Samsun’un batısında konumlanan Ondokuzmayıs ilçesi, Karadeniz kıyısındaki sade ve doğal yerleşimleriyle dikkat çeker. İlçede sahil şeridi, büyük yapılaşma baskısından uzak bir görünüm sunar. Ondokuzmayıs’ta sahil yerleşimlerinin doğal hâli, denizle iç içe bir yaşamın hâlâ mümkün olduğunu gösterir. Bu yazıda kıyı mahallelerinin gündelik ritmini, üretim kültürünü ve sosyal dokusunu ele alıyoruz.
Sabahın Sessizliği: Denizle Başlayan Gün
Gün doğarken sahil boyunca hafif bir rüzgâr eser. Balıkçı tekneleri küçük barınaklardan denize açılır. Martı sesleri ve dalga uğultusu, sabahın en belirgin sesleridir.
Bu saatlerde kıyı yerleşimleri oldukça sakindir. Evlerin önündeki bahçelerde sabah hazırlıkları yapılır. Ondokuzmayıs’ta sahil yerleşimlerinin doğal hâli, güne gösterişsiz ama huzurlu bir başlangıç sunar.
Kıyı boyunca yürüyüş yapanlar için temiz hava belirgin bir avantajdır. Deniz kokusu ve geniş ufuk çizgisi, güne zihinsel bir ferahlıkla başlamayı sağlar. İlçede yoğun bir turizm trafiği olmadığı için sabah saatleri özellikle dingindir.
Gün Ortası: Tarım ve Kıyı Ekonomisi
Öğleye doğru kıyı mahallelerinde üretim faaliyetleri belirginleşir. Denizle bağlantılı küçük ölçekli balıkçılık devam ederken iç kesimlerde tarım çalışmaları sürer. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ilçede tarım, yerel ekonominin temel unsurlarından biridir.
Fındık bahçeleri ve sebze tarlaları, sahil yerleşimlerinin hemen arkasında yer alır. Bu durum, kıyı ile kırsal alan arasında doğal bir geçiş oluşturur. Ondokuzmayıs’ta sahil yerleşimlerinin doğal hâli, bu iki üretim biçiminin yan yana var olmasıyla şekillenir.
Yerel pazarlarda hem deniz ürünleri hem de bahçe mahsulleri bulunur. İlçe merkezindeki çarşı, üretici ile tüketiciyi doğrudan buluşturur. Bu yapı, küçük ölçekli ve sürdürülebilir bir ekonomik döngü yaratır.
Sahil Yerleşimlerinde Günlük Akış
|
Zaman Dilimi |
Öne Çıkan Faaliyet |
Atmosfer |
|
05.00–08.00 |
Balıkçılık hazırlıkları |
Sessiz ve serin |
|
08.00–12.00 |
Tarla ve bahçe çalışmaları |
Üretken |
|
12.00–16.00 |
Pazar ve çarşı hareketi |
Canlı ama sade |
|
16.00–19.00 |
Sahil yürüyüşleri |
Huzurlu |
|
19.00 sonrası |
Gün batımı ve aile zamanı |
Sakin |
Doğal Yapı ve Yerleşim Dengesi
Ondokuzmayıs kıyılarında yapılaşma genellikle düşük katlı ve yatay mimari şeklindedir. Bu durum, deniz manzarasının geniş açıyla izlenmesine imkân tanır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verileri kıyı planlamasında doğal dokunun korunmasının önemini vurgular.
Sahil boyunca geniş plaj alanları ve doğal bitki örtüsü görülür. Yaz aylarında hareketlilik artsa da büyük şehir plajlarındaki yoğunluk yaşanmaz. Ondokuzmayıs’ta sahil yerleşimlerinin doğal hâli, bu dengeli yapı sayesinde korunur.
Yağışlı Karadeniz iklimi, bitki örtüsünü canlı tutar. Mevsim geçişlerinde farklı renk tonları ortaya çıkar. Bu doğal çeşitlilik, ilçeye görsel bir zenginlik katar.
Akşamın Dingini: Aile ve Mahalle Kültürü
Gün batımında sahil hattı en etkileyici görüntüsünü sunar. Deniz yüzeyindeki kızıllık ve ufuk çizgisi, sakin bir atmosfer oluşturur. Bu saatlerde yürüyüş yapanlar ve sahilde oturan aileler dikkat çeker.
Akşam sofraları genellikle evde kurulur. Bahçeden toplanan ürünler ve denizden gelen taze balık, sofrada buluşur. Ondokuzmayıs’ta sahil yerleşimlerinin doğal hâli, bu sade ama paylaşımcı yaşam biçiminde kendini gösterir.
Mahalle kültürü güçlüdür; komşuluk ilişkileri canlıdır. Akşam saatlerinde kapı önlerinde sohbet eden insanlar görülür. İlçenin temposu yavaşlar, gün huzurlu bir kapanış yapar.
SSS
1) Ondokuzmayıs sahil yerleşimleri turistik mi?
Bölge yaz aylarında ziyaretçi alır ancak yoğun bir turizm merkezi değildir. Genel atmosfer sakinliğini korur.
2) İlçede hangi ekonomik faaliyetler öne çıkar?
Tarım ve küçük ölçekli balıkçılık temel geçim kaynaklarıdır. Yerel ticaret de önemli bir rol oynar.
3) Sahil alanları yürüyüş için uygun mu?
Evet, geniş kıyı şeridi yürüyüş ve dinlenme için uygundur. Özellikle sabah ve akşam saatleri tercih edilir.
Sonuç ve Öneri
Ondokuzmayıs, Karadeniz kıyısında doğal yapısını büyük ölçüde koruyan yerleşimlerden biridir. Deniz ve kırsal üretim aynı yaşam çizgisinde buluşur. İlçeyi ziyaret etmek isteyenler için sabah sahil yürüyüşü ve öğle saatlerinde yerel pazar gezisi iyi bir başlangıç olabilir. Böylece hem doğanın hem de yerel kültürün sakin ritmini yakından deneyimlemek mümkündür.
DAHA FAZLA SAMSUN HABERİ İÇİN TIKLAYINIZ





