Türkiye’nin yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarının geri getirilmesine yönelik çalışmaları kapsamında önemli bir iade daha gerçekleşti.
ABD’den Türkiye’ye iadesi sağlanan toplam 100 kültür varlığı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde tanıtıldı. Programda ayrıca “Kaçış Yok: Boubon” sergisinin açılışı gerçekleştirildi.
100 ESER ARASINDA HOROZTEPE’DEN 40 PARÇA VAR
Bakan Ersoy’un verdiği bilgilere göre iade edilen eserlerin önemli gruplarından birini Tokat’ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser oluşturuyor.
MÖ 2300-2000 yıllarına tarihlenen eserler arasında törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar bulunuyor. Eserlerin Erken Tunç Çağı Anadolu’sunun gelişmiş metal işçiliğine ışık tuttuğu belirtildi.
DÜVER KÖKENLİ 44 ESER DE GERİ DÖNDÜ
İade edilen ikinci önemli grup ise Burdur’un Düver köyü kökenli 44 pişmiş toprak mimari levhadan oluşuyor.
Arkaik Dönem’e tarihlenen eserlerin, dönemin yapılarına ait çatı ve kaplama düzenlerinde kullanıldığı belirtildi.
Söz konusu eserlerin J. Paul Getty Müzesi’nden Türkiye’ye iadesi sağlandı.
BOUBON’UN KAYIP ESERLERİ DE SERGİDE
Programın dikkat çeken bölümlerinden biri de “Kaçış Yok: Boubon” sergisi oldu.
Burdur’un Gölhisar ilçesine bağlı İbecik köyü yakınlarındaki Boubon Antik Kenti’nde bulunan bronz heykellerin, 1960’lı yıllardaki kaçak kazılar sırasında parçalanarak yurt dışına çıkarıldığı belirtildi.
Heykellere ait baş, gövde ve uzuvların farklı ülke ve koleksiyonlara dağıldığı, yıllar süren bilimsel ve hukuki çalışmalarla eserlerin izinin sürüldüğü aktarıldı.
İBECİK KÖYLÜLERİNİN TANIKLIKLARI KRİTİK ROL OYNADI
İade sürecinde İbecik köyü sakinlerinin geçmişe ilişkin tanıklıklarının da önemli rol oynadığı açıklandı.
Köylülerden alınan bilgiler, eski fotoğraflar, müze kayıtları ve bilimsel analizlerle karşılaştırıldı. Bu çalışmaların eserlerin Boubon Antik Kenti ile bağlantısının ortaya çıkarılmasında önemli deliller sağladığı belirtildi.
JALE İNAN’IN ÇALIŞMALARI YOL GÖSTERDİ
Boubon kökenli eserlerin izinin sürülmesinde Prof. Dr. Jale İnan’ın yıllar önce başlattığı bilimsel çalışmaların önemli bir temel oluşturduğu belirtildi.
İnan’ın yazıtlar, kaideler ve yurt dışındaki bronz heykeller üzerine yaptığı araştırmalar, sonraki iade dosyalarında bilimsel dayanak olarak kullanıldı.
276 ESER TÜRKİYE’DEN ÇIKARILMIŞTI
Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos da New York’ta kurulan Eser Kaçakçılığı Birimi aracılığıyla bugüne kadar 6 bin 452 yağmalanmış antik eserin kurtarıldığını açıkladı.
Bu eserlerden 276’sının Türkiye’den çıkarılan kültür varlıkları olduğu belirtildi.
ESERLER YENİDEN AİT OLDUĞU TOPRAKLARDA
Türkiye’ye dönen 100 kültür varlığı arasında Boubon, Horoztepe ve Düver kökenli eserlerin yanı sıra tiyatro maskları, tanrıça heykelcikleri ve farklı dönemlere ait çeşitli tarihi parçalar bulunuyor.
Eserler İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde düzenlenen programla kamuoyuna tanıtıldı.
