Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle Kuzey Afrika’daki Sahra Çölü başta olmak üzere kurak bölgelerden atmosfere karışan ince mineral parçacıklarının etkisi altında kalmaya devam ediyor. Rüzgarlarla taşınan çöl tozlarının önümüzdeki günlerde yurt genelinde hava kalitesini düşürmesi bekleniyor.
Her yıl Sahra Çölü’nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karıştığını belirten uzmanlar, bu tozların Avrupa’dan Amerika kıtasına kadar geniş bir alana taşınabildiğini ifade ediyor.
“TÜRKİYE 10 GÜN BOYUNCA ÇÖL TOZLARININ ETKİSİ ALTINDA KALACAK”
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Hüseyin Toros, çöl tozlarının özellikle ilkbahar aylarında Türkiye’de daha yoğun görüldüğünü söyledi. Geniş çöl alanlarında oluşan sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların atmosferin üst seviyelerinde uzun süre taşınmasına imkan sağladığını ifade eden Toros, şunları kaydetti:
“Meteorolojik tahmin modellerine göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının etkisi altına giriyor. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi sebebiyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer alıyor. Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı batı bölgelerden başlayarak yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren yurdu terk etmesini bekliyoruz.”
KRONİK HASTALAR İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
Çöl tozlarının özellikle astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu hastalıkları bulunan vatandaşlar için risk taşıdığına dikkat çeken Toros, yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin yoğun toz taşınımı sırasında uzun süre dışarıda kalmaması gerektiğini söyledi.
Atmosferde bulunan ince partiküllerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten Toros, “Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini ciddi biçimde etkileyebiliyor.” dedi.
ÇÖL TOZLARI EKOSİSTEM İÇİN DE ÖNEMLİ
Uzmanlar, çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine yol açmadığını, aynı zamanda dünya ekosistemi açısından önemli görevler üstlendiğini ifade ediyor.
Prof. Dr. Hüseyin Toros, Sahra Çölü’nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olduğunu belirterek, bu minerallerin okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini anlattı.
Araştırmalara göre Sahra’dan yükselen tozların, Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir bölümünü taşıdığına dikkat çeken Toros, atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin devamlılığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
VATANDAŞLARA UYARI
Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin yakından takip edilmesi gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:
“Hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması halinde mecbur olmadıkça vatandaşların uzun süre açık havada kalmamasını, yoğun fiziksel aktiviteleri azaltmasını ve solunum hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmasını öneriyoruz.”
Toros ayrıca çamurlu yağışların ardından araçların temizlenmesinin gerekebileceğini belirterek, vatandaşların meteorolojik ve sağlık uyarılarını dikkate almasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.