18-22 Ekim Mühendislik ve Mimarlık Haftası kapsamında düzenlenen “Samsun ve Deprem Sempozyumu”, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Samsun Şubesi’nde gerçekleştirildi. “Daha Güvenli, Daha Dirençli Bir Samsun İçin” sloganıyla düzenlenen programda yerel yöneticiler, akademisyenler ve meslek odalarının temsilcileri bir araya geldi. Kentin deprem riski, yapı stoku, kentsel dönüşüm ve şehir planlamasının ele alındığı programda konuşmacılar, Samsun’un depreme karşı daha dirençli hale getirilmesi için bilimsel planlama ve ortak akıl vurgusu yaptı.
AKIN ÖMÜR: “SAMSUN’UN DEPREM GERÇEĞİNE GÖZLERİMİZİ KAPATAMAYIZ”
TMMOB Samsun İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Akın Ömür, Samsun’un deprem riskine karşı bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’nin geçmişte büyük depremler nedeniyle ağır kayıplar yaşadığını hatırlatan Ömür, Samsun’un da diri fay hatları, zemin özellikleri ve mevcut yapı stoku nedeniyle bu gerçeğin dışında tutulamayacağını vurguladı. Depremin önlenemeyeceğini ancak oluşturacağı yıkımın azaltılabileceğini belirten Ömür, doğru şehir planlaması, mühendislik hizmetleri ve etkin denetimin önemine dikkat çekti. Ömür, “Depremi önleyemeyiz. Ancak bilimin, tekniğin, doğru şehir planlamasının ve mühendislik denetiminin gerektirdiği kuralları eksiksiz uygulayarak depremin bir felakete dönüşmesini engelleyebiliriz” mesajı verdi. Sempozyumda Samsun’un deprem riski, zemin yapısı ve kentsel dönüşüm ihtiyaçlarının farklı mühendislik disiplinleri tarafından ele alınacağını belirten Ömür, ortaya çıkacak bilimsel sonuçların yerel yöneticiler ve karar vericiler için yol haritası oluşturmasını beklediklerini ifade etti.
KURNAZ: “İLKADIM’DA KENTSEL DÖNÜŞÜME BÜYÜK İHTİYAÇ VAR”
İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, depremin yalnızca Türkiye’nin değil Samsun’un da önemli gerçeklerinden biri olduğunu belirterek özellikle İlkadım’daki eski ve plansız yapılaşmaya dikkat çekti. Samsun’un geçmişte depremler nedeniyle önemli kayıplar yaşadığını hatırlatan Kurnaz, Havza, Vezirköprü ve Ladik hattındaki tarihsel depremlere işaret etti. İlkadım’ın kentte kentsel dönüşüme en fazla ihtiyaç duyan bölgelerden biri olduğunu söyleyen Kurnaz, geçmiş yıllarda şehir büyürken bazı mahallelerde plansız ve denetimsiz yapılaşmanın ortaya çıktığını ifade etti. Kıran, Çatalarmut, Karasamsun ve Baruthane gibi bölgelerde geçmiş yıllarda yeterli planlama ve denetim olmadan çok katlı yapıların inşa edildiğini belirten Kurnaz, bugün bu yapı stokunun önemli bir sorun olarak karşılarında durduğunu söyledi. Kentsel dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesinden ibaret olmadığını dile getiren Kurnaz, sürecin ekonomik ve sosyolojik boyutlarının da bulunduğunu belirtti. Zeytinlik, Anadolu ve Kadıköy mahallelerinde Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen dönüşüm çalışmalarına dikkat çeken Kurnaz, Hastane ve Kökçüoğlu mahallelerinin de dönüşüm ihtiyacı bulunan bölgeler arasında olduğunu kaydetti. Kurnaz, eski işçi evlerinin bulunduğu bölgelerde de çalışmalar yürüttüklerini belirterek, dönüşümün vatandaşları mağdur etmeden ve planlı şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
KURNAZ’DAN 19 MAYIS LİSESİ AÇIKLAMASI
İhsan Kurnaz, 19 Mayıs Lisesi’nin geleceğine ilişkin kamuoyunda gündeme gelen tartışmalara da açıklık getirdi. Okul alanının farklı bir amaçla kullanılması yönünde bir plan olmadığını belirten Kurnaz, binanın yıkım kararının ardından Milli Eğitim Müdürlüğünün yeni okul binası için çalışma başlattığını söyledi. Kentte daha önce bazı meslek liseleri ve eğitim binalarının yıkılıp yeniden yapıldığını hatırlatan Kurnaz, 19 Mayıs Lisesi için de benzer bir sürecin işletileceğini ifade ederek, “19 Mayıs Lisesi yerinde yeniden yapılacak” dedi.
AKYAZI: “PLANLI YAPILAŞMA İÇİN KURUMLAR KOORDİNELİ ÇALIŞMALI”
Samsun Kadastro Müdürü Muhammet Akyazı da deprem riskinin azaltılmasında şehir planlaması ve kurumlar arası koordinasyonun önem taşıdığını söyledi. Yaklaşık bir ay önce Samsun Kadastro Müdürlüğü görevine başladığını ifade eden Akyazı, şehrin imar ve gelişim sürecinde mimarlar, mühendisler, yerel yönetimler ve kamu kurumlarının birlikte hareket etmesinin önemine vurgu yaptı. Geçmişte deprem yaşadığı dönemlerden örnek veren Akyazı, afetlerin tamamen engellenemeyeceğini ancak doğru yapılaşma, bilinçli toplum ve iyi planlamayla can ve mal kayıplarının azaltılabileceğini söyledi. Kadastro Müdürlüğü olarak şehirleşme ve yapılaşmayla ilgili süreçlerde üzerlerine düşen görevleri yerine getirmeye hazır olduklarını ifade eden Akyazı, kurumların koordineli çalışmasının Samsun’da daha güvenli yaşam alanlarının oluşmasına katkı sağlayacağını belirtti.
YILDIZ: “ATAKUM HIZLA BÜYÜYOR, PLANLAMA ÇOK ÖNEMLİ”
Atakum Belediyesi Başkan Yardımcısı Suat Yıldız, ilçenin Türkiye’nin hızlı büyüyen yerleşim alanlarından biri olduğunu belirterek artan nüfus ve yapılaşmanın beraberinde önemli planlama sorumlulukları getirdiğini söyledi. Atakum’un resmi nüfusunun 266 bin seviyesinde olduğunu ifade eden Yıldız, ilçenin hem çevre illerden hem de Türkiye’nin farklı bölgelerinden yoğun göç aldığını belirtti. Hızlı şehirleşmenin kontrol altında tutulması gerektiğini vurgulayan Yıldız, yapılaşma süreçlerinde şehir plancıları, mimarlar, inşaat mühendisleri, jeoloji ve jeofizik mühendislerinin görüşlerinin dikkate alınmasının hayati öneme sahip olduğunu kaydetti. Türkiye’de geçmişten bugüne yaşanan büyük depremlerin ağır can kayıplarına yol açtığını hatırlatan Yıldız, depremin değil, bilinçsiz ve denetimsiz yapılaşmanın can kayıplarını artırdığını ifade etti.
DENİZEVLERİ İÇİN KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇAĞRISI
Atakum’un bazı bölgelerinde eski yapı stokunun bulunduğunu belirten Yıldız, özellikle Denizevleri Mahallesi’ne dikkat çekti. Mahallenin Atakum’un ilk gelişen yerleşim alanlarından biri olduğunu ve yapıların önemli bölümünün 1999 öncesi tekniklerle inşa edildiğini belirten Yıldız, bölgede yaklaşık 15 bin kişinin yaşadığını söyledi. Denizevleri Mahallesi’nde kentsel dönüşümün hızlandırılması gerektiğini ifade eden Yıldız, kırsal mahallelerde ise heyelan riski bulunan bölgelerle ilgili AFAD, Valilik ve belediye tarafından çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti. Yıldız, şehirlerin planlanması aşamasında uzman meslek gruplarının sürece daha fazla dahil edilmesi gerektiğini belirterek, mühendis ve mimarların yalnızca özel günlerde hatırlanmaması, projelerin başlangıcından itibaren karar mekanizmalarında yer alması gerektiğini söyledi.
ÖNCÜ: “SAMSUN’DA MÜHENDİSLİK HİZMETİ ALMAMIŞ BİNLERCE YAPI VAR”
İnşaat Mühendisi Cevat Öncü ise Samsun’un yapı stoku ve deprem hazırlıkları konusunda önemli eksikleri bulunduğunu belirtti. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın dünyanın en aktif ve yüksek deprem üretme kapasitesine sahip fay sistemlerinden biri olduğunu ifade eden Öncü, bu hattın Samsun kent merkezine yaklaşık 50 kilometre mesafeden geçtiğine dikkat çekti. Samsun’un 17 ilçesi ve 1253 mahallesiyle değerlendirildiğinde Türkiye’nin genel yapı güvenliği sorunlarından bağımsız olmadığını belirten Öncü, özellikle mühendislik hizmeti almadan inşa edilmiş yapıların önemli risk oluşturduğunu söyledi. Kentte hangi zemine, hangi malzemeyle ve hangi teknik şartlarda yapıldığı bilinmeyen çok sayıda yapı bulunduğuna dikkat çeken Öncü, mevcut yapı stokunun bilimsel yöntemlerle incelenmesi gerektiğini ifade etti.
“YIK-YAP KENTSEL DÖNÜŞÜM DEĞİLDİR”
Kentsel dönüşüm çalışmalarına da değinen Öncü, yalnızca parsel bazında eski binanın yıkılıp yenisinin yapılmasının gerçek anlamda kentsel dönüşüm olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. Kentsel dönüşümün altyapı, ulaşım, toplanma alanları, sosyal donatılar ve şehir planlamasıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Öncü, Samsun’da bu konuda yapılması gereken çok sayıda çalışma bulunduğunu ifade etti. Öncü, geçmiş yıllarda İnşaat Mühendisleri Odası tarafından Samsun için yaklaşık 50 sayfalık “Deprem Master Planı Ön Çalışması” hazırlandığını ve yerel yöneticilere sunulduğunu da hatırlattı.
SAMSUN İÇİN “DEPREM ŞURASI” ÖNERİSİ
Samsun’un deprem hazırlıklarında tüm kurumların ve paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini söyleyen Öncü, birkaç gün sürecek kapsamlı bir “Deprem Şurası” düzenlenmesini önerdi. Meslek odaları, üniversiteler, akademisyenler, yerel yönetimler ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirilecek bir çalışmanın Samsun’un deprem risklerini belirlemek ve çözüm üretmek açısından önemli olacağını ifade eden Öncü, yalnızca deprem tatbikatlarının yeterli olmadığını söyledi. Deprem toplanma alanlarının da yalnızca parkların isimlendirilmesinden ibaret olmaması gerektiğini belirten Öncü, bu alanların gerekli altyapı ve üstyapı donanımlarına sahip olması gerektiğini vurguladı.
EKEN: "YIPRATICI SÜREÇLER"
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri İbrahim Eken, Samsun’da kentsel dönüşüm çalışmalarının yalnızca mevcut projelerle sınırlı kalmayacağını belirterek yeni bölgeler için de hazırlıkların sürdüğünü söyledi. Kentsel dönüşüm süreçlerinin hem ekonomik hem de sosyal açıdan belediyeler için oldukça zorlayıcı olduğuna dikkat çeken Eken, buna rağmen Samsun’un farklı noktalarında yeni projeleri hayata geçirmekte kararlı olduklarını ifade etti. Kentsel dönüşümde en önemli konulardan birinin vatandaşlarla uzlaşma sağlamak olduğunu belirten Eken, bu sürecin uzun görüşmeler, şeffaf bilgilendirme ve hak sahiplerinin beklentilerinin doğru şekilde karşılanmasıyla yürütülebildiğini dile getirdi. Belediyelerin kentsel dönüşümde yalnızca bina yenilemediğini, aynı zamanda yeni yaşam alanları, ulaşım bağlantıları, sosyal donatılar ve kamu hizmetleriyle birlikte bütüncül bir şehircilik yaklaşımı ortaya koyması gerektiğini vurguladı. Türkiye’de belediyelerin kentsel dönüşüm konusunda ciddi mali yüklerle karşı karşıya kaldığını söyleyen Eken, “Türkiye’de belediyelerden kentsel dönüşüm yapan neredeyse kalmadı. Şartlar çok ağır, insanlarla anlaşmak çok zor. Çok yıpratıcı süreçler” ifadelerini kullandı.
"ATAKUM'DA DA KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞLAYACAK"
Samsun’da devam eden Kadıköy, Zeytinlik, Anadolu Mahallesi ve Gülsan dönüşüm çalışmalarının yanı sıra yeni bölgelerin de gündemde olduğunu aktaran Eken, Atakum’da Mimar Sinan Mahallesi için kapsamlı bir kentsel dönüşüm hazırlığına başlayacaklarını açıkladı. Bölgenin mevcut yapılaşma durumu, yoğunluğu ve ihtiyaçlarının detaylı şekilde ele alınacağını belirten Eken, burada büyük ölçekli bir çalışma planlandığını ifade etti. Eken, kentsel dönüşüm hamlesinin ilçelere de yayılacağını belirterek Terme’de de yeni bir çalışma başlatacaklarını söyledi. Böylece Samsun merkezde yürütülen dönüşüm projelerinin yanı sıra ilçelerde de riskli ve eski yapı stokunun yenilenmesine yönelik adımların atılacağını kaydetti. Yeni projelerde yalnızca yapıların yenilenmesinin değil, mahallelerin sosyal ve fiziksel dokusunun da korunmasının hedeflendiğini belirten Eken, vatandaşların mağdur edilmeden, hak kaybı yaşamadan ve mümkün olduğunca yüksek uzlaşma oranlarıyla sürecin yürütülmesinin öncelikleri arasında olduğunu söyledi.
Eken, Samsun’un deprem riski, heyelan alanları, sıvılaşma bölgeleri ve eski yapı stoku dikkate alındığında kentsel dönüşümün ertelenemez bir ihtiyaç haline geldiğini vurgulayarak, “Yapmak zorundayız” mesajını verdi. Bu kapsamda hem mevcut dönüşüm alanlarında çalışmaların hız kesmeden sürdürüleceğini hem de Atakum Mimar Sinan ve Terme gibi yeni bölgelerde projelerin devreye alınacağını ifade etti. İmar afları ve benzeri uygulamalara da değinen Öncü, mühendislik hizmeti alıp almadığı bilinmeyen yapıların yalnızca malik beyanıyla kayıt altına alınmasının ciddi riskler oluşturduğunu belirterek, geçmiş depremlerin bu konuda önemli dersler verdiğini söyledi.
Samsun’da kritik mücadele! Anne ölümlerine karşı yeni adımlar
Samsun’da da düğmeye basıldı! 101 şüpheli gözaltında
DAHA FAZLA SAMSUN HABERİ İÇİN TIKLAYINIZ
