banner733

Sülük (rezervi, avı ve insan)

Samsun Kızılırmak Deltası Balık Gölleri Lagün Kompleksi (KDBGLK) Ülkemizin başta gelen Hirudo verbana tıbbî sülüğü rezervlerindendir. 450 milyon yıldan beri var olduğu tahmin edilen sülük (hirudo); balık, kurbağa ve kuşların önemli bir yem türü görevi yapmasına karşılık kendi neslini korumak için onları konak olarak kullanmaktadır. Sülük; onlardan istifade etmeyi ve onları tedavi (terapi) ederek onlara faydalı olma yeteneğini sürekli geliştirmektedir. Balık, kurbağa, kuş, manda ve sığır; sülüğün bu tıbbî yeteneğinden istifade etmektedirler. Sülüğün emdiği kan karşılığı enjekte ettiği salyası onlara şifa verip nesillerinin sağlıklı ve çok olmasını sağlar. Sülük; böylece manda ve sığır yetiştiricisinin de dostudur. Sülük; sağlıklı süt, sağlıklı et üretimine katkı sağlar.

Sülük ile konakları arasındaki bu örnek dayanışma-yardımlaşma ilişkisini insan 350.000 yıldır izlemektedir. İnsan; yaban hayvanların sülükten faydalandığını tespit edince evcil hayvanlarına da uyguladığında tedavi olduklarını görmüş (animalterapi). İnsan; zamanla kendisine de yaptığı sülük uygulamasından memnun olmuş (humanterapi). İnsan; çeşitli vakalarda tecrübelerini biriktirmiş, derlemiş, toparlamış, sözlü ve yazılı aktarmış. İnsan; bunları sistematikleştirdikçe sülük uygulaması bir yöntem haline gelmiştir, beşerîlikten meslekî, akademik ve bilimsel bir statüye yükseltilmiştir. Hirudoterapi veya Hirudotedavi adı verilen bu yöntemin beşerî, pratik ve profesyonel başarıları tıp alanında keşfedilmeyi bekleyen potansiyeline işaret etmektedir. Hızla gelişen bilim, teknoloji ve disiplinler arası sinerji (birliktelik, görevdaşlık) sayesinde sülükten ileri seviyede faydalanılabilir. Samsun Ondokuzmayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik-Rekonstrüktif-Estetik Cerrahi Bölümünde sülüğün kopuk organ tamirinde uygulanması ufuktaki fırsatlara ışık tutmaktadır.
ABD, Avrupa Birliği, Eski Sovyetler Birliği ülkeleri ve Uzak Doğu’da hayvan ve insan tedavisinde çok sayıda hirudoterapik başarılar gerçekleştirilmektedir. Ülkemizin gelişen tıp mevzuatı hirudotedaviye ilgi duyan tabiplerimizin önünü açmıştır. Türkiye’miz özellikle Samsun’umuz böylece kendi yerli canlı tıbbî cihazını yabancı ülkelere ihraç ettiği kadar yerli ve yabancı hasta tedavi edebilme imkânlarını genişletecektir. Hirudoterapi; Sağlık Kenti Samsun Stratejisi’nin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaya devam edecektir.

Sülüğün kendi neslini yenileyebilmesi insanın ve tabiatın masum ortakları olan bitki (flora) ve hayvanın (fauna) müşterek hakkıdır. Bunu insan sülük avını sülük neslini koruma bilinciyle yapması ve diğer çeşitleri keşfedip değerlendirmesi ile sağlayabilir (diversifikasiyon). Bu çeşitlilik sülüğü ağırlaşan ekonomik yükünden kurtarabilir. Bunun için KDBGLK’nin sunduğu ekolojik çeşitlilik ekonomik zenginliğe dönüştürülüp değerli döviz karşılığı ihraç edilmelidir. Mandaların tekrar çoğalması ve sazın ihraç edilmesi çeşitliliğin korunmaya katkısının ve ekonomik olarak değerlendirildiğinin başarılı örnekleridir.

Burada kilit insandır, özellikle KDBGLK’nin yerlisi ve kuruluşlarıdır. Yerli çeşitli bitki ve hayvanlar üzerinde uzmanlaşıp ekolojik bir ekonomik özgürlük kazanmalıdır. Bunu gerçekleştirmek tüm ilgililerin yani kamunun, sivil toplum kuruluşların ve inisiyatiflerin yerli ile birlikte stratejik hedefler tayin etmesi ile mümkün olabilir. Daha ana okul seviyesinde iken yerli çocuğun ilgisi bu çeşitliliğe çekip ömür boyu yetiştirilmelidir. Yerli; meslekî donanımları geliştikçe sahasında genç yaşta uzmanlaşıp bu bitki ve canlıların neslini koruyarak değeri yüksek, ileri seviyede ürün ve hizmet geliştirebilir. Bu ürünlerin; değerleri korunarak ihraç edildiğinde işsizliğin ve sebep olduğu göçün azalmasına, kırsalın kalkınmasına vesile olabilecekleri şimdiden görünmektedir. Bu başarılı yerli genç ta içinde yaşamayı zaten çok sevdiği ve gelirini kazandığı tabiatı ve kırsalı daha fazla sever, daha iyi korur, öz güveni yüksek olur, daha iyi tanıtır, bilimselleştirir, ulusallaştırır, küreselleştirir, yabancı dile de sahip olduğunda yabancı uzman turistlerden ilave kazanç elde eder. Böyle bir yerli genç halkını, ülkesini, devletini, ailesini ve tabiatı memnun ve mutlu eder, umut dolu bir geleceğin temelini sağlamlaştırır.

YAZARLAR:    
Melike Sert, Samsun OMÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik 4üncü sınıf öğrencisi.

Muhammet Şen, Hirusan Tıbbi Sülükleri

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner651

banner682