Çalışanların temel hakları arasında yer alan hafta tatili, Anayasa ve 4857 sayılı İş Kanunu ile güvence altına alınıyor. Mevzuata göre işçilere 7 günlük zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilmesi gerekiyor.
HAFTA TATİLİ 24 SAATTEN AZ OLAMAZ
Anayasa’nın 50’nci maddesinde dinlenme hakkı güvence altına alınırken, İş Kanunu kapsamında çalışanlara hafta tatili verilmesi zorunlu tutuluyor.
Buna göre, bir işçinin 6 günlük çalışma sürecinin ardından en az 24 saat kesintisiz dinlendirilmesi gerekiyor. Bu tatilin mutlaka cumartesi ya da pazar gününe denk gelmesi şartı bulunmuyor.
Esas olan, işçinin 7 günlük süre içerisinde kesintisiz 24 saat dinlenebilmesi.
YARIM SAAT BİLE ÇALIŞSA TATİL KULLANILMAMIŞ SAYILIYOR
Yargıtay’ın yaklaşımına göre, hafta tatilindeki 24 saatlik kesintisiz dinlenme süresi herhangi bir şekilde bölünürse hafta tatili hakkı tam olarak kullandırılmış sayılmıyor.
Bu nedenle işçinin izin gününde yarım saatliğine dahi işe çağrılması ve çalıştırılması, hafta tatilinin kesintiye uğraması anlamına geliyor.
Böyle bir durumda işçi, hafta tatilini kullanmamış kabul ediliyor ve ek ücrete hak kazanabiliyor.
İŞÇİ ONAYI OLMADAN ÇALIŞTIRILAMAZ
Hafta tatili Anayasal güvence altında bulunan bir hak olduğu için işçinin onayı olmadan izin gününde çalıştırılması mümkün değil.
İşçinin kendi rızasıyla hafta tatilinde çalışması halinde ise ilave bir günlük ücret ödenmesi gerekiyor.
HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ EN FAZLA 45 SAAT
Kanuna göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat olarak uygulanıyor.
Haftanın 6 günü çalışılan iş yerlerinde günlük çalışma süresi genel olarak 7,5 saat, haftanın 5 günü çalışılan iş yerlerinde ise günlük 9 saat olarak uygulanabiliyor.
Haftalık 45 saatlik sürenin 6 günde tamamlandığı iş yerlerinde bir gün, 5 günde tamamlandığı iş yerlerinde ise iki gün dinlenme imkanı doğabiliyor.
BAZI İZİNLER ÇALIŞILMIŞ GİBİ SAYILIYOR
Hafta tatiline hak kazanma hesabında yalnızca fiilen çalışılan günler dikkate alınmıyor.
Kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar, bazı mazeret izinleri, işveren tarafından verilen izinler ve hekim raporuyla verilen hastalık-dinlenme izinleri de belirli şartlarda çalışılmış gibi değerlendiriliyor.
TURİZM SEKTÖRÜNDE FARKLI UYGULAMA VAR
Turizm işletmesi belgesi bulunan bazı konaklama tesislerinde, işçinin yazılı talebi ve onayı bulunması halinde hafta tatilinin 11’inci güne kadar ötelenebilmesine imkan tanıyan düzenleme bulunuyor.
Bu uygulama genel kurala istisna niteliği taşıyor.
