Çalışma hayatında mesai sürelerine ilişkin tartışmalar yeniden gündemde. Dünyanın farklı ülkelerinde haftalık çalışma sürelerinin azaltılmasına yönelik düzenlemeler yapılırken, Türkiye’de de mevcut 45 saatlik sınırın değiştirilip değiştirilmeyeceği merak konusu oldu.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi’ndeki değerlendirmesinde çalışma sürelerinin azaltılması gerektiğini belirterek, dünyadaki uygulamalara dikkat çekti.
TÜRKİYE’DE YASAL SINIR 45 SAAT
Türkiye’de çalışma sürelerine ilişkin temel düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu’nda yer alıyor. Kanunun 63. maddesine göre genel bakımdan haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat olarak uygulanıyor.
Karakaş, dünyadaki örneklerle karşılaştırıldığında Türkiye’deki çalışma süresinin yüksek kaldığını belirterek mevcut sistemin yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.
DÜNYADA ÇALIŞMA SÜRELERİ KISALIYOR
Karakaş’ın aktardığı örneklere göre çalışma sürelerinin azaltılması uzun yıllardır farklı ülkelerin gündeminde bulunuyor.
Fransa’da haftalık çalışma süresi 35 saat seviyesine indirilirken İzlanda’da 35-36 saatlik çalışma modelleri denendi. Şili ve Kolombiya’da da çalışma sürelerinin azaltılmasına yönelik kademeli düzenlemeler hayata geçirildi.
Karakaş, Brezilya ve Meksika’daki son gelişmeleri de örnek göstererek çalışma hayatında daha kısa mesai sürelerine doğru küresel bir yönelim bulunduğunu ifade etti.
45 SAATTEN 40 SAATE DÜŞÜRÜLMESİ GÜNDEMDE
Karakaş, Türkiye’de haftalık çalışma süresinin ücretlerde herhangi bir kesinti yapılmadan 45 saatten 40 saate indirilmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.
Daha kısa çalışma sürelerinin çalışanların dinlenmesine daha fazla zaman ayırmasını sağlayacağını belirten Karakaş, bunun verimlilik ve iş hayatı açısından da olumlu sonuçlar doğurabileceğini savundu.
İKİ GÜN KESİNTİSİZ İZİN ÇAĞRISI
Karakaş’ın önerilerinden biri de çalışanlara haftada iki gün kesintisiz dinlenme hakkının güvence altına alınması oldu. Teknoloji ve yapay zekânın iş süreçlerini hızlandırdığına işaret eden Karakaş, çalışma hayatının da değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
Çalışma sürelerinin kısaltılmasının iş stresi ve yorgunluğun azaltılması, iş kazalarının önlenmesi, aile yaşamına daha fazla zaman ayrılması ve çalışan verimliliğinin artırılması açısından katkı sağlayabileceğini belirtti.
HENÜZ YASAL DEĞİŞİKLİK YOK
Türkiye’de mevcut durumda haftalık çalışma süresinin 40 saate indirildiğine ilişkin yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor. Karakaş’ın açıklamaları, çalışma süresinin azaltılmasına yönelik bir öneri ve değerlendirme niteliği taşıyor.
Bu nedenle çalışanlar açısından mevcut yasal çerçevede haftalık azami 45 saatlik çalışma süresi uygulanmaya devam ediyor.
