İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile Meteoroloji Mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen araştırma, Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunuldu.
SON 75 YILIN EN ŞİDDETLİ SICAK HAVA DALGALARI
"Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId)" verilerinin kullanıldığı araştırmada, 1950-2025 dönemindeki sıcak hava dalgaları analiz edildi.
Araştırmaya göre, 2023 ve 2025 yazları son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler oldu.
Raporda, 2023 yazında sıcak hava dalgalarının büyüklüğünün referans döneme göre 7 katın üzerine çıktığı, 2025 yılında ise bu oranın yaklaşık 11 kata ulaştığı belirtildi. Ayrıca 2024 yazının ortalama 26,1 derece ile sıcaklık rekoru kırdığı ifade edildi.
2010 SONRASI DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM
Araştırmada, 2010 yılından sonra sıcak hava dalgalarının şiddetinde belirgin bir rejim değişikliği yaşandığı vurgulandı.
Yıllık sıcak hava dalgalarının toplam şiddet ortalamasının, tarihsel referans döneme göre yaklaşık 3 kat arttığı belirtilirken, uzmanlar bu süreçte atmosferik blokajlar, deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi faktörlerin etkili olduğuna dikkat çekti.
5 BÜYÜK ŞEHİR İÇİN UYARI
Araştırmada, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) kötümser senaryosu temel alınarak İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir için gelecek projeksiyonları da paylaşıldı.
Buna göre 1976-2005 döneminde yılda ortalama 3 ila 5 gün aşırı sıcak hava dalgasına maruz kalan şehirlerde bu sürenin önemli ölçüde artması bekleniyor.
Projeksiyonlara göre;
- İstanbul'da aşırı sıcak gün sayısının 2021-2050 döneminde 16, 2051-2080 döneminde ise 38 güne,
- Ankara'da 16 ve 38 güne,
- Antalya'da 18 ve 40 güne,
- Konya'da 16 ve 40 güne,
- İzmir'de ise 23 günden 53 güne kadar yükselmesi öngörülüyor.
Araştırmada özellikle İzmir'in, gelecekte aşırı sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenmesi beklenen şehir olarak öne çıktığı kaydedildi.
