CAMİ MERKEZLİ İRŞAD FAALİYETLERİNDE ETKİNLİK VE VERİMLİLİK


15.k görüntülenme

Camiler ilâhi mesaj derslerinin yapıldığı, okunup, anlaşılmaya çalışıldığı ve Allah’ın kullarını misafir ettiği kutsal mekânlardır. Yeryüzünde mekânların en kutsalı Rabbimizin evi Kâbe ve onun şubeleri olan camilerimizdir. Camiler mimarisiyle şehirlerde ilmin, ticaretin ve sosyal hayatın merkezi olmuştur. Camiler, insanların arasında sınıf ayrımının kalktığı, inananların omuz omuza, gönül birliği içinde Rablerinin huzurunda el bağladıkları mekânlardır. Camiler minarelerinden tevhidin haykırıldığı, insanların huzura ve kurtuluşa çağrıldığı, yapılan irşat ve vaazlarla gönüllerin coştuğu, imanların kuvvet bulduğu gönül evlerimizdir. Hz.Peygamber(s.a.v.) Mekke döneminde ’Daru’l-Erkam’da, hicretten sonra Mescid-i Nebevi’de irşad ve tebliğ görevini yapmıştır. İrşad, inananların İslamiyeti yaşamak için yerine getirdikleri sözlü ve fiili faaliyetlerdir. İrşadın Kur’an ve Sünnet’teki karşılığı ’emr-i bi’l-maruf nehy-i ani’l-münker’dir. Günümüzde camilerde yapılan irşad faaliyetleri içerisinde en etkili olanları yapılan vaazlar ve hutbelerdir. Bunların verimli olması için elbette ilk şart ihlas ve samimiyettir. Bununla beraber içerik, üslup, metot, güncellik, vs. gibi hususlara çok dikkat edilmelidir. Bu vazifeyi icra eden vaiz ve hatiplerin ilmi, ahlaki ve şahsi vasıflarının, yapılan vaaz ve hutbelerin etkili olmasındaki rolü unutulmamalıdır. Vaaz, yapılan bir işin muhtemel sonucunu anlatmak, uyarmak, inananların kalplerini yumuşatmak, onları iyiliğe özendirmek, dünya ve ahiret ile ilgili vazifelerini bildirmek, ruhlarda yüce duygular uyandırmaktır. Kur’an’da: ’Rabbinin yoluna hikmet ve güzel öğütle davet et ve onlarla en güzel şekilde mücadele et.’ (Nahıl, 16/125) buyrulmak suretiyle vaazın, sağlam bilgi, güzel söz, güzel, üslup ve uygun bir metotla yapılması istenmektedir. İslam’da vaaz Hz. Peygamber (s.a.s.)’le başlar. Kur’an’da: ’Ey Peygamber! Biz seni gerçeğin bir temsilcisi, bir müjdeci ve uyarıcı, herkesi Allah’ın izniyle O’na çağıran ve ışık saçan bir kandil olarak gönderdik.’ (Ahzab, 33/45, 48) ve ’Ey Muhammed! Sana buyrulanı açıkça ortaya koy…’ (Hicr, 15/94) mealindeki ayetler ve benzerleri İslam’ı anlatma görevinin çerçevesine işaret etmektedir. Camide vaaz faaliyetini yapan vaizlerin dini sahadaki kavramlara hâkimiyeti önemlidir.  Özellikle fert ve toplum hayatını tahlil eden psikoloji ve sosyoloji ilimleri ile bu ilimlerin usullerine vakıf olmalıdır. Vaizler için önemli bir husus da ilmiyle amil olması, söylediklerini yapmasıdır. Vaizler, cemaatin dili ile konuşmalıdırlar. Yani onların seviyelerine uygun tarzda halka hitap etmelidirler. Kelimeleri iyi telaffuz ederek, sade, açık ve anlaşılır konuşmalıdırlar. Vaizlerin beden dilinin; yani sözsüz iletişimin sözden daha etkili olduğunu bilerek, dış görünümün iletişimdeki etkisini dikkate alarak, konuşma anında sesini iyi kontrol etmesini, jest ve mimiklerini yerli yerinde kullanmasını, kıyafetinin düzgün, temiz ve uyumlu olmasını da göz önünde tutmalıdırlar. Vaizler tatlı bir ses ve güzel bir üsluba sahip olmalıdırlar. Yumuşak, tatlı, nazik, ölçülü ve düzgün bir dil ile halka hitap etmelidir. Vaizlerin sabır, hoşgörü, ihlâs, alçakgönüllülük, takva, şefkat, hilm gibi bazı ahlaki vasıfları taşımaları önem arzeder. Bu vasıflara mücehhez vaizler halk üzerinde etkili olurlar. Hutbe, Cuma ve bayram namazlarında genel olarak Allah’a hamd, Rasulüne salât ve Müslümanlara nasihat etmekten oluşan konuşmadır. Hutbenin amacı halka nasihat etmek, onların dini duygularını geliştirmek, onları çeşitli konularda bilgilendirmek veya yanlışları düzeltmek, mevcut bilgileri tazelemektir. Hutbenin camide icra edilen faaliyetler içerisindeki yeri çok önemlidir. Bu itibarla hutbelerin etkili ve verimli hazırlanarak, uygun bir üslupla halka sunulması gerekmektedir. Hutbenin cemaatin kültürel ve ilmi seviyeleri dikkate alınarak hazırlanması gerekir. Konu seçilirken güncel mahalli konular öncelikli olmakla birlikte gerektiği zaman bölgesel, ulusal ve milli konuların seçilmesine dikkat edilmeli. Vakit dikkate alınarak seçilen konu kısa ve özlü cümlelerle anlatılmalı. Kullanılacak ayet, hadis ve kıssaların konuyla ilgili olmasına dikkat edilmelidir.

0 Yorum:

ANASAYFAYA DÖN