- SGK sahte sigortalılığa karşı denetimlerini artırdı.
- Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş açıklamalarda bulundu.
- Her yıl yaklaşık 100 bin emeklilik iptal ediliyor.
- Vatandaşa etkisi: sahte sigortalılıkta maaş ve ödenekler geri isteniyor.
- Takip süreci: SGK denetimleri ve yapay zekâ analizleri sürecek.
- Resmî kaynak Sosyal Güvenlik Kurumu; ayrıntılar kurum duyurusunda.
SGK’DAN SAHTE SİGORTALILIĞA SIKI TAKİP
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), son dönemde sahte sigortalılık vakalarına karşı denetimlerini artırdı. Yapılan incelemeler sonucunda her yıl yaklaşık 100 bine yakın kişinin emeklilik işleminin iptal edildiği belirtiliyor. Kurumun özellikle “fiili çalışma” şartını esas aldığı ve gerçeğe aykırı sigortalılık bildirimlerini mercek altına aldığı ifade ediliyor. Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, hangi durumların sahte sigortalılık sayıldığı ve hangi hallerde emekliliğin iptal edildiği konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
“FİİLİ ÇALIŞMA YOKSA SGK İPTAL EDER”
Karakaş, yasalara uygun bir sigortalılık söz konusuysa SGK’nin sigortalılığı ya da emekliliği iptal etmeyeceğini vurguladı. Ancak uygulamada birçok kişinin gerçekte çalışmadığı halde bir arkadaşının, akrabasının ya da tanıdığının iş yerinden sigortalı gösterildiğini belirtti. “Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, ortada gerçek ve fiili bir çalışma yoksa SGK bu sigortalılığı iptal eder. Kişi emekli olmuşsa emekliliği de iptal edilir” diyen Karakaş, sahte bildirimin zamanaşımıyla ortadan kalkmadığını ifade etti.
PARAVAN ŞİRKETLER VE KAĞIT ÜZERİNDE İŞ YERLERİ
Karakaş, sahte sigortalılığın en yaygın yöntemlerinden birinin paravan şirketler olduğunu söyledi. Kağıt üzerinde kurulan bazı şirketlerin vatandaşlara belli bir ücret karşılığında sigortalı gösterme vaadinde bulunduğunu belirten Karakaş, bu tür iş yerlerinin SGK nezdinde “sahte iş yeri” olarak değerlendirildiğini aktardı. Bu tür şirketler üzerinden sigortalı gösterilen kişilerin hem sigortalılıklarının hem de emekliliklerinin iptal edildiğini belirten Karakaş, bu uygulamanın ciddi hukuki sonuçları olduğunu vurguladı.
‘Ş’, ‘K’ VE ‘S’ KODLARI NE ANLAMA GELİYOR?
Karakaş, SGK’nin “İş Yeri Karnesi Sistemi”ne geçtiğini ve her iş yerinin risk analizine tabi tutulduğunu açıkladı. Hizmet dökümünde yer alan bazı harflerin iş yerinin statüsünü gösterdiğini belirten Karakaş, şu bilgileri paylaştı:
“Ş” harfi: Şüpheli iş yeri anlamına geliyor.
“K” harfi: Kontrollü iş yeri statüsünü ifade ediyor.
“S” harfi: Denetim sonucunda sahte iş yeri olduğuna kanaat getirilen iş yerini gösteriyor.
Sosyal güvenlik denetmenlerinin yaptığı inceleme sonucunda iş yerinin sahte olduğuna karar verilmesi halinde, bu iş yerinde bildirilen tüm sigortalılıkların iptal edildiğini belirten Karakaş, gerçek bir iş yerinde hizmet akdiyle çalışanların ise endişe etmesine gerek olmadığını söyledi.
ŞİRKET SAHİBİ KENDİNİ 4/A’LI GÖSTERİRSE NE OLUR?
Karakaş, emekliliğin iptaline yol açan bir diğer durumun da şirket sahipleri veya ortaklarının kendi iş yerlerinde kendilerini 4/A (SSK’lı) olarak göstermesi olduğunu dile getirdi. Bu durumda SGK’nin sigortalılığı iptal ettiğini ve kişinin 4/B (Bağ-Kur) kapsamına geçtiğini belirten Karakaş, bu değişikliğin emeklilik şartlarını da etkilediğini söyledi. Eğer kişi bu şekilde emekli olmuşsa, emekliliğin iptali söz konusu olabiliyor.
EŞİN İŞ YERİNDE SİGORTALILIKTA KRİTİK ŞART
Karakaş, eşlerin birbirlerinin iş yerinde sigortalı olabileceğini ancak bunun belirli şartlara bağlı olduğunu belirtti. Yasa gereği eşin gerçekten bir işçi gibi çalışması ve ücret alması gerektiğini ifade eden Karakaş, sadece yardım amaçlı ve ücret almadan yapılan çalışmaların sigortalılık kapsamında değerlendirilmeyeceğini söyledi. Gerçek bir hizmet akdi yoksa, eş üzerinden yapılan sigortalılığın da iptal edilebileceğini vurguladı.
SAHTE BOŞANMALAR VE YETİM MAAŞI
Vefat eden babanın maaşından yararlanmak amacıyla yapılan sahte boşanmalara da değinen Karakaş, bu tür durumların SGK tarafından tespit edilmesi halinde yetim maaşının iptal edildiğini belirtti. Sahte boşanma yoluyla alınan maaşların faiziyle birlikte geri istendiğini ifade eden Karakaş, bu tür işlemlerin ciddi yaptırımları olduğunu söyledi.
İŞSİZLİK MAAŞI, DOĞUM ÖDENEĞİ VE SAĞLIK YARDIMLARI DA İPTAL EDİLİYOR
Karakaş, bazı kişilerin işsizlik maaşı almak, pahalı sağlık tedavilerinden yararlanmak ya da doğum yardımlarını alabilmek amacıyla kendilerini sigortalı gösterdiğini belirtti. Eğer ortada gerçek bir çalışma yoksa bu durumun da sahte sigortalılık kapsamına girdiğini söyledi.
Bu kapsamda:
Doğum iş göremezlik ödenekleri,
Süt parası,
İş göremezlik ödenekleri,
İşsizlik maaşı,
Sağlık giderleri faiziyle birlikte geri tahsil edilebiliyor.
PRİMLER İADE EDİLMİYOR
Karakaş, sahte sigortalılık durumunda yatırılan primlerin SGK tarafından gelir kaydedildiğini ve iade edilmediğini belirtti. Emekli maaşı alınmışsa, gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri istendiğini ifade etti. Ayrıca sahte sigortalılık kapsamında alınan tüm sağlık hizmetleri ve ödeneklerin de geri tahsil edildiğini söyledi. Eğer paravan şirket, yalnızca SGK’yi dolandırmak amacıyla kurulmuşsa bunun Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiğini ve savcılığa intikal ettirildiğini vurguladı.
“GERÇEK ÇALIŞIYORSANIZ ENDİŞE ETMEYİN”
Karakaş, açıklamasının sonunda şu mesajı verdi: “Gerçek bir iş yerinde, gerçek anlamda bir işçi olarak çalışıyorsanız korkulacak bir durum yok. Ancak fiili çalışma olmadan kendinizi bir yerden sigortalı gösterdiyseniz, sahte sigortalılık söz konusudur ve SGK bunu mutlaka iptal eder.”
SGK’nin artan denetimleriyle birlikte sahte sigortalılığa karşı mücadelenin kararlılıkla sürdüğü belirtiliyor.