ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetleri, İsviçre'nin Bürgenstock kentinde kritik bir toplantı için bir araya geldi. Aylar süren çatışmaların ardından sağlanan kırılgan ateşkesin geleceğini şekillendirebilecek görüşmelerde bölgesel güvenlik, enerji politikaları ve ekonomik yaptırımlar masaya yatırıldı.
LÜBNAN VE NÜKLEER DOSYA ÖNE ÇIKTI
ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran'ı Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf temsil ediyor. Görüşmelere arabulucu olarak katılan Katar ve Pakistan heyetleri de taraflar arasındaki diyaloğun sürdürülmesi için temaslarını sürdürüyor.
Toplantı öncesinde Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının devam etmesi halinde ABD ile varılan mutabakatın uygulanmasının mümkün olmayacağını açıkladı. İranlı yetkililer, ateşkes ihlallerini görüşmelerin ana gündem maddelerinden biri olarak öne çıkardı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIMLAR MASADA
Washington yönetimi ise görüşmelerin ilk etapta Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması başlıkları üzerine planlandığını bildirdi. Ancak Lübnan'da yeniden yükselen gerilim nedeniyle ateşkes konusu da öncelikli gündem maddeleri arasına alındı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, nükleer dosya ve Lübnan'daki ateşkes konusunda ilerleme sağlanmasını hedeflediklerini söyledi.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPALI TUTUYOR
Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutma kararını sürdürmesi, küresel enerji piyasalarında endişeleri artırdı. İran, ABD'nin İsrail üzerinde yeterli baskı kuramadığını ve Lübnan'daki çatışmaların devam ettiğini savunarak boğazın yeniden açılmasını erteledi.
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, enerji piyasalarında risk algısını yükseltirken, ABD Başkanı Donald Trump da daha önce boğazın kapalı kalmasının küresel ekonomi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunmuştu.
TAHRAN'DA GÖRÜŞ AYRILIĞI
İsviçre'deki temaslar sürerken İran içinde de müzakereler konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor. Muhafazakâr çevreler ABD'nin taahhütlerini yerine getirmediğini savunarak görüşmelere tepki gösterirken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise anlaşmanın İran'ın çıkarlarına hizmet edeceğini belirtiyor.
Pezeşkiyan, ABD'nin temel beklentisinin İran'ın nükleer silah edinmemesi olduğunu ifade ederek, İran'ın zaten bu yönde bir hedefinin bulunmadığını ve bunu yazılı olarak da taahhüt ettiklerini dile getirdi.
GÖRÜŞMELERİN GECEYE KADAR SÜRMESİ BEKLENİYOR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sabah saatlerinde arabulucu ülkelerle ayrı görüşmeler yapılacağını, öğleden sonra ise dört ülkenin katılımıyla kapsamlı bir oturum düzenleneceğini açıkladı. İran heyeti, müzakerelerin gece saatlerine kadar devam etmesini planladıklarını ve şimdilik ek bir görüşme günü öngörmediklerini bildirdi.
