Siyasi irade 16 bin 881 TL olan en düşük emekli aylığının yüzde 18.48 oranında artışla 20 bin TL’ye yükseltilmesine karar verdi. Yasa teklifinin 15 Ocak Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmesinin ardından önümüzdeki hafta TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesi bekleniyor.
Teklifin yasalaşması ile 4 milyon 917 bin emeklinin aylığı 20 bin TL olacak. Milyonlarca emekli kök aylıkları ile 20 bin TL arasında oluşan farkı yasanın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından alacak. En düşük aylığa diğer emekli aylıklarına yapılan yüzde 12.19 oranındaki zammın üzerinde yüzde 18.48 oranında artış yansıtılması olumlu görünse bile devede kulak misalinden ileri gitmeyecek. Zira yüzde 18.48’lik artış açlıkla boğuşan emekliye sadece 1062 TL kazandıracak. Eğer yüzde 12.19 oranında zam yapılsaydı en düşük aylık 18 bin 938 TL olacaktı. Sözüm ona İyileştirme ile sadece 1062 TL fark oluştu. Mevcut hayat koşullarında bu artışın gariban kitleye hiçbir şey kazandırmayacağı, refah payını artırmayacağı ortada.
İktidar kök aylıklarda radikal düzenleme gerçekleştirmeden 2019 yılından bu yana Hazine ve Maliye Bakanlığı desteğiyle en düşük aylık uygulamasını sürdürüyor. Bu yöntemden ötürü prim kazancı ve prim ödeme gün sayısı yüksek olan emekli ile prim kazancı ve prim ödeme gün sayısı düşük olan emekli aynı aylığı almaya başladı. Uygulama emekliler arasında eşitsizlik ve adaletsizlik oluşturdu. Prim ödeme gün sayısı fazla olan emekli haklı olarak, “Günahımız yüksek kazançtan prim ödemek mi” diye serzenişte bulunuyor.
En düşük aylığın 20 bin TL’ye çıkarılması ile emekli arasında var olan eşitsizlik daha artacak. Mevcut durumda 4 milyon 11 bin emekli 16 bin 881 TL tutarında aylık alırken, bu sayı 20 bin TL ile birlikte 4 milyon 917 bine çıkacak. Veriler emekli arasında artan adaletsizliği net şekilde gözler önüne seriyor. Yasanın hayata geçmesiyle kök aylığı ve ek ödemeleri toplamı 20 bin TL’nin altında kalan emeklinin aylıkları Hazine ve Maliye Bakanlığı desteğiyle bu tutara yükselecek. 3600 gün prim ödeyenle 7200 gün prim ödeyen emekli yoksullukta eşitlenmiş olacak. Eğer en düşük aylığa Hazine desteği uygulaması önümüzdeki yılarda da sürerse 12 milyona yakın işçi ve Bağ-Kur emeklisinin tümü yüksek veya düşük prim ödeme fark etmeksizin sefalet aylığında eşitlenecek.
Milyonlar yıllardır devam eden eşitsizliğin ortadan kaldırılması için ivedilikle 2000 sonrası emeklilerini kapsayacak intibak yasasının çıkarılmasını talep ediyor. Aynı prim ödeme gün sayısına sahip 2000 yılı öncesi işçi ve Bağ-Kur emekli aylığı ile 2000 yılı sonrası emekli aylıkları arasındaki fark yeni intibak yasası ile giderilebilir. Zira 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası uyarınca 2000 yılından bu yana SSK ve Bağ-Kur emekli aylıkları memur maaş katsayısına göre değil, TÜİK’in kuşkulu 6 aylık TÜFE oranında artırılıyor. Bu uygulama aylıklar arasında derin uçurum yarattı. Hem 2000 öncesi işçi ve Bağ-Kur emeklilerini kapsayan intibak yasası hayata geçirilerek aylıklarında görece iyileştirme sağlanmıştı. Söz verilmesine karşın 2000 yılı sonrası emeklilerini kapsayan intibak yasası hale çıkarılmadı.
CHP asgari ücretin net 39 bin TL’ye, en düşük emekli aylığının da bu tutarda olması amacıyla TBMM Genel Kurulu’nda 7/24 esasına göre nöbet eylemi başlattı. CHP’li vekiller istemlerinin hayata geçmesi için “Meclis’i terk etmeme” eylemini sürdürüyor. En düşük aylığın 20 bin TL’ye çıkarılmasını öngören yasa teklifinin TBMM Genel Kuru’nda görüşülüp karara bağlanmasına dek CHP’li vekillerin eylemi sürecek. Ne var ki iktidarın en düşük aylığı 39 bin TL’ye yükseltme gibi niyeti olmadığından gariban emekli Temmuz 2026’ya değin 20 bin TL’ye talim edecek. Bu sürede iğneden ipliğe her şeye devasa zam gelecek, milyonlar zor koşullarda ayakta kalma mücadelesine devam edecek. Açlık sınırı 30 bin TL’yi aştı, en düşük aylık 20 bin TL. Her iki tutar emeklinin içinde bulunduğu durumu zaten gözler önüne seriyor.