Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan denetimler kapsamında bazı sigortalılık kayıtları geçmişe dönük olarak incelemeye alınabiliyor. SGK Uzmanı Dilek Ete, e-Devlet üzerinden alınan hizmet dökümlerinde görülebilen K, S ve Ş harflerinin ne anlama geldiğini anlatarak vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
BİN 27 GÜNLÜK PRİMİ İPTAL EDİLDİ
Adana’da geçtiğimiz ocak ayında emekli olan bir vatandaş, SGK’dan gelen yazıyla büyük şaşkınlık yaşadı. İşveren hakkında sahte sigortalılık işlemleri ve vergi kaçakçılığı gerekçesiyle yürütülen inceleme sonucunda vatandaşın bin 27 günlük priminin iptal edildiği belirtildi. Vatandaşa daha önce ödenen 137 bin liralık emekli aylığının da faiz uygulanarak 158 bin lira olarak geri istendiği aktarıldı. Yaşanan duruma tepki gösteren vatandaş, gerçekten çalıştığını ve bunu şahitlerle kanıtlayabileceğini söyledi.
FİİLEN ÇALIŞANLAR DA ETKİLENEBİLİYOR
Konuyu değerlendiren SGK Uzmanı Dilek Ete, sahte sigortalılık incelemelerinde bazı kişilerin yalnızca prim ödeyerek kendilerini sigortalı gösterdiğinin tespit edilebildiğini, ancak toplu incelemeler sırasında fiilen çalışan bazı vatandaşların da süreçten etkilenebildiğini söyledi. Ete, gerçekten çalışmış kişilerin iş yerindeki faaliyetlerini kanıtlayan belgeleri zamanında sunmalarının önem taşıdığını ifade etti.
TOPLU İPTALLERDE RAPORLAR ÖNEM TAŞIYOR
Denetim sırasında iş yerinde kayıtlı bulunan tüm çalışanlarla tek tek görüşülmesinin her zaman mümkün olmadığını belirten Ete, bazı durumlarda çok sayıda sigortalının kaydının birlikte incelemeye alınabildiğini söyledi.
Ete’ye göre, gerçekten çalıştığını kanıtlayabilecek durumda olan vatandaşların denetim sürecini beklemeden SGK’ya başvurması ve ellerindeki belgeleri sunması önemli.
E-DEVLET’TE K, S VE Ş HARFLERİ NE ANLAMA GELİYOR?
Dilek Ete, vatandaşların e-Devlet üzerinden barkodlu SGK hizmet dökümünü kontrol etmelerini önerdi.
Ete’nin aktardığına göre hizmet dökümünde görülebilen harflerin anlamları şöyle:
K: Kontrollü iş yeri
S: Sahte iş yeri
Ş: Şüpheli iş yeri
Ete, bu ifadelerin hizmet dökümünde görülmesi halinde ilgili sigortalılık kayıtlarının denetim ve inceleme sürecinde olabileceğini belirtti.
K, S VE Ş HARFİNİ GÖRENLER NE YAPMALI?
Hizmet dökümünde bu harflerden birini gören vatandaşların süreci yakından takip etmesi gerektiğini söyleyen Ete, fiilen çalıştığını kanıtlayabilecek kişilerin SGK’ya başvurabileceğini ifade etti. Vatandaşların çalıştıkları döneme ilişkin ücret bordrosu, banka kaydı, iş yeri yazışmaları, çalışma belgeleri ve diğer destekleyici kayıtları saklamasının olası bir incelemede önem taşıyabileceği belirtildi. Ete, vatandaşların SGK’dan resmi bir çağrı gelmesini beklemeden de durumları hakkında bilgi almak için kuruma başvurabileceklerini söyledi.
EMEKLİ MAAŞI DA GERİ İSTENEBİLİYOR
Sigortalılık süresinin geçersiz sayılması, emeklilik için gerekli prim gün sayısının düşmesine neden olabiliyor. Bu durumda emeklilik hakkının yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebiliyor. Ete, inceleme sonucunda emekliliği iptal edilen kişilerden daha önce ödenen aylıkların yanı sıra bazı sağlık harcamaları ve ikramiye ödemelerinin de geri talep edilebildiğini ifade etti.
“SGK DENETİMLERDE TEKNOLOJİDEN YARARLANIYOR”
Dilek Ete, SGK’nın sigortalılık kayıtlarını incelerken teknolojik analiz yöntemlerinden ve yapay zekâ destekli sistemlerden yararlandığını öne sürdü. Bu nedenle özellikle gerçekte çalışmadan yalnızca prim yatırılarak oluşturulan sigortalılık kayıtlarının ilerleyen dönemde tespit edilebileceğini belirten Ete, vatandaşların hizmet dökümlerini düzenli kontrol etmeleri gerektiğini söyledi.
EK-5 TARIM SİGORTASI İÇİN UYARI
Ete, Ek-5 Tarım Sigortası kapsamında yapılan işlemler konusunda da vatandaşlara uyarıda bulundu. Fiilen tarımsal faaliyette bulunmayan kişilerin yalnızca emeklilik amacıyla bu kapsamda sigortalı gösterilmesinin ilerleyen yıllarda incelemeye konu olabileceğini söyleyen Ete, sigortalılık statüsünün kişinin gerçek çalışma durumuyla uyumlu olması gerektiğini ifade etti.
HİZMET DÖKÜMÜNÜ DÜZENLİ KONTROL EDİN
Vatandaşların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini belirli aralıklarla kontrol etmeleri gerektiğini vurgulayan Ete, emeklilik planlamasının da doğru sigortalılık statüsü üzerinden yapılması gerektiğini belirtti. Uzman isim, emekliliğe yaklaşan vatandaşların özellikle prim günleri, iş yeri kayıtları ve hizmet dökümlerindeki açıklamaları kontrol ederek olası bir sorunla karşılaşmaları halinde SGK’dan bilgi almalarını önerdi.
