- Tahran’da Hamaney sonrası geçici liderlik süreci başlatıldı.
- Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi göreve getirildi.
- Kalıcı lideri Uzmanlar Meclisi’nin belirleyeceği açıklandı.
- Vatandaşa etkisi: ülkede siyasi belirsizlik ve güvenlik kaygısı arttı.
- Takip/sonraki adım: Uzmanlar Meclisi Tahran’da toplanacak.
- İran Anayasası sürecin işleyişini resmi olarak düzenliyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenlediği saldırıda yaşamını yitirdiği bildirilen İran’ın dini lideri Ali Hamaney sonrası Tahran’da yeni liderlik süreci başladı.
İran’da geçici dini liderlik görevine, Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi getirildi. Atamanın geçici liderlik konseyi kararıyla yapıldığı açıklandı.
HAMANEY’İN CENAZESİ ENKAZDAN ÇIKARILDI
İsrail savaş uçaklarının Hamaney’in konutunu hedef aldığı ve saldırıda ailesinden bazı isimlerin de hayatını kaybettiği öne sürüldü. Hamaney’in cenazesinin enkazdan çıkarıldığı, vücuduna şarapnel parçalarının isabet ettiği iddia edildi. Olayla ilgili resmi makamlardan ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Yaklaşık 37 yıldır İran’ın en üst siyasi ve dini otoritesi konumunda bulunan Hamaney’in ölümü, ülkede ve bölgede dengeleri değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
KALICI LİDERİ UZMANLAR MECLİSİ SEÇECEK
İran Anayasası’na göre dini lider, Ayetullahlardan oluşan Uzmanlar Meclisi (Meclis-i Hobregan) tarafından seçiliyor. Meclisin Tahran’da toplanarak yeni “Rehber”i (Veliyy-i Fakih) belirlemesi bekleniyor. Sürecin bir ya da birkaç oturumda tamamlanabileceği ifade ediliyor.
Yeni lider ilan edilene kadar anayasal yetkilerin Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı’ndan oluşan üçlü heyet tarafından kullanılacağı bildirildi.
LİDERLİK İÇİN ÖNE ÇIKAN İSİMLER
Geçici olarak Arafi göreve getirilmiş olsa da dini liderlik için adı geçen üst düzey isimler arasında şu isimler yer alıyor:
Gulam Hüseyin Muhsini Ejei
Ali Rıza Arafi
Sadık Laricani
Hasan Humeyni
Hasan Ruhani
Seyyid Müçteba Hamaney
Özellikle Hasan Humeyni’nin ismi öne çıkarken, sürecin sürpriz bir adayla sonuçlanabileceği de dile getiriliyor.
ALİ RIZA ARAFİ KİMDİR?
1959 yılında İran’ın Meybod kentinde doğan Ali Rıza Arafi, dini eğitimini Kum’daki medreselerde tamamladı. Uzun yıllar İran’daki dini eğitim yapılanmasında önemli görevler üstlenen Arafi, halen yasaların İslam’a uygunluğunu denetleyen Anayasa Koruma Konseyi’nde görev yapıyor.
Daha çok eğitim ve dini bürokrasi kökenli bir isim olarak bilinen Arafi’nin güvenlik ya da askeri bir geçmişi bulunmuyor.
SÜRECİN BÖLGESEL ETKİSİ
Uzmanlara göre yeni seçilecek dini lider, İran’ın iç siyasetinin yanı sıra bölgedeki askeri ve diplomatik süreci de doğrudan etkileyecek. Daha ılımlı bir ismin seçilmesi halinde diplomasi kanallarının güçlenebileceği, mevcut çizgiyi sürdürecek bir liderin göreve gelmesi durumunda ise gerilimin devam edebileceği değerlendiriliyor.