun Müzesi, 15 bin metrekarelik alanıyla Karadeniz Bölgesi’nin en büyük müzesi olarak tanımlanıyor. Müzede 7 bin 165 eser sergilenirken Amisos Antik Kenti buluntuları, Amisos Mozaiği, bronz atlet heykeli, Helenistik dönem takıları ile Roma, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait eserler öne çıkıyor.
2- BANDIRMA GEMİ MÜZESİ
Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarını 19 Mayıs 1919’da Samsun’a taşıyan Bandırma Vapuru’nun birebir ölçülerdeki rekonstrüksiyonu, Milli Mücadele tarihinin kentteki en önemli duraklarından biri. Müzede Atatürk ve silah arkadaşlarının canlandırmaları, tarihi belgeler, Lozan Barış Antlaşması’nın Osmanlıca baskısı ve Milli Mücadele dönemine ilişkin eserler bulunuyor.
3- GAZİ MÜZESİ
Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a geldiğinde konakladığı Mıntıka Palas, bugün Gazi Müzesi olarak hizmet veriyor. Samsun halkının 1924 yılında Atatürk’e hediye ettiği yapıda Atatürk’e ait kişisel eşyaların da bulunduğu 191 eser sergileniyor.
4- HAVZA ATATÜRK EVİ MÜZESİ
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıktıktan sonra karargâhını taşıdığı Havza’daki tarihi Mesudiye Oteli, Milli Mücadele’nin ilk karargâhlarından biri olmasıyla önem taşıyor. Atatürk’ün Havza günlerini anlatan müzede döneme ilişkin eşya, belge ve hatıralar yer alıyor.
5- BAFRA MÜZESİ
Eski Şehir Kulübü binasının restore edilmesiyle oluşturulan Bafra Müzesi’nde ilçenin kültürel geçmişi ziyaretçilere aktarılıyor. İkiztepe kazılarından çıkarılan arkeolojik eserler, yöresel etnografik objeler ve Bafra’nın geleneksel yaşamını anlatan canlandırmalar müzenin öne çıkan bölümleri arasında.
6- SAMSUN KENT MÜZESİ
1928 yılında demiryolu çalışanları için inşa edilen tarihi yapıların dönüştürülmesiyle oluşturulan Samsun Kent Müzesi, kentin belleğini yaşatıyor. Samsun’un tarihi, coğrafi, kültürel, sosyal ve ekonomik gelişimini anlatan tematik bölümler ziyaretçilere şehrin geçmişine kapsamlı bir bakış sunuyor.
7- CERRAHİ EL ALETLERİ VE SAĞLIK MÜZESİ
1926 tarihli eski TCDD Lokomotif Bakım Onarım Atölyesi bugün sağlık tarihini anlatan sıra dışı bir müzeye ev sahipliği yapıyor. 18. ve 19. yüzyıllardan hasta sandalyeleri, protezler, cerrahi aletler, sterilizasyon cihazları, dişçilik ve göz muayene setleri gibi çok sayıda obje sergileniyor.
8- BAFRA TÜTÜN MÜZESİ
Bafra’nın ekonomik ve sosyal hayatına uzun yıllar yön veren tütünün hikâyesi bu müzede yaşatılıyor. Tütünün tarladan fabrikaya uzanan süreci; balyalama, nemlendirme, harmanlama, kıyım, sigara sarma ve paketleme gibi aşamalarla anlatılıyor. Müze bahçesinde ise tütünün ekimden kurutmaya kadar üretim süreci gösteriliyor.
9- ALAÇAM MÜBADELE MÜZESİ
Lozan Antlaşması sonrasında gerçekleştirilen Türk-Yunan nüfus mübadelesinin izlerini taşıyan müzede, mübadillerin beraberlerinde getirdikleri kişisel eşyalar, kıyafetler, fotoğraflar, belgeler ve günlük yaşam araçları bulunuyor. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün güncel sayfasında müzenin şu anda ziyarete kapalı olduğu belirtiliyor.
10- TEKKEKÖY MAĞARALARI ARKEOLOJİ VADİSİ MÜZE EVİ
Karadeniz’in en eski yerleşim izlerinden bazılarının bulunduğu Tekkeköy’deki müze, Türkiye’nin ilk imitasyon müzesi olarak öne çıkıyor. Tarihi bir Rum evinin restore edilmesiyle oluşturulan müzede Hitit ve Eski Tunç Çağı başta olmak üzere kazılarda ortaya çıkarılan eserlerin replikaları ve dönemin yaşamını anlatan tematik heykeller sergileniyor.
11- LÂDİK AMBARKÖY AÇIK HAVA MÜZESİ
Ambarköy, geleneksel köy yaşamını açık hava müzesi anlayışıyla günümüze taşıyor. Su değirmeni, seyir kulesi, ahşap köprüleri, gölü ve geleneksel yapılarıyla dikkat çeken yerleşkede geçmişte kullanılan araç, gereç ve günlük yaşam eşyaları da sergileniyor.
12- OYUNCAK MÜZESİ
Canik’teki Oyuncak Müzesi’nde geleneksel, fabrikasyon, yabancı, antik ve yerli kategorilerinde yaklaşık bin oyuncak bulunuyor. Koleksiyonun en eski parçalarından biri 18. yüzyıla uzanırken müze, çocuklara oyuncakların tarihsel gelişimini de gösteriyor.
13- SADİ TEKKESİ KUVAY-İ MİLLİYE ANI EVİ
Milli Mücadele’ye Anadolu’dan verilen ilk destek noktalarından biri olarak anlatılan Sadi Tekkesi, restore edilerek tematik müzeye dönüştürüldü. Balmumu heykeller, dijital sunumlar ve anı bölümleriyle Milli Mücadele döneminin atmosferi ziyaretçilere aktarılıyor.
14- AMAZON KÖYÜ
Batıpark içerisinde yer alan Amazon Köyü, Samsun ve çevresiyle ilişkilendirilen Amazon kadınları efsanesini tematik canlandırmalarla ziyaretçilere sunuyor. Alanda dev Amazon heykeli, aslan figürleri ve temsili Amazon Köyü bulunuyor.
15- LÂDİK AKPINAR KÖY ENSTİTÜSÜ ANI EVİ
Köy Enstitüleri geleneğinin önemli eğitim kurumlarından Akpınar’da yer alan müze, Türkiye’nin eğitim tarihine ışık tutuyor. Eski öğrencilerin kullandığı müzik aletleri, fotoğraflar ve eğitim materyalleri geçmişten günümüze taşınıyor.
16- KAVAK YAŞAR DOĞU ANI EVİ
Türk güreşinin efsane isimlerinden, olimpiyat ve dünya şampiyonu Yaşar Doğu’nun yaşadığı ev, restore edilerek müzeye dönüştürüldü. Müzede efsane sporcunun kişisel eşyaları ile kariyerindeki başarıları anlatan eser ve belgeler sergileniyor.
17- 1071’DEN 15 TEMMUZ’A DESTANLAR VE DEMOKRASİ MÜZESİ
Canik’te bulunan tematik müzede Malazgirt Zaferi’nden yakın tarihe kadar uzanan süreç ele alınıyor. 15 Temmuz darbe girişimi başta olmak üzere Türkiye tarihindeki önemli olaylar, balmumu heykeller, görseller ve minyatür canlandırmalar aracılığıyla anlatılıyor.
18- GERİ DÖNÜŞÜM ANI EVİ
Avdan bölgesindeki Geri Dönüşüm Müzesi, özellikle çocuklara ve öğrencilere çevre bilinci kazandırmayı amaçlayan yapısıyla öne çıkıyor. Atıkların ayrıştırılması, geri kazanılması, organik atıklardan biyogaz ve enerji elde edilmesi gibi süreçler ziyaretçilere uygulamalı bir eğitim ortamında aktarılıyor.
SAMSUN’DA MÜZELER FARKLI BİR TARİHİN KAPISINI AÇIYOR
Samsun’daki müzeler; Milli Mücadele, arkeoloji, spor, eğitim, sağlık, mübadele, kırsal yaşam, çevre ve kent kültürü gibi birbirinden farklı alanlarda kentin hafızasını ziyaretçilere sunuyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün listesi, şehir merkezinin yanı sıra Bafra, Alaçam, Havza, Kavak, Ladik ve Tekkeköy gibi ilçelerde de önemli müze durakları bulunduğunu gösteriyor.
Müzelerin ziyaret günleri, saatleri, ücretleri ve açık-kapalı durumları değişebildiği için ziyaret öncesinde ilgili kurumların güncel duyurularının kontrol edilmesi gerekiyor.
