- Orta Doğu’daki çatışmalar petrol fiyatlarını yükselterek akaryakıt piyasasını etkiledi.
- Enerji piyasasındaki dalgalanma Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında zam beklentisini artırdı.
- Piyasada beklenen 6,69 liralık motorin zammının ertelendiği iddia edildi.
- Eşel mobil sisteminde zamların bir kısmı ÖTV indirimiyle dengeleniyor.
- Vergi tavanına ulaşılana kadar fiyat artışlarının pompaya sınırlı yansıması bekleniyor.
- Resmî kaynak: Enerji piyasası değerlendirmeleri; ayrıntılar Samsun Gazetesi’nde.
Orta Doğu’da yükselen gerilim petrol piyasalarını hareketlendirirken, küresel fiyatlardaki artış Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına da yansımaya başladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve Körfez bölgesine yayılan çatışmalar, enerji piyasasında ciddi dalgalanmalara yol açtı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELİŞTE
Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin büyük ölçüde aksaması ve bazı petrol gemilerinin Basra Körfezi’ne giriş yapamaması petrol fiyatlarında hızlı yükselişe neden oldu. Küresel piyasalarda yaşanan bu gelişmeler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında yeni zam ihtimalini de gündeme getirdi.
MOTORİN ZAMMI ERTELENDİ
Piyasalarda bugün yürürlüğe girmesi beklenen 6,69 TL’lik motorin zammının, eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınabileceği beklentisi nedeniyle ertelendiği iddia edildi. Söz konusu sistemde, akaryakıta gelen zamların belirli bir kısmı Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülerek pompa fiyatlarına yansıması sınırlandırılıyor.
EŞEL MOBİL NASIL UYGULANIYOR?
Eşel mobil uygulamasında benzinde 14,8277 TL, motorinde 13,9006 TL ve LPG’de 11,3830 TL seviyesinde ÖTV bulunuyor. Fiyat artışları bu limitlere kadar vergi indirimiyle dengelenirken, ÖTV’nin tavan seviyeye ulaşması halinde zamlar doğrudan pompa fiyatlarına yansıyor.
Bu çerçevede benzinin litre fiyatı 73,22 TL’ye, motorinin 75,48 TL’ye ve LPG’nin 41,67 TL’ye ulaşana kadar yeni zam yapılmayabileceği ifade ediliyor.
DAHA ÖNCE DE UYGULANMIŞTI
Eşel mobil sistemi Türkiye’de geçmişte de uygulanmış, ancak 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki sert yükseliş ve maliyet baskıları nedeniyle uygulamaya son verilmişti. Şimdi ise petrol fiyatlarındaki artışın etkisini sınırlamak amacıyla sistemin yeniden gündeme geldiği belirtiliyor.