Alaçam Mübadele Müzesi – Samsun

GİRİŞ Alaçam Mübadele Müzesi, 2012 yılında ziyarete açılmış tematik bir etnografik müzedir. Müze, 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması ek protokolü kapsamında zorunlu göçe tabi tutulan mübadillerin yanlarında getirdikleri eşya ve belgeleri sergiler. Alaçam Mübadele Müzesi, ziyaretçilerine hem tarih hem de kültür turizmi deneyimi sunar.

MÜZE BİNASI VE TARİHÇESİ Müze binası, 19. yüzyılın son çeyreğinde İptidai Mektebi olarak inşa edilmiştir. Tek katlı ve zemin üstü yapıda olan bina, kırma çatılı ve Marsilya kiremit örtülüdür. Zaman içinde farklı kamu işlevlerinde kullanılmış ve 2010 yılında Samsun İl Özel İdaresi tarafından restore edilmiştir.

MÜBADALE VE SERGİLER Lozan Antlaşması ek protokolüyle başlayan mübadele, Anadolu’dan Yunanistan’a yaklaşık 1 milyon 250 bin Ortodoks Rum, Yunanistan’dan ise yaklaşık 500 bin Müslüman Türkün göç etmesiyle tarihin ilk resmi zorunlu göçünü oluşturmuştur. Mübadillerin bir kısmı Alaçam, Tekkeköy, Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba ve Terme ilçelerine yerleştirilmiştir.

Müzenin giriş katı, dokümantasyon bölümü ve mübadeleye dair fotoğraf albümleri ile donatılmıştır. İkinci katta ise eserler sergilenir; burada mübadeleye dair belgeler, mübadil kıyafetleri, çeyiz eşyaları, mutfak gereçleri ve mesleki aletler ziyaretçileri karşılar.

SERGİDE ÖNE ÇIKAN ESERLER Kıyafetler: Bindallı, gelinlik, cepken, şalvar, başörtüsü ve erkek giysileri. Ev eşyaları: Sandıklar, kıl ve keten dokuma çevreler, mutfak gereçleri. Belgeler ve Fotoğraflar: Göç belgeleri, pasaportlar, kurtuluş savaşı ile ilgili evraklar ve mübadillerin göç esnasında çekilmiş fotoğrafları. Çeyiz Eserleri: Tel kırma, tel sarma ve zincir işlemeli çeyizler, mübadil kültürünü yansıtır.

NASIL GİDİLİR? Müze, Samsun-Sinop karayolunun yaklaşık 55’inci kilometresinde, Alaçam İlçesi merkezinde yer alır. Adres: Çeşme Mah. Eski Şube Sok. No:8, Alaçam, Samsun. Mübadil kadınlara ait bindallı ve gelinlikler vitrinde sergileniyor. Tel kırma ve tel sarma işlenmiş çeyiz sandıkları. Göç belgeleri ve mübadillerin pasaportları. Mutfak eşyaları ve günlük kullanım objeleri. Mübadillerin göç esnasında çekilmiş fotoğrafları. Müze binasının restorasyon sonrası görünümü. Alaçam Mübadele Müzesi, Samsun gezilecek yerler listesinde kültür turizmi açısından mutlaka ziyaret edilmesi gereken bir noktadır. Burada hem mübadil tarihine tanıklık edebilir hem de Anadolu’nun kültürel mirasını keşfedebilirsiniz.