Havza Atatürk Evi Müzesi: Millî Mücadelenin İlk Karargâhı

Samsun’un Havza ilçesinde bulunan Havza Atatürk Evi Müzesi, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 25 Mayıs–13 Haziran 1919 tarihleri arasında Millî Mücadele sürecinde kullandığı tarihi karargâh binasıdır. Paşa, Samsun’a çıkışından kısa bir süre sonra işgale karşı bağımsızlık mücadelesinin ilk adımlarını burada atmıştır.

Tarihi Mesudiye Oteli binası, 1994 yılında müze haline getirilmiş ve 2001 yılında aslına uygun olarak restore edilerek özel müze statüsünde tescillenmiştir. Osmanlı tapu kayıtlarına göre binayı otel haline getirip işletmeye açan ilk kişi, Havza eşrafından Hurdazlı İsa Efendi’dir. 1917 yılında otel, Ali Baba’ya devredilmiş ve Havza’nın en seçkin konaklama merkezi olarak hizmet vermeye devam etmiştir.

19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basmasının ardından, Mustafa Kemal Paşa’nın karargâhını Havza’ya taşıyacağı haberi üzerine dönemin Kaymakamı Fahri Bey, Mesudiye Oteli’ni Paşa ve maiyetindeki askeri ile sivil memurların kullanımına tahsis etmiştir. Otelin birinci katında kuzeybatı ve kuzeydoğu yönünde bulunan iki odadan biri Paşa’nın çalışma odası, diğeri yatak odası olarak hazırlanmış, diğer odalar ise maiyetteki personel ve Havza’nın ileri gelenlerine ayrılmıştır.

Cadde üzerinde bulunan kâgir bina, zemin üstü iki katlı olup, birinci katta dört, ikinci katta beş oda bulunmaktadır. Tavan ve tabanı ahşap olan bina, kırma çatı ile örtülüdür. Müze, ziyaretçilerine Mustafa Kemal Paşa’nın Millî Mücadele yıllarındaki yaşamına ve karargâhındaki çalışmalara dair eşsiz bir tarih deneyimi sunmaktadır.