Fındık taban fiyatları açıklandı...
Toprak Mahsulleri Ofisi, Giresun kalite fındığı kilosu 255 lira, levant kalite fındığı da kilosu 250 liradan alacak...
Geçen sezon Giresun kalite fındık taban fiyatı 200 lira, levant fındığında 195 lira olarak açıklanmasından yola çıkarsak, bugünkü artış toplamda yüzde 28,5 civarında...
50 randıman üzerindeki levant fındığa 5 lira, Giresun kaliteye de kilo başına 5 lira 10 kuruş ek ücret verileceğini hatırlatırsak, 50 randıman üzerindeki üründe kilo başına artış yüzde 30'a ulaşıyor...
Bu rakam, TÜİK'in geçenlerde açıkladığı yüzde 29,84'lük yıllık enflasyon artışının çok az üstünde, İTO ve ENAG'a göre de altında...
Bu fiyat, üretici için tatmin edici değil...
Çünkü üretici daha yüksek fiyat bekliyordu...
Yeni taban fiyatın analizi yapıldığında çok farklı bir tablo ortaya çıkıyor...
Önce serbest piyasa koşulları içinde bakılırsa, daha geçenlerde 160-170 lira bandına düşen levant fındığa 250 lira fiyat verilmesi, yüzde 56'lık bir artışı gösteriyor...
Öte yandan, taban fiyatı dolar bazında değerlendirecek olursak, bir kilo levant fındık, 47 bin 500 liradan hesaplanan kurla birlikte 5 dolar 26 cent ediyor...
Geçen sezon ise taban fiyat 4 dolar 92 centti...
Yani, 34 centlik bir artış söz konusu...
Madalyonun öbür yüzüne de bakalım...
İşçilik, zirai ilaç, gübre, patoz, akaryakıt ve nakliye ücretlerindeki artış, enflasyon rakamlarını çoktan aşmış durumda...
Mesela, geçen yıl bin 500 lira olan günlük işçi yevmiyesi 2 bin 500 lira civarında...
Asıl meseleyi, 4 gün önceki "Fındıkta aynı senaryolar" başlıklı köşe yazımda ifade etmiş, geçen sezon 400 lirayı gören ürün fiyatının 170 liraya düşürüldüğünü hatırlatarak bir uyarıda bulunmuştum:
"Fındığa enflasyonun üzerinde bir taban fiyat verileceğini sanmıyorum ama en azından spekülatif tezgâhlarla ürünü daha aşağıda bir rakamla satın almak isteyenlere 'gözdağı' verilebilir."
Fındığı daha dalındayken Avrupalı alıcılara satan "alivreciler"in fiyatı düşürmek için her fırsatı kollayacağını ve tekel konumundaki firmanın da izleyeceği alım politikasını az çok tahmin edebiliyorum...
Bu firma ve birlikte iş yaptığı tüccarlar erkenden alıma geçmeyip bekleyecektir...
Üstelik o firmanın elinde de geçen sezondan fındık var...
Bankalardan kredi alamayan tüccarların finans kaynağı olan firma, onlara da talimatı çoktan vermiştir: "İşareti bekleyin."
Alım olmayınca, paraya ihtiyacı olan üretici fındığını taban fiyatın çok altında satmak zorunda kalacaktır...
O yüzden TMO'nun üreticileri bekletmeden hızlı alım yapması ve ödemeleri kısa sürede gerçekleştirmesi gerekir...
Karadeniz'de 8 milyon insanın geçim kaynağı olan fındık, sadece bir ürün değil; evlenecek ve öğrenimlerini sürdürecek gençler, ev eşyalarını yenileyecek kadınlar, faiz borçlarını ödeyecek insanlar ve küçük esnaf için "hayati" bir meseledir...
Fındıktaki spekülasyonları önlemek kolay değil ama ihtiyaç olan para miktarı kadar ürünü pazara indirmek, en azından bu tezgâhları zorlamaktır...
Yeni fındık sezonu "Hayırlı olsun" diyorum...