Milyonlarca emekli, dul ve yetim bayram ikramiyelerine yapılacak olası artış için gözlerini Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çevirmişti. Lakin zam yerine ikramiye ve aylıkların Şeker Bayramı öncesi ödenmesine ilişkin müjde geldi emekliye.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Grup Toplantısında yaptığı konuşmada emeklilere yönelik sözlerine “ müjde” diyerek başladı. Emekli nefesini tuttu bekledi ama Erdoğan yalnızca ikramiyelerin ve aylıkların bayram öncesi hesaplara yatırılacağını açıkladı. Milyonların ikramiyelere zam hevesi böylece kursaklarında kaldı. Bu yıl artış yapılmayan bayram ikramiyeleri geçen yıl olduğu her iki dini bayramda 4 bin TL olarak ödenecek.
Oysa çok büyük beklentiye sokulmuştu dar ve sabit gelirli kitle. İkramiyelerin en azından 1000 TL artışla 5 bin TL’ye çıkarılacağı yaygın olarak konuşuluyordu, medyada buna yönelik haberler her gün yer alıyordu. 17 milyonluk kitle de hesabını kitabını buna göre planlıyordu. Gerçi 5 bin TL olsa bile bayramlık temel gereksinimleri karşılamayacağı gibi, kurbanlık da satın alınamazdı bu parayla. Yine de 5 bin lirayı, “Hiç yoktan iyidir” diye içselleştirmiş ve zam haberini beklemeye koyulmuşlardı.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, son torba yasayı Meclis’e sunmadan önce düzenlediği basın toplantısında ABD-İsrail -İran arasında süren savaşı gerekçe göstererek yasa teklifinde ikramiyelere zam yapılmasına ilişkin maddenin yer almadığını günler öncesi duyurmuştu. Yine de umutlar tükenmemişti. Gözler bu konuda son kararı verecek Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çevrilmişti. Ancak Erdoğan, Grup Toplantısındaki konuşmasıyla ikramiyelere zam yapılmayacağı anlaşıldı.
Bu yıl da emekli, dul ve yetim 4 bin TL tutarındaki ikramiye ile yetinmeye çalışacak. Geçen yıldan bu yana resmi enflasyon yüzde 30’ları aşmışken, hayat pahalılığı savaşın da etkisiyle tepe yapmışken, son günlerde her ürüne akaryakıt başta en az yüzde 10-15 arası zam gelmişken 4 bin TL ancak çerez parası olur garibanlara. Ne var ki beklenen bin TL artış bile esirgendi onlardan, “bütçe disiplini var, bölgemizde savaş devam ediyor” denilerek. Yine mahzunları oynayacaklar, bayram günü ellerini öpmeye gelecek torunlarına harçlık verememenin ezikliğini yaşayacaklar.
Emeklinin içinde bulunduğu iç açıcı olmayan halini yapılan bir araştırma ile bir kez daha kanıtlandı. CHP tarafından yurt genelinde gerçekleştirilen araştırmaya göre, aylıkları yetmediği için 17 milyon emeklinin yüzde 44.5’i çalışmaya devam ediyor, yüzde 26’sı iş arıyor. Emeklilerin neredeyse yarısı aylıkları yetmediği için çocuk ve yakınlarının desteği ile geçinmeye çalışıyor. Emeklinin yüzde 51’i ayda bir, yüzde 15’i haftada bir et yiyebiliyor. Yüzde 33’ü ise hiç et tüketemiyor. 5 milyonunun 20 bin TL aylıkla yaşamaya çalıştığı emeklinin yüzde 89’u ay sonunu getiremiyor. Aylıkların yüzde 48’i gıdaya, yüzde 26’sı kiraya, yüzde 24’ü faturaya, yüzde 2’si sağlık harcamalarına gidiyor. Avrupalı mevkidaşları ellerine geçen yüksek parayla ülke ülke gezerken, Türk emeklisinin yüzde 57.2’si hiç tatile gidemiyor. Yüzde 80’i lokantada yemek yiyemiyor. Eğer belediyelerin Kent Lokantaları olmasa dışarıda yemek yemeyi iyiden iyiye unutacaklar. Oysa önceki yıllarda ailesi ile birlikte haftada ya da en az ayda bir lüks lokantalara gidebiliyordu, sinema ve tiyatro izleyebiliyordu. Şimdi aldıkları 20 bin TL aylıkla nasıl sosyalleşebilirler. Zorunlu temel ihtiyaçlarını karşılamaları nedeniyle kıt aylıkları hemen tükeniyor. Araştırmanın öne çıkan temel başlıkları böyle. Gerçi daha çok detayı var araştırmanın ama öncelikli temel sorunlar bunlar.
SGK’ya kayıtlı 12 milyon 239 bin emekli, 4.5 milyon dul ve yetim olmak üzere toplam 17 milyonluk kitlenin net fotoğrafı bu şekilde. Hiç lafı eğip bükmeye gerek yok, toplumun en çok ezilen kesimi emekliler, dul ve yetimler. 25 bin, 20 bin, 12 bin 500, 6 bin, 5 bin TL aylıklarla geçinmek için adeta mucizeler yaratıyorlar. Hal böyle iken çok istemelerine karşın ikramiyelerine zam yapılmadı, hevesleri kursaklarında kaldı.