Samsun'un Vezirköprü ilçesinde, binlerce yıl önce Hititlerin kutsal kabul ettiği bir su kaynağı bulunuyor. Oymaağaç Höyüğü'nde ortaya çıkarılan Nerik Pınarı, Hititlerin inanç dünyasındaki önemi, yer altına uzanan taş tüneli ve günümüze kadar ulaşan su kaynağıyla Anadolu'nun dikkat çekici arkeolojik mirasları arasında yer alıyor.
SAMSUN'DAKİ 3 BİN YILLIK NERİK PINARI NEREDE?
Nerik Pınarı, Samsun'un Vezirköprü ilçesine bağlı Oymaağaç Mahallesi'ndeki Oymaağaç Höyüğü'nde bulunuyor. Vezirköprü ilçe merkezinin yaklaşık 7 kilometre kuzeybatısında yer alan höyük, Hititlerin kutsal kenti Nerik olarak biliniyor. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün verilerine göre, bölgede en az 6 bin yıllık yerleşim geçmişinin izlerine rastlanıyor. Nerik'in Hitit dönemindeki dinî önemi ise kazılarda ortaya çıkarılan çivi yazılı tabletlerle destekleniyor.
HİTİTLER BU PINARI NEDEN KUTSAL SAYIYORDU?
Nerik, Hititlerin dinî merkezlerinden biriydi. Antik kentin özellikle Fırtına Tanrısı ile ilişkilendirildiği biliniyor. Hitit metinlerinde Nerik'teki kutsal su kaynağından söz edilmesi, pınarın yalnızca günlük yaşamda kullanılan bir su kaynağı olmadığını gösteriyor. Oymaağaç kazılarında görev alan arkeologların değerlendirmelerine göre, burası Hititlerin inanç dünyasında özel bir yere sahipti. Pınarın törenlerde kullanılmış olabileceği düşünülüyor. Hitit krallarının da Nerik'teki dinî törenlere katıldığına ilişkin tarihî bilgiler bulunuyor. Bu yönüyle Nerik, yalnızca bir yerleşim alanı değil, dönemin önemli ibadet merkezlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
YERİN 8 METRE ALTINDAKİ GİZEMLİ TÜNEL
Nerik Pınarı'nı diğer tarihî su kaynaklarından ayıran özelliklerden biri, pınara ulaşmak için inşa edilen yer altı tüneli. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan tünel yaklaşık 22 metre uzunluğunda. Yüzeyden yaklaşık 8 metre aşağıya uzanan taş basamaklı geçit, ziyaretçileri değil, geçmişte bu alanı kullanan insanların dünyasını anlamaya çalışan araştırmacıları antik su kaynağına ulaştırıyor. Kazı Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Mehmet Ali Yılmaz'ın 2024 yılında Anadolu Ajansına verdiği bilgilere göre, tünelin kazısı 2009 yılında başladı ve 2019 yılında tamamlandı. Taşlarla örülmüş bu yer altı yapısı, binlerce yıl önce suya ulaşmak için geliştirilen mimari çözümlerin günümüze ulaşmış örneklerinden biri.
NERİK PINARI'NDA HÂLÂ SU VAR MI?
Nerik Pınarı'nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, antik su kaynağında günümüzde de su bulunması. Doç. Dr. Mehmet Ali Yılmaz, 5 Ekim 2024 tarihli açıklamasında pınarın hâlâ kaynadığını belirtti. Ancak buradaki suyun, bir çeşmeden güçlü şekilde akmak yerine kaynak noktasında yükseldiğini anlattı. Bu açıklama, pınarın su kaynağı özelliğini koruduğunu gösteriyor. Bununla birlikte su seviyesinin mevsimsel koşullara göre değişebildiği belirtiliyor. Kasım 2026 itibarıyla pınarın mevcut su seviyesi hakkında yeni bir saha ölçümü bulunmadığından, güncel durumu için kazı ekibinin değerlendirmesi gerekiyor.
KUTSAL PINARIN İÇİNDEN 3 BİN YILLIK BULUNTULAR ÇIKTI
Oymaağaç Höyüğü'ndeki kazılar yalnızca tünelin mimarisini değil, antik yaşamın izlerini de ortaya çıkardı. Pınarın bulunduğu alanda yapılan araştırmalarda fındık kabukları, ahşap parçalar ve çeşitli tarım aletleri bulundu. 2025 yılında düzenlenen Vezirköprü Arkeoloji ve Kültürel Miras Çalıştayı'nda, Kazı Başkanı Prof. Dr. Rainer M. Czichon bu buluntular hakkında bilgiler paylaştı. Pınarın içinden çıkarılan bazı ahşap eserlerin Demir Çağı'na tarihlendiğini belirten Czichon, burada tarım ve dokumacılıkla bağlantılı malzemelerin de bulunduğunu açıkladı. Kazılarda ortaya çıkarılan binlerce yıllık fındık kalıntıları ise Karadeniz'in tarım ve beslenme geçmişine ışık tutuyor.
KAYIP KUTSAL KENTİN YERİ NASIL BELİRLENDİ?
Nerik'in nerede bulunduğu, uzun yıllar boyunca Hitit tarihi araştırmalarının önemli sorularından biriydi. Oymaağaç Höyüğü'nde 2005 yılında başlayan arkeolojik araştırmalar, sonraki yıllarda yapılan kazılarla önemli sonuçlar verdi. Özellikle çivi yazılı tabletlerde Nerik'in adının ve Fırtına Tanrısı'na ilişkin ifadelerin belirlenmesi, antik kentin kimliğinin doğrulanmasında etkili oldu. Böylece tarihî metinlerde adı geçen kutsal kent ile Vezirköprü'deki arkeolojik alan arasındaki bağlantı bilimsel bulgularla ortaya konuldu.
NERİK PINARI ZİYARET EDİLEBİLİR Mİ?
Nerik Pınarı, Oymaağaç Höyüğü kazı alanında yer alıyor. Burası günlük ziyaret saatleri bulunan sıradan bir turistik işletme değil, arkeolojik araştırmaların yürütüldüğü koruma altındaki bir alan.Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yayımladığı bilgilere göre, kazı alanını görmek isteyenlerin müdürlük aracılığıyla önceden randevu alması gerekiyor. Yer altı tünelinin ziyaretçilere açık olup olmadığı ise ayrıca teyit edilmeli. Kazı sahasının güvenliği ve kültürel mirasın korunması nedeniyle izinsiz giriş yapılmaması önem taşıyor.
VEZİRKÖPRÜ'NÜN BİNLERCE YILLIK HAFIZASI
Nerik Pınarı, Samsun'un Hitit dönemine uzanan geçmişini anlamak için önemli bir arkeolojik kaynak oluşturuyor. Bir zamanlar kutsal törenlerle ilişkilendirilen bu su kaynağı, bugün taş tüneli, çivi yazılı tabletleri ve çevresindeki buluntularıyla araştırılmaya devam ediyor. Vezirköprü'deki Oymaağaç Höyüğü, Anadolu'nun farklı dönemlerine ait izleri bir arada barındırırken Nerik Pınarı da bu uzun tarihin en dikkat çekici parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
DAHA FAZLA SAMSUN HABERİ İÇİN TIKLAYINIZ





