banner1365

banner1345

25.09.2019, 12:03

Ahilik Kurumunu Yeniden Güncellemek Mümkün müdür?

Bu yıl, 16-22 Eylül Haftası ülkemizde “Ahilik Haftası” olarak kutlanacak. Ancak bu kutlamalar genellikle bir nostalji biçiminde, biraz da hamaset edebiyatı ile birlikte; biz eskiden şöyle idik, böyle idik, ahilik denilen bir esnaf örgütlenmesi vardı, esnaflar ve zanaatkarlar şu düşüncelerle yetiştirilir ve bu şekilde ticaret yaparlardı vs. şeklindeki açıklamalarla geçiştirilmektedir. Yani kısaca “dostlar alışverişte görsün” mukabilinden hatırlatmalar. Tamam, bu güzel de, bugün ne yapıyoruz? Bu anlayışın yeniden tesisi için hangi emeği, gayreti ortaya koyuyoruz. Çocuklarımız iyi-kötü örgün eğitimden geçiyorlar. Peki, yaygın eğitimden geçen, çıraklıktan yetişen, sanayi bölgelerinde çalışan çocuklarımız, gençlerimiz için ne düşünüyoruz? Onların rehabilite edilmeleri, doğru dürüst yetişmeleri için devlet veya stk’lar ne yapıyor. Bu yazımda biraz bu konuları değinmek ve somut bir eylem planı önermek istiyorum.

Ahilik köylere kadar yayılan teşkilatıyla, milli birlik ve bütünlüğü, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı ilke olarak benimseyen; toplumsal ahlak kurallarına bağlı, milli bir toplum kurmayı amaçlayan; temel ihtiyaç maddelerini en kaliteli ve en ucuz biçimde üretmeyi öngören, 13.yy.’da kurulup gelişen ve Osmanlı döneminde kurumsallaşmış bir örgütlenme biçimidir. Burada asıl hedef bir esnafın ya da zanaatkârın hem Müslüman birey olarak hem de ticaret erbabı olarak topluma kazandırılmasıdır.

Bu anlayışı günümüzde uygulamak ya da günümüze uyarlamak mümkün müdür? Elbette mümkündür. Bugün Türkiye’de, özellikle sanayi kuruluşlarının yoğun olarak bulunduğu, küçük ve orta ölçekli sanayi bölgelerinde yahut esnafın yoğunlukta olduğu iş/ticaret merkezlerinde ahilik kurumunun günümüzde modernize edilmiş/güncellenmiş biçimleri olarak kabul görebilecek olan dernek, oda ya da çeşitli esnaf teşekküllerinin şu faaliyetlerde bulunmaları beklenmelidir:

1. Dernek veya odanın lokalinde akşamları veya hafta sonları konferans, seminer, sohbet tarzı eğitici, öğretici ve hayata hazırlayıcı programlar tesis edilebilir. Bu programlarda hayatın gayesi, insanın yaratışındaki hikmetler, insanların kendilerine, ailelerin ve diğer insanlara karşı taşıdıkları sorumluluklar, vatan sevgisi ve bağımsızlığın önemi, insanda hesap verebilirlik duygusunun güçlendirilmesi, doğruluk, dürüstlük ve erdem gibi ahlak ve maneviyatla ilgili konularda katılımcıların eğitilmesi sağlanabilir. Ayrıca bu eğitimler sayesinde bizi biz yapan temel kültür kodlarımız da gençlere öğretilebilir, en azından hatırlatılabilir. Böylelikle kültürümüzün genç kuşaklara aktarılmasına katkı sağlanmış olunur. Bunun için görsel ve işitsel malzemeden de yararlanılmalıdır. Ticaret ahlakının gençlere benimsetilmesi için onların önce ahlak ve maneviyata sahip olmaları sağlanmalıdır. 

2. Bunun için önerimiz şudur: Mutlaka haftada yarım gün sanayide çırak olarak çalışan gençleri dini, ahlaki ve manevi yönden rehabilite edecek olan derslerin verilmesi sağlanmalıdır.  Her çırak haftada bir gün öğleden sonra zamanını derslerin verileceği mekânda geçirmeli; hatta öğle yemeğini de orada ücretsiz yiyebilmelidir. Çıraklara yahut diğer çalışanlara psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmeti sunulabilir. Bunun için psikologlardan, pedagoglardan, din eğitimcileri ve din psikologlarından yardım alınmalıdır. Bu program dâhilinde insani değerler ve ticaret ahlakı ile ilgili kitapların okunması için kitap okuma saatleri de yer almalı. Buraya gelen çırağa boy abdesti, yemek âdabı, büyüklerle ve arkadaşlarıyla konuşma üslubu, telefonda konuşma adabı, müşteriye davranış âdabı gibi genel görgü kuralları hakkında eğitim verilmeli. Kötü alışkanlıkların zararları anlatılmalı. Onların orada satranç, masa tenisi, voleybol gibi sporları yapmaları sağlanmalıdır. Bu arada dini bilgiler de verilmelidir. Çırak orada kendisine değer verildiği ve bu toplum için önemli bir birey olduğu hissine kapılmalıdır. Akşam olduğunda da servislerle çıraklar en azından oturdukları mahallelere kadar götürülmelidir

3. Ayrıca iş yerlerinde gayri ahlaki davrananlar, çalışana psikolojik baskı (mobing) uygulayanlar ve küfredenler, işe hile karıştıranlar ve çocuk istismarcıları mutlaka tespit edilmeli, takip edilmeli, uyarılmalı ve gerekirse cezalandırılmalıdır.

Sonuç olarak; Ahilik anlayışının günümüzde yeniden tesis edilmesi, bu tarz olumsuzlukların önüne geçilmesinde önemli bir katkı sağlayacaktır. Çünkü herkesin yanında bir polis, bir zabıta, bir savcı bulunduramazsınız. Ancak bu kamu görevini vicdanlara yaptırabilirsiniz. Açık söylemek gerekirse dünyada yaşanan zulmün, hukuksuzluğun, ahlaksızlığın, adaletsizliğin önünü manevi değerleri yeniden ihya etmekle alabiliriz. Yusuf Kaplan’ın dediği gibi; “Köklere inemezsek, göklere yükselemeyiz.”

  

Yorumlar (1)
Mehmet BOZKURT 3 hafta önce
Ahilik kurumunu canlandıracak olan hayati noktalara temas etmeniz çok önem arz etmektedir. Çünkü günümüzde böyle bir reçeteye ihtiyaç vardı. Bu yüzden siz değerli hocama teşekkür ediyorum.
banner1363
18°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 18 Ekim 2019
İmsak 05:18
Güneş 06:43
Öğle 12:25
İkindi 15:25
Akşam 17:57
Yatsı 19:16