Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam eden vatandaşların hastalık veya iş kazası durumunda SGK'dan rapor parası alıp alamayacağı merak ediliyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, emeklilerin çalışma biçimine göre değişen iş göremezlik ödeneği şartlarını anlattı. Buna göre, emekli aylığını almaya devam ederek çalışanlarla aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi olanların rapor parası hakları birbirinden ayrılıyor.
EMEKLİLERİN ÖNÜNDE İKİ SEÇENEK VAR
Karakaş'ın Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında aktardığı bilgilere göre, ilk sigortalılık başlangıcı Ekim 2008 öncesinde olan ve emeklilikten sonra özel sektörde bir işverene bağlı olarak yeniden çalışanların önünde iki temel seçenek bulunuyor. Emekliler, aylıklarını kestirerek kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi şekilde çalışabiliyor. Diğer seçenekte ise emekli aylığı alınmaya devam edilirken sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenerek çalışılıyor. Kendi iş yerinin sahibi veya şirket ortağı olan Bağ-Kur emeklilerinin durumu ise çalışma statülerine göre ayrıca değerlendiriliyor.
EMEKLİ MAAŞINI KESTİRENLER RAPOR PARASI ALABİLİYOR
Emekli aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, gerekli şartları sağlamaları halinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor.
Hastalık durumunda: Yetkili hekim veya sağlık kurulu tarafından istirahat raporu düzenlenmesi halinde, genel kurallar çerçevesinde üçüncü günden itibaren rapor parası ödeniyor.
İş kazası ve meslek hastalığında: Gerekli şartların sağlanması halinde ödenek, ilk günden itibaren verilebiliyor.
SGDP İLE ÇALIŞAN EMEKLİLER HANGİ DURUMDA ÖDEME ALIYOR?
Emekli aylığını almaya devam ederek özel sektörde SGDP kapsamında çalışanlar için farklı kurallar uygulanıyor. Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre bu kişiler, olağan hastalık veya analık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği alamıyor. Ancak SGDP kapsamında çalışan bir emeklinin iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması halinde, gerekli rapor ve koşulların sağlanmasıyla ödenek alma hakkı bulunuyor. Bu durumda ödeme, iş kazasının veya meslek hastalığının gerçekleştiği ilk günden itibaren yapılabiliyor.
MALULLÜK AYLIĞI ALANLARIN DURUMU FARKLI
Malullük aylığı alanların yeniden çalışmaya başlaması halinde farklı kurallar devreye giriyor. Karakaş'ın açıklamasına göre malullük aylığı alanlar, aylıkları kesilmeden yeniden çalışamıyor ve SGDP ödeyerek çalışma seçeneğinden yararlanamıyor. Aylığını kestirerek çalışmaya başlayan malullük aylığı sahipleri ise sigortalılık koşullarına göre rapor parası alabiliyor. Hastalık halinde üçüncü günden itibaren, iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren ödenek söz konusu olabiliyor. Engellilik nedeniyle emekli aylığı alanların durumu ise malullük aylığı alanlardan farklı olabiliyor.
KAMUDA ÇALIŞAN EMEKLİLER İÇİN DE AYRI KURALLAR VAR
Genel bütçeli daireler, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası kamuya ait kurumlarda emekli aylığı kesilmeden çalışma konusunda yasal sınırlamalar bulunuyor. Kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere, kamuda 4/1-a kapsamında sigortalı çalışanların rapor parası hakları da sigortalılık durumlarına göre değerlendiriliyor. Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre bu kapsamda çalışanlar, hastalık halinde genel şartlarla üçüncü günden itibaren; iş kazası ve meslek hastalığında ise gerekli koşulların sağlanmasıyla ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
İŞE GİRİŞTEKİ SİGORTA STATÜSÜNE DİKKAT
Çalışan emeklilerin rapor parası hakkı, yalnızca emekli olup olmamalarına göre belirlenmiyor. Emekli aylığının kesilip kesilmediği, sigortalılık statüsü ve raporun hangi nedenle düzenlendiği ödeme koşullarını etkiliyor. Karakaş, yeniden çalışma hayatına dönen emeklilerin işe girişteki sigorta tercihlerini ve istirahat raporlarının nedenini dikkatle takip etmeleri gerektiğine işaret etti.
