- NATO üyesi bir ülkeye yapılan silahlı saldırı tüm ittifaka yapılmış sayılıyor.
- Kuzey Atlantik Antlaşması kapsamında kolektif savunma ilkesini içeren 5. madde açıklandı.
- Maddeye göre saldırıya uğrayan ülkeye askeri güç dahil destek verilebiliyor.
- Bu durum üye ülkelerin ortak güvenlik anlayışıyla birlikte hareket etmesini sağlıyor.
- Alınan kararlar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne bildiriliyor ve süreç izleniyor.
- Resmî kaynak NATO ve Birleşmiş Milletler; ayrıntılar Samsun Gazetesi’nde.
NATO’nun en kritik hükümlerinden biri olan 5. madde, bir üye ülkeye yapılan silahlı saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılacağını ifade ediyor. Kolektif savunma prensibini temel alan bu madde, NATO’nun güvenlik mimarisinin en önemli dayanaklarından biri olarak kabul ediliyor.
NATO’NUN TEMEL TAŞI: 5. MADDE
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) en önemli hükümlerinden biri olarak kabul edilen 5. madde, ittifakın kolektif savunma ilkesini içeriyor. Bu maddeye göre, NATO’ya üye ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yapılmış sayılıyor.
Bu ilke, NATO üyelerinin birbirlerinin güvenliğini garanti altına almasını sağlayan temel mekanizma olarak görülüyor. Böylece ittifak ülkeleri, ortak güvenlik anlayışı çerçevesinde hareket ederek saldırıya uğrayan üyeye destek vermeyi taahhüt ediyor.
BİR ÜLKEYE SALDIRI TÜM ÜYELERE YAPILMIŞ SAYILIYOR
NATO Antlaşması’nın 5. maddesinde, Avrupa veya Kuzey Amerika’da NATO üyesi bir ülkeye yönelik silahlı saldırının, ittifakın tamamına yapılmış bir saldırı olarak değerlendirileceği açık şekilde ifade ediliyor.
Bu durumda üye ülkeler, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51. maddesinde tanınan bireysel veya kolektif meşru müdafaa hakkını kullanarak saldırıya uğrayan ülkeye yardım etme yükümlülüğüne sahip oluyor.
ASKERİ GÜÇ KULLANIMI DAHİL DESTEK SAĞLANABİLİR
Maddeye göre NATO üyeleri, saldırıya uğrayan ülkenin güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli gördükleri her türlü önlemi alabiliyor. Bu önlemler arasında silahlı kuvvet kullanımı da yer alabiliyor.
İttifak üyeleri, saldırıya uğrayan ülkeye bireysel olarak veya diğer NATO ülkeleriyle birlikte hareket ederek destek verebiliyor. Amaç ise Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği sağlamak ve istikrarı korumak olarak ifade ediliyor.
BM GÜVENLİK KONSEYİ’NE BİLDİRİLİYOR
NATO’nun 5. maddesi kapsamında alınan tüm kararlar ve gerçekleştirilen müdahaleler Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne bildiriliyor.
BM Güvenlik Konseyi’nin uluslararası barış ve güvenliği sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alması durumunda ise NATO kapsamında yürütülen askeri veya savunma faaliyetleri sona erdirilebiliyor.
