Samsun’un Alaçam ilçesinde bulunan Alaçam Mübadele Müzesi, ziyaretçilerini 20. yüzyılın en önemli toplumsal olaylarından biri olan mübadele tarihine götürüyor.Müze, etnografik eserlerden oluşan tematik bir koleksiyon sunarken, 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’na eklenen protokolle zorunlu göçe tabi tutulan mübadillerin günlük yaşamını yansıtan objeleri, belgeleri ve fotoğrafları sergiliyor.
Müze binası, 19. yüzyılın son çeyreğinde İptidai Mektebi olarak inşa edilmiş, daha sonra farklı kamu hizmetlerinde kullanılmış ve 2010 yılında Samsun İl Özel İdaresi tarafından restore edilerek 2012’de müze olarak ziyarete açılmıştır. Zemin üstü tek katlı bina, kırma çatısı ve Marsilya kiremit örtüsüyle dönemin mimarisini yansıtıyor.
Lozan Antlaşması ek protokolüne göre İstanbul ve Batı Trakya hariç Yunanistan’daki Türkler ile Türkiye’deki Rumlar zorunlu göçe tabi tutulmuş, bu kitlesel göç “mübadele” olarak adlandırılmıştır. Anadolu’dan Yunanistan’a yaklaşık 1 milyon 250 bin Ortodoks Hıristiyan Rum göç ederken, Anadolu’ya yaklaşık 500 bin Müslüman Türk taşınmıştır. Samsun’a ise 31 Aralık 1923 ile Temmuz 1924 tarihleri arasında 44 bin 255 göçmen gelmiştir ve bu göçmenler Alaçam, Tekkeköy, Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba, Terme ilçelerine yerleştirilmiştir.
Müzenin giriş katında dokümantasyon bölümü yer almakta olup, mübadele ve Alaçam tarihine ait yayınlar, fotoğraf albümleri ve belgeler ziyaretçileri karşılamaktadır. İkinci katta ise mübadillere ait günlük yaşam objeleri, özel gün kıyafetleri ve çeyizler sergilenmektedir. Vitrinlerde bindallı, gelinlik, cepken, şalvar gibi kadın giysileri, erkek kıyafetleri, çevreler, kuşaklar, peşgirler ve mutfak eşyaları yer almaktadır. Ayrıca mübadillerin göç esnasında çekilen fotoğrafları, yol belgeleri ve kurtuluş savaşı belgeleri de müzede görülebilmektedir.
Müze, ziyaretçilerine hem mübadele tarihini öğrenme hem de bir dönemin kültürel mirasını yakından tanıma fırsatı sunuyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Mübadiller kaybedilmiş toprakların aziz hatıralarıdır” sözü, müzede bu tarihi deneyimi özetleyen önemli bir rehber niteliği taşıyor.
Kaynak:
Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Samsun’un Alaçam ilçesinde bulunan Alaçam Mübadele Müzesi, ziyaretçilerini 20. yüzyılın en önemli toplumsal olaylarından biri olan mübadele tarihine götürüyor.Müze, etnografik eserlerden oluşan tematik bir koleksiyon sunarken, 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’na eklenen protokolle zorunlu göçe tabi tutulan mübadillerin günlük yaşamını yansıtan objeleri, belgeleri ve fotoğrafları sergiliyor.
Müze binası, 19. yüzyılın son çeyreğinde İptidai Mektebi olarak inşa edilmiş, daha sonra farklı kamu hizmetlerinde kullanılmış ve 2010 yılında Samsun İl Özel İdaresi tarafından restore edilerek 2012’de müze olarak ziyarete açılmıştır. Zemin üstü tek katlı bina, kırma çatısı ve Marsilya kiremit örtüsüyle dönemin mimarisini yansıtıyor.
Lozan Antlaşması ek protokolüne göre İstanbul ve Batı Trakya hariç Yunanistan’daki Türkler ile Türkiye’deki Rumlar zorunlu göçe tabi tutulmuş, bu kitlesel göç “mübadele” olarak adlandırılmıştır. Anadolu’dan Yunanistan’a yaklaşık 1 milyon 250 bin Ortodoks Hıristiyan Rum göç ederken, Anadolu’ya yaklaşık 500 bin Müslüman Türk taşınmıştır. Samsun’a ise 31 Aralık 1923 ile Temmuz 1924 tarihleri arasında 44 bin 255 göçmen gelmiştir ve bu göçmenler Alaçam, Tekkeköy, Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba, Terme ilçelerine yerleştirilmiştir.
Müzenin giriş katında dokümantasyon bölümü yer almakta olup, mübadele ve Alaçam tarihine ait yayınlar, fotoğraf albümleri ve belgeler ziyaretçileri karşılamaktadır. İkinci katta ise mübadillere ait günlük yaşam objeleri, özel gün kıyafetleri ve çeyizler sergilenmektedir. Vitrinlerde bindallı, gelinlik, cepken, şalvar gibi kadın giysileri, erkek kıyafetleri, çevreler, kuşaklar, peşgirler ve mutfak eşyaları yer almaktadır. Ayrıca mübadillerin göç esnasında çekilen fotoğrafları, yol belgeleri ve kurtuluş savaşı belgeleri de müzede görülebilmektedir.
Müze, ziyaretçilerine hem mübadele tarihini öğrenme hem de bir dönemin kültürel mirasını yakından tanıma fırsatı sunuyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Mübadiller kaybedilmiş toprakların aziz hatıralarıdır” sözü, müzede bu tarihi deneyimi özetleyen önemli bir rehber niteliği taşıyor.
Kaynak: Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
